Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық математик Бернард Рой Фриден (10 қыркүйек 1936 жылы туған) – американдық математикалық физик. Фриден Рочестер университетінің Оптика институтында оптика саласы бойынша философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алған. Оның докторлық диссертациясын Роберт Э. Хопкинс жетекшілік еткен. Қазір Фриден Аризона университетінде оптика ғылымдарының зейнеткер профессор қызметін атқарады.
American mathematician
Bernard Roy Frieden (born September 10, 1936) is an American mathematical physicist. Frieden obtained a Ph. D. in optics from The Institute of Optics at the University of Rochester. His doctoral thesis advisor was Robert E. Hopkins. Frieden is now an emeritus professor of optical sciences at the University of Arizona.
Физикадағы Фишер ақпараты бойынша жұмыс
Фриден Фишер ақпаратын физикалық теорияны тудыру және дамыту үшін негізгі принцип ретінде зерттегенімен әйгілі. (Мысалдар: кванттық механиканың Шредингер толқын теңдеуі және статистикалық механиканың Максвелл-Болцман таралуы.) Мұндай теориялар дифференциалдық теңдеулер немесе ықтималдық тарату функциялары түрінде келеді. Фриденнің туындыларының негізінде экстремалды физикалық ақпараттың (EPI) математикалық вариациялық принципі тұр. Бұл принцип "көз" құбылысын бақылау толыққанды дәл болмайтыны туралы белгілі бір идеяға негізделген. Яғни, ақпарат көзден бақылауға берілгенде сөзсіз жоғалады. Бұған қоса, енгізілген кездейсоқ қателер көз құбылысының тарату функциясын анықтайды деп есептеледі. Фриденнің айтуынша, "физиканың өзі ауытқуларда жатыр". Ақпараттың жоғалуы экстремалды мән екенін көрсетуге болады. Демек, егер деректердегі Фишер ақпаратының байқалған деңгейі I мәнін алса, ал көздегі Фишер ақпаратының деңгейі J мәнін алса, EPI принципі I - J = экстремум дейді. Көп жағдайда экстремум – ең төменгі мән, яғни кез келген бақылау өзінің көзімен сәйкес келуге бейім.
Frieden is best known for his extensive work on Fisher information as a grounding principle for deriving and elaborating physical theory. (Examples are the Schrödinger wave equation of quantum mechanics and the Maxwell–Boltzmann distribution of statistical mechanics.) Such theories take the form of differential equations or probability distribution functions. Central to Frieden's derivations is the mathematical variational principle of extreme physical information (EPI). This principle builds on the well known idea that the observation of a "source" phenomenon is never completely accurate. That is, information is inevitably lost in transit from source to observation. Furthermore, the random errors that creep in are presumed to define the distribution function of the source phenomenon. As Frieden puts it, "the physics lies in the fluctuations." Finally, the information loss may be shown to be an extreme value. Thus if the observed level of Fisher information in the data has value I, and the level of Fisher information that existed at the source has value J, the EPI principle states that I − J = extremum. In most situations, the extremum is a minimum, meaning that there is a tendency for any observation to faithfully match up with its source.
Қолданбалар
Фриден Фишер ақпараты мен EPI принципін қолданып, физиканың көптеген негізгі заңдарын, сондай-ақ биология, қатерлі ісіктердің өсуі, химия және экономика салаларындағы жаңа және қолданыстағы заңдарды тудырды. Фриденнің пікірінше, Фишер ақпараты, әсіресе байқау кезіндегі оның жоғалуы I − J және EPI ғылыми заңдарды шығарудың жалпы әдісін құрайды.
Frieden has used Fisher information and the EPI principle to derive most existing fundamental laws of physics, and some new and existing laws of biology, cancer growth, chemistry, and economics. Frieden argues that Fisher information, especially its loss I − J during observation, and EPI make up a general method for deriving scientific laws.
Сын
Фриденнің идеяларының физикалық және математикалық дұрыстығына күмән тудыратын пікір бар, бұл Реймонд Ф. Стрейтердің «Теориялық физикадағы қате жолдар: Фишер ақпаратынан физика» және Козма Шализидің осы кітапқа жазған шолуында көрінеді. Дегенмен, екі пікір де жолдан тайды.
There is a view that puts into doubt the physical and mathematical correctness of Frieden's ideas, this coming from Raymond F. Streater's Lost Causes in Theoretical Physics: Physics from Fisher Information, and Cosma Shalizi's review of Physics from Fisher Information. However, both these perspectives have been undermined .