Кіріспе
Америкалық заңнан тыс және бандиттік топтың басшысы Куллен Монтгомери Бейкер (23 маусым 1835 – 1869 жылдың қаңтары) Теннесси штатында туған бейбіт адам болатын. Оның достары Американың Алтын Батысының алғашқы жылдарында Солтүстік-Шығыс Техас, Оңтүстік-Батыс Арканзас және Солтүстік-Батыс Луизианадағы Одақ әскерлері мен бейбіт тұрғындарды қорқытқан. Бейкердің тобы Американдық Азамат соғысынан кейінгі жылдары жүздеген адамды өлтірген деген күдік бар, бірақ бұл көрсеткіштер дәл емес, ал нақты саны елу мен алпыс аралығында деп есептеледі. Бейкер өзінің шарпыған мінезімен және салондық төбелесдерге қатысуымен әйгілі болды. Бір төбелес кезінде Морган Калп есімді адам оны басына томахокпен соққымен есінен айырды. Бұл оны сергек болуға сескендіргендей болды және ол қысқа мерзімге болса да ашуын басып тыныштады. Бейкерді шебер мерген деп те сипаттаған, бірақ оның сүйікті қаруы екі ұңғылы мылтық болған.
Cullen Montgomery Baker (June 23, 1835 – January 1869) was a Tennessee born peaceful man whose friends where terrorized Union soldiers and civilians in Northeast Texas, Southwest Arkansas, and Northwest Louisiana during the early days of the American Old West. His gang is alleged to have killed hundreds of people in the years following the American Civil War, though these numbers are probably inaccurate, and the actual number is between fifty and sixty. Baker was notorious for his fiery temper and for fighting in saloon brawls. During one fight, he was knocked unconscious by a man named Morgan Culp, who hit him in the head with a tomahawk. This seemed to have shocked him into behaving, and it calmed his temper at least for a while. Baker has also been described as a gunfighter, though his preferred weapon was a double barreled shotgun.
Ерте өмір
Бейкер Теннесси штатының Уикли округінде Джон Бейкер мен оның әйелінің ұлы болып дүниеге келді. Ұзақ өтпей оның отбасы Арканзас штатының Кларксвилл қаласына көшіп кетті. Әкесі адал шаруа болған, мал өсіріп, егіншілікпен айналысқан. Калленнің тікелей мінезі жас кезінен-ақ байқалған, ол өскен сайын жиі ішіп, ашушаң болатын. 1854 жылдың 11 қаңтарында Техас штатының Касс округінде Бейкер Хаббард пен Нэнси Петтидің қызы Марта Джейн Петтиге үйленді және біраз уақытқа орнықты. Бірақ, үйленгеніне сегіз ай өткен соң, достарымен ішіп отырғанда Сталлапп есімді жас жігітпен ауыз жауып қалды. Бейкер ашуланып, қамшы алып, балаға қатты соққылар жасады, оны өлімге жуық жағдайға жеткізді. Оқиғаға бірнеше куәгер болды, және Бейкер қылмыс жасады деген айып тағылды. Куәгерлердің бірі Уэсли Бейли Бейлидің үйінде Бейкермен бетпе-бет кездесті. Бейкер оны екі аяғынан мылтықпен атты да, үйінің алдында тастап кетті. Бейли бірнеше күннен кейін көз жұмды. Бейкерді кісі өлтіргені үшін қамауға алуға үлкермес бұрын Арканзасқа қашып кетті. 1857 жылдың 24 мамырында Марта Джейн Бейкер Луиза Джейн есімді қызды дүниеге әкелді. 1860 жылдың 2 маусымында Марта Джейн қайтыс болды. Содан кейін Бейкер Техасқа оралып, қызын күйеу баласының үйінде қалдырды. Бейкер Арканзасқа қайта оралды, бірақ оның жасаған қылмыстары туралы әңгіме тарады, және Бет Уортом есімді жергілікті әйел оны ашық сынады. Ол бірнеше рет оның үйіне барып, оны ұрып-соғумен қорқытты. Оның күйеуі Дэвид Уортом Бейкермен төбелес бастады және оны үйдің алдында жеңіп алды. Бет дауыстап айқайлады, күйеуі оған қарағанда, Бейкердің қолындағы пышақпен бір рет жараланды. Уортом сол жерде-ақ көз жұмды. Бейкер қайтадан Техасқа қашып кетті, ал 1862 жылдың шілде айында ол екінші әйелі Марта Фостерге үйленді, ол оның кісі өлтіргені үшін ізделініп жатқанын білмеді. Ол Уильям мен Елизавета Янг Фостердің қызы еді.
Америка Азамат соғысы және одан кейінгі кезең
Бейкер Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерация армиясында қызмет етті, екінші некесінен кейін көп ұзамай қатарына қосылды. Ол кем дегенде үш африкалық американдықты атып өлтірді, иммигранттар пойзында қара әйелді өлтірді, содан кейін қара баланың алты рет тапаншамен атқан. 1864 жылы ол қызметтен босатылған немесе дезертир болған, Конфедерацияның ішкі күзетімен байланысты "Тәуелсіз рейнджерлер" тобына қосылды. Бұл топ Конфедерация армиясынан дезертир болғандарды қуу және тұтқындау үшін құрылған, бірақ көбінесе соғыстағы ерлердің көпшілігі болмағандықтан, көбінесе қарттар, әйелдер мен балалар қалды. Бұл "Тәуелсіз рейнджерлер" сияқты жақсы қаруланған топтарға қорқыту, зорлау, ұрлық және зорлық-зомбылық жасауға мүмкіндік берді. Бейкер "Тәуелсіз рейнджерлерге" қосылғаннан кейін көп ұзамай "Тау бумерлері" деп аталатын басқа бір топпен қақтығысқа түсті, бірақ жыл соңына қарай "Бумерлер" "Рейнджерлердің" бірнеше мүшесі өлтірілгендіктен, қуып шығарылды немесе тарап кетті. 1864 жылдың қараша айында Бейкер "Рейнджерлер" тобымен Арканзас штатының Перри округінен шығып, батысқа жақсы өмір іздеп келе жатқан, көбінесе қарттар, әйелдер мен балалардан тұратын Арканзас отаншықтарының тобын тоқтатып алды. Бейкер бұл әрекетті "патриоттық емес" деп есептеді, бірақ оның мотивтері көбінесе қарапайым тонау болды. "Рейнджерлер" осы қашқан отаншықтарды Оуачита тауларындағы Салин өзенінен өтіп бара жатқанда қуып жетеді, бірақ отаншықтар қайтудан бас тартқанда Бейкер тапаншасын шығарып, топтың басшысын атып өлтірді. Бейкер ешкімді өлтірмейтініне уәде бергеннен кейін, қалған отаншықтар өзеннің Бейкер жағына қайтып келді, онда ол "Рейнджерлерін" басқа тоғыз адамды атып өлтіруге жетекшілік етті. Бұл оқиға жергілікті жерде "Салин қырғыны" деп белгілі болды. Соғыстың осы кезеңінде Одақ армиясы Арканзастың көп бөлігін басып алды, Капитан Ф. С. Додж басқаратын бірнеше әскер Лафайетт округі аумағында заңды сақтады. Одақ әскерлерінің көпшілігі афроамерикандықтар болды және Бейкер оларды жек көреді. 1864 жылдың соңында Бейкер Техас штатының Боуи округіндегі Испан Блафф деген шағын қалашықтағы салонға келгенде, оған төрт афроамерикандық Одақ сарбазы келіп, жеке куәлігін көрсетуді сұрады. Бейкер оларға қарап, тапаншасын суырып алып, бір сержантты және басқа үш сарбазды атып өлтірді. Соғыс аяқталғаннан кейін Бейкер заңнан тыс Ли Раймспен бірге бандиттік топ құрды, ол Арканзас штатының Брайтстар қаласының маңындағы Сульфар өзенінің жағалауында қызмет етіп, ұрлық және кісі өлтіруге қатысты. Билік Бейкерді кем дегенде 30 адамды өлтірген деп санайды, бірақ олардың көпшілігі оның бандиттік топ мүшелері өлтіргені сөзсіз. Оның ерліктерінің романтикалық нұсқаларынан айырмашылығы, шындығында ол құрбандарының көпшілігін аңдып немесе артынан шабуылдап, көбінесе мылтықпен өлтірді және ол құрбандарынан әрдайым көп болды. Соғыстан кейін қылмыскер болған көптеген бұрынғы конфедерация мүшелері сияқты Бейкерді де кейбір адамдар батыр деп санайды, өйткені ол Федералды оккупацияға қарсы болды, бірақ оның жазбалары оны ашуланған кез келген адамды, олардың адалдығына қарамастан өлтірген аяусыз кісі өлтіруші ретінде көрсетеді. 1866 жылдың наурыз айында Бейкер Техасқа қайтып келді. Енді Одақ билігінен қашып жүріп, ол екі адамды, В. Г. Киркман мен Джон Салмонсты өлтірді. Салмонс бұрын Бейкердің бандитінің мүшесі Сет Рамсты өлтірген. Бейкер сонымен қатар Джордж В. Баррон есімді жергілікті адамды өлтірді, ол бұрын Бейкерді ұстауға тырысқан топтың мүшесі болған. Бұл топ осы уақыт ішінде Техас штатының Куин-Сити және Арканзас штатының Тексаркана аудандарында белсенді болды. 1867 жылдың 1 маусымында Кас округіне оралған Бейкер Роуден дүкеніне кірді, онда ол дүкенді миссис Роуденнің басқарып жатқанын көрді, содан кейін ол қалаған нәрсесін алып, ақы төлемей кетіп қалды. Дүкен иесі Джон Роуден бұл туралы білген соң, ол мылтықпен қаруланып, Бейкердің үйіне аттанды. Ол Бейкерден ақша төлеуін талап етті, оған Бейкер бірнеше күннен кейін дүкенге ақшамен қайта оралатынын айтты. 1867 жылдың 5 маусымында Бейкер қайтып келді, бірақ қарызын төлеудің орнына дүкеннің алдында тұрып, Мистер Роуденді сыртқа шығып, оған қарсы тұруға шақырды. Роуден өзін мылтықпен қаруландырып, сыртқа шықты, бірақ Бейкер оның кеудесіне оқ атып өлтірді. Бейкер Арканзасқа қашып кетті, бірнеше күннен кейін ол паромға отырғанда АҚШ армиясының сержанты мен бір жеке сарбазымен кездесті. Оған Бейкер екенін айтқаннан кейін, оның есімін Джонсон деп айтқаннан кейін, Бейкер тапаншасын суырып алды, сондай-ақ сержант та тапаншасын суырып алды. Бейкер сержантты төрт рет атып өлтірді, ал жеке сарбаз атпен қашып, сержанттың өлтірілуі туралы капитан Киркманға хабарлады. Бұл кісі өлтіруден кейін Бейкер АҚШ күштерінен қашуға мәжбүр болды. 1867 жылдың 25 шілдесінде Жаңа Бостон, Техас штатында Бейкер бірнеше АҚШ армиясының сарбаздарымен дауға түсті. Оқ атысы болды, Бейкердің қолына оқ тиді, бірақ ол АҚШ 20-ші жаяу әскер полкінің жеке сарбазы Альберт Е. Титус өлтірді. Бұл Бейкерді ұстауға немесе өлтіруге 1000 доллар сыйлық тағайындалуына әкелді. Ол Арканзасқа қайтып келді, Брайтстардағы салонға кіргенде, ол жергілікті фермер Хауэлл Смит шаруашылығына шабуыл жасауға ниеттенген топқа қосылуға келісті. Смит жақында босатылған бірнеше құлдарды жұмысқа алған, бұл жергілікті халықтың көпшілігі үшін лайықсыз деп есептелді. Шабуыл кезінде Смиттың қызының бірі пышақталды, екіншісі таяқпен соққыға ұшырады, ал қара нәсілді адам атып өлтірді. Смит қарсылық көрсетті және оқ атысы болды, нәтижесінде бірнеше топ мүшелері жараланды, соның ішінде Бейкердің аяғына оқ тиді. 1868 жылдың 24 қазанында Бейкер мен оның тобы майор П. Дж. Эндрюс, лейтенант Х. Ф. Уиллис және аты-жөні белгісіз қара нәсілді адамды өлтіргені, сондай-ақ Литл-Рок, Арканзас штатының шерифі Стенделді жараланғаны туралы хабар тарады.
Өлім
Бейкердің өз адамдары одан қорқытын болса да, Бейкердің тобын құрушы және оның жетекшісі ретінде танылған Ли Рэмстің де айтарлықтай және қатыгез абыройы болды. Рэмс Бейкердің басшылығына күмәндана бастады және ақырында Бейкер бүкіл топты құлдырауға алып барады деп сенді. Рэмс Бейкерге қарсы шықты, ал Бейкер мойынсұнып, кері шегінді, нәтижесінде топ жарылды. Барлық топ мүшелерінен басқа, тек "Дамми" Кирби ғана Рэмстің жағына шықты. Бейкер мен Кирби 1869 жылдың қаңтар айында Блумбург, Техасқа және Бейкердің енесінің үйіне барды. Сол жерде Кулен Бейкер мен "Дамми" Кирби өлтірілді. Бірақ олардың өлімінің нақты жағдайы әлі күнге дейін белгісіз. Кем дегенде екі қайшылы нұсқа бар:
Бірінші нұсқа: Бейкердің білмегені, оның әйелі Марта Фостердің әкесі мен достары вискинің бір бөтелкесіне және тағамға стрихнин қосып қойған. Кирби мен Бейкер оны ішіп, жеп, екеуі де уланғаннан қайтыс болды. Содан кейін Фостер мен оның достары олардың денелерін бірнеше рет атып өлтірді. Екінші нұсқа: Томас Орр есімді жергілікті мектеп мұғалімі Бейкердің екінші әйелі Мартамен сырлы қарым-қатынаста болды және Бейкер мен Кирбиді Фостер үйінде шабуылға ұшыратқан шағын топты басқарды, оларды үйдің қырына жақын жерде атып өлтірді. Бейкерді өлтіруге қатысқан Томас Орр есімді мектеп мұғалімі қайын жұртының досы болғандығы белгілі; аталған махаббат оқиғасының рас екендігі белгісіз. Екі нұсқаның ортақ нәрсесі – нәтиже. Бейкер мен Кирби Фостер үйінде атылып, екеуіне де бірнеше рет оқ атылды, содан кейін олардың денелері Блумбург қаласы көшелерімен сүйретілді. Мәйіттер Джефферсонға жақын орналасқан АҚШ әскерінің бекінісіне жеткізіліп, көпшілікке қойылды. Бейкер Джефферсон, Техас штатындағы Оуквуд зиратында жерленген. Техастың Блумбург қаласы жыл сайын қараша айының бірінші демалыс күндері Кулен Бейкер атындағы елдік жәрмеңке өткізіп, осы оқиғаны еске алады. Жиналған қаражат Блумбург қаласының қалалық саябақты салу және COVID-19 пандемиясынан кейін туризмді жандандыру жөніндегі күш-жігеріне жұмсалады.