Кіріспе

Генетикалық бұзылу

Миллер-Дикер синдромы, Миллер-Дикер лиссенцефалия синдромы (МДЛС) және 17p13.3 хромосомасының жойылу синдромы – туа біткен кемістіктермен сипатталатын микрожойылу синдромы. Туа біткен кемістіктер – нәресте туған кезде анықталатын, ми, жүрек, өкпе, бауыр, сүйектер немесе ішек жолы сияқты дененің көптеген бөліктерін қамтитын физикалық ақаулар. МДС – жалғасқан ген синдромы, яғни бір-біріне жақын орналасқан бірнеше ген локустарының жойылуынан туындайтын ауру. Бұл бұзылыс 17p хромосомасының кішкентай қол бөлігінің (LIS1 және 14 3 3 эпсилон гендерін қамтитын) жойылуынан пайда болады, бұл жартылай моносомияға алып келеді. Теңгерімсіз транслокациялар (мысалы, 17q:17p немесе 12q:17p) немесе 17-ші хромосоманың сақина тәрізді түрі болуы мүмкін. Бұл синдромды Миллер синдромымен (ерекше, сирек кездесетін генетикалық ауру) немесе Гиллен-Барре синдромының бір түрі – Миллер-Фишер синдромымен шатастыруға болмайды.

Презентация

Мидың беті қалыптыдан тегіс, бүктемелер мен ойықтары азырақ. Бет пішіні, әсіресе балаларда ерекше белгілерге ие, оның ішінде қысқа мұрын, жоғары көтерілген мұрын тесіктері, қалың жоғарғы ерін, жұқа қызыл ерін жиегі, маңдайдың дөңгеленуі, кішкентай жақ, артқа қарай бұрылған және төмен орналасқан құлақтар, беттің орталық бөлігінің шұңқыры және көздердің гипертелоризмі байқалады. Маңдай екі жақтан ойысқан (битемпоральді қуыс). Балаларда көбінесе микроцефалия, кең жоғарғы ерін және бет ортасының гипоплазиясы кездеседі. Көру қабілетімен байланысты емес белгілерге зиякерлік жетілмеушілік, туылғанға дейін және кейін өсудің тежелуі, эпилепсия және қысқа өмір сүру жатады. Балаларда тыныс алу қиындықтары, дисфагия, тамақтану мәселелері, гипотония, спастикалық және бұлшық еттерінің қатаюы болуы мүмкін. Бұл репродуктивті жасушалардың қалыптасуы кезінде немесе ерте ұрықтық даму кезінде туындайтын немесе хромосомалық транслокация деп аталатын отбасылық хромосомалық өзгерістерге байланысты кездейсоқ оқиға болуы мүмкін. 20%-дан кем жағдайларда, ауруға шалынбаған ата-анада теңгерілген транслокация деп аталатын хромосомалық өзгеріс болады, онда генетикалық материал жоғалмайды немесе қосылмайды. Мұндай күдікті теңгерілген транслокациясы бар адамдарда түсіндірілмейтін ұрық жоғалу жиілігінің артуы байқалуы мүмкін, бірақ олар көбінесе ешқандай белгілерді көрсетпейді. Дегенмен, бұл транслокациялар келесі ұрпаққа берілгенде тепе-теңдігін жоғалтуы мүмкін. Миллер-Дикер синдромы көбінесе мұрагерлік емес. Делеция оқиғасы гаметогенез (жұмыртқа жасушалары немесе сперматозоидтардың қалыптасуы) кезінде немесе ерте ұрықтық даму кезінде кездейсоқ пайда болады. Сондықтан, олардың отбасыларында бұл аурудың тарихы көбінесе кездеспейді.

Диагностика

Ауру цитогенетикалық техникалар арқылы, мысалы, флуоресценциялы ин ситу гибридтеу (FISH) арқылы, LIS1 локусындағы микроделецияны анықтау тесті арқылы диагностикалауға болады.

Ерте анықтау

Пренаталды ультрадыбыстық зерттеулердің көмегімен МДС-пен ауыратын ұрықта мидың қалыпты емес дамуын ерте анықтау мүмкін. Туған кезде нәрестеде бет пішінінің бұзылыстары болуы мүмкін. Кішкентай балаларда бұл синдромның әсерінен тамақтануда қиындықтар, ауыр зиякерлік кемістік, дамудан қалу және құрысулар пайда болуы мүмкін. Магниттік-резонанстық томография (МРТ) балалардағы осы синдромды ертерек анықтауға көмектеседі, себебі ол "тегіс ми" суретін, яғни лиссенцефалияны көрсетеді. Бұл синдроммен ауыратын балалардың диагнозы кейде қойылмай қалуы мүмкін, себебі ол сирек кездеседі және бет әлпеттерінің ерекшеліктері жиі кездесетін синдромдарға ұқсас болады. Синдромның басқа кең таралған синдромдармен ортақ сыртқы белгілері (фенотипі) бар. Аурудың отбасылық тарихының болмауы диагнозды кешіктіруі мүмкін. FDNA сервисі осы ерекше белгілерді анықтау мүмкіндігін арттырады, оларды генетикке көрсеткенде дұрыс медициналық диагноз қоюға көмектеседі. Егер жұбайлардың бір баласында МДС болса, келесі жүктіліктерде пренатальдік скрининг жасау ұсынылуы мүмкін. Бұл мүмкіндік, әсіресе, бір ата-анасы теңгерілген хромосомалық өзгерісті алып жүретін МДС отбасылары үшін маңызды (20%-дан аз). Мұндай жұбайлардың тағы бір МДС баласы болу қаупі хромосомалық өзгерістің нақты түріне байланысты және 25-33%-ға дейін жете алады. Егер екі ата-ананың хромосомалары да қалыпты болса, тағы бір МДС баласының болу қаупі төмен (1% немесе одан да аз). Хромосомалық зерттеулер үшін жүктіліктің басында хориондық қабықшадан (CVS) немесе амниоцентез арқылы дами бастаған эмбрионнан жасушалардың кішкентай үлгісі алынуы мүмкін. Жүктілік кезінде ультрадыбыспен ерте диагноз қою сенімді емес, себебі ми жүктіліктің кейінгі кезеңдеріне дейін қалыпты түрде тегіс болады. Пренатальдік диагнозды қарастырып отырған жұбайларға генетик немесе генетикалық кеңесшімен осы тестілеудің қауіптері мен пайдасы туралы кеңесу ұсынылады.

Мидың бейнелері

Мильлер-Дикер синдромы диагнозы қойылғанда мидың контуры көбінесе айқын бұрмаланған болады. Тек бірнеше беткей сілемдер мен беткей Сильвий жарықтары байқалады; бұл осьтік суреттеуде құмсағат немесе 8-сурет пішінінде көрінеді. Мильлер-Дикер синдромы жоқ адамның ми қабығының қалыңдығы 3-4 мм құрайды. Мильлер-Дикер синдромы бар адамның ми қабығы 12-20 мм өлшенеді.

Болжам

Бұл аурумен ауыратын адамдардың көпшілігі балалық шақтан асып түспейді. МДС-пен ауыратын адамдар көбінесе нәресте кезінде қайтыс болады, сондықтан олар ұрпақтарына МДС-ті беріп, тарата алатын жасқа жетпейді. МРТ арқылы дәлдігі жоғары диагностикалау және гастростомия (тамақтандыру түтікшелері), сорғыш аппараттар, құрысуға қарсы препараттар, трахеостомия және секреттерді басқару сияқты медициналық емдермен симптомдарды жақсартудың нәтижесінде, көбірек балалар ересек жасқа дейін тірі қалады және өмір сапасы жақсарады. Физиотерапия дағдыларды және дене күшін арттыруға көмектеседі, бірақ жақсару жағдайдың ауырлығымен шектеледі. Кейбір балалар отырып, сүзіліп жүруге немесе бірнеше қарапайым сөздерді айтуға қабілетті болуы мүмкін, бірақ көпшілігі ауыр дамудан қалып қояды және өмір бойы нәресте деңгейінде қалады. Кез келген жаста өлімнің ең көп кездесетін себебі пневмония, көбінесе тыныс алу функциясын әлсірететін бірнеше жағдайдан кейін. және H. Дикер, ол бұл жағдайды 1960 жылдары тәуелсіз түрде сипаттаған. МДС-ның ерекше белгісі – лиссенцефалия, мидың сыртқы қабаты – ми қабығының қалыпты емес қалың болуы және қалыпты жиырылуларының (гири) болмауы. Мидың кейбір аймақтарында гири саны азайған, бірақ қалыптыдан кеңірек (пахигири) болады. Басқа аймақтарда гири мүлдем жоқ (агири). Әдетте, жүктіліктің үшінші және төртінші айларында баланың ми жасушалары көбейіп, мидың бетіне жылжып, қабық құрайды. Лиссенцефалия осы жүйке жасушаларының қозғалысының бұзылуынан туындайды. МДС көбінесе Миллер-Дикер лиссенцефалия синдромы деп аталады. J.Q. Миллер бұл ауруды сипаттады, ал 1969 жылы H. Дикер оның лиссенцефалия синдромы деп те аталуы керектігін көрсетті, себебі мидан тыс жерлерде де бірнеше ақаулар кездеседі. МДС алғаш сипатталғанда генетиктер оның аутосомдық рецессивті тұқым қуалау үлгісіне сәйкес келеді деп есептеген. 1990 жылдардың басында Миллер-Дикер синдромымен ауыратын бірнеше науқаста 17-хромосоманың шағын бөлігінің жоқ екені анықталды (17p13.3) (ішінара жойылу).