Кіріспе

Қытайдың негізгі ұрыс танкісі

96 типті немесе ZTZ96 – Қытайдың екінші буын негізгі ұрыс танкісі (MBT). 88 типті танкінің соңғы жетілдірілген нұсқасы 96 типті танкі 1997 жылы Қытай Халық Азаттық Армиясының (ҚХАА) қарулануына түсті. 96 типті танкінің кейінгі түрлері қазіргі таңда Қытайдың үшінші буын MBT – 99 типті танкімен бірге ҚХАА қызметінде тұр.

Тарих

Қытайдың танктарды дамыту тарихын үш буынға бөлуге болады. Бірінші буын – 59 типті танк, ол советтік Т-54 және оның модификацияларының жергілікті түрде жасалған көшірмесі. Екінші буын негізгі шайқас танктары (MBT) Type 80 танкысымен басталды және Type 96 танкысымен аяқталды.

Қатысу

2000 жылдардың басында 96 типті танк ҚХА-ның маневрлік соғыс жүргізетін бөлімшелерінің негізгі бронетанк құралы болды. Бронетанкілік батальонға 31 танк, ал ротаға 10 танк беріледі. 2017 жылы ҚХА реформасынан кейін 96 типті танк жаңа ауыр біріктірілген қарулы бригаданың біріктірілген қару батальонында қолданылады. Әр батальонда екі танк ротасы және екі механикаландырылған жаяу әскер ротасы бар, әр ротада 14 бірлік техника болады.

Халықаралық танк биатлоны

2014 жылы Қытай 96А типті танктерімен Ресейде өткен танк биатлонына қатысып, үшінші орынды жеңіп алды, бұл жарыста Ресейдің Т-72Б3 танктерімен бақ сынасты. 2015 жылы Қытай қайта қатысып, екінші орынға ие болды. 2016 жылы ол бір алтын медальді ұтып алды (барлығы берілген 23 алтын медальдің ішінде). Қытай 2021 жылы танк биатлонының финалына тағы да өтті.

Қару-жарақтар

Негізгі қаруы – 2 жақпен тұрақталған 125 мм ZPT 98 тегіс ұңғылы пулемет, карусельдік дүңгіршікпен автоматты зарядтағыш. Негізгі пулеметтің бойының ортасында түтін шығару құрылғысы орналасқан. Екінші қаруларға QJC 88 12,7 мм ауыр пулемет және 7,62 мм коаксиалды пулемет кіреді. 96 типті танк ISFCS 212 компьютерлік атыс басқару жүйесімен, баллистикалық компьютермен, лазерлік қашықтық өлшегішпен және автоматты нысананы іздеу мүмкіндігімен жабдықталған. 96 типті танк пайдалануға түскен кезде, оның атыс басқару жүйесі сол кездегі басқа елдердегі T-72 таңкілерінен басым болғандығы хабарланды. 96 типті танк күндізгі және түнгі, кез келген ауа райында жұмыс істеуге қабілетті, себебі жүргізуші, оқшы және командир түнгі көру құралдары мен бейне күшейткіштерге қол жеткізе алады, ол оқшының түнгі көру құралын 3x және 8x оптикалық ұлғайту мүмкіндігі бар жылулық бейнелеу жүйесімен алмастырды. 96B типті танктың атыс басқару жүйесі 96A типінен жақсартылған, оған жаңа компьютерлік, байланыс, басқару және қолдау жүйелері кіреді.

Қорғау

Көлік құралында 6 қос дөңгелекті жол доңғалағы және тізбектер бар. Тізбектердің жоғарғы бөліктері арақарысты тісті қорғаныш қаптамаларымен қорғалған. Гляцистік пластина жақсырақ қорғану үшін көлденеңге жақын бұрышқа иілген. Мұнараның пішіні төмендетілген, бұл оны жау майданында анықтауды қиындатады. Мұнараның бүйініне 6 түтін гранатасы орнатылған, жалпы саны 12 түтін шығарады. Автоматты зарядтағыш пайдаланылуының арқасында танк экипажы үш адамнан тұрады: жүргізуші, танк командирі және нысана көздеуші. Танк сериясы сонымен қатар NBC қорғанысымен және автоматты өрт сөндіру жүйесімен жабдықталған. 96 типті танк 730 а.к. (582 кВт) қуаттылықтағы қозғалтқышпен жабдықталған, кейіннен 96A типінде 800 а.к. қозғалтқышқа жаңартылды. 96B типінде қозғалтқыш қуаттылығы 1200 а.к. (895 кВт) дейін арттырылды. 96B типінде жаңа гидропневматикалық серіппелі жүйе және автоматты беріліс қорабы орнатылған, бұл көлік құралының жылдамдығы мен маневрлігін арттырады. Қуаттың артуы 96B типінің салмаққа шаққандағы қуат коэффициентін жоғарылатып, үдеуін және көлденеңге көтерілу қабілетін жақсартады. PLA қатарына қабылданғанда 96 тип деп қайта аталды. 85 және 88 типтерімен салыстырғанда 96 типті танктың қуаттырақ қозғалтқышы, жақсартылған электроникасы және дәнекерленген мұнарасы бар. 96 типті танк 1996 жылы ҚХА қабылдады.

96A түрі

99 типтіге ұқсас қосымша "жебе тәрізді" модульді бронь мұнараның алғы жағына орнатылған. Корпустың артқы бөлігі 96 типті базалық нұсқамен салыстырғанда толығымен жалпақ. 96А типті танк алғаш рет 2006 жылы көрсетілді, бірақ қызметтегі танктарды алғаш рет 2009 жылғы әскери шеруде көруге болды. 96А типті машина – 96 типті танктың үшінші буын жаңартуы. Оның ішкі электроникасы 99 типті стандарттарына дейін жаңартылған болуы мүмкін. Көлік жылулық камерамен жабдықталған. Жаңартылған қозғалтқыш орнатылған. "Штора" жүйесіне ұқсас "ТКС-2" электр-оптикалық белсенді қорғаныс жүйесі орнатылды. Танкте жаудың басқарылатын зымырандарын, қашықтық өлшегіштерін және нысана белгілегіштерін істен шығара алатын электрооптикалық кедергі таратқыштар бар.

96B түрі

2016 жылдың шілдесінде алғаш рет көрінген, Ресей бағытындағы пойызға тиелген, 2016 жылғы танк биатлонына қатысу үшін арналған нұсқа. Ол жетілдірілген қозғалтқышпен, жақсартылған, жоғары өнімділікке ие қарумен, жаңа атыс басқару жүйесімен, жаңа беріліс қорабымен, шассимен, желдету жүйесімен, байланыс және компьютерлік жүйелермен, сондай-ақ эвакуация және серіккіш жүйелермен жабдықталған. Дегенмен, ол командирдің жеке бақылау құралымен жабдықталмаған.

VT-2

96A типті экспорттық нұсқасы. 2012 жылғы Азия қорғаныс қызметтері көрмесінде таныстырылды. Қашықтан басқарылатын қару станциясымен жабдықталуы мүмкін, жолдағы ең жоғары жылдамдығы – 70 км/сағ. Өз осінде айнала алады. 2021 жылдың 9 желтоқсанында Танзания халықтық қорғаныс күштері Танзанияның тәуелсіздігінің 60 жылдығын мерекелеу үшін Дар-эс-Салам қаласында өткен әскери шеруде VT 2 негізгі ұрыс танкысінің бір данасын көрсетті.

Операторлар

Халықтық азаттық армиясы – 2015 жылдың желтоқсанына қарай 36-дан астам 96А типті батальон (шамамен 1500 дана), 31-ден астам 96 типті батальон (шамамен 1000 дана).