Кеңес орташа танкысы Т-62: Даму тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

1961 жылғы кеңестік орта танк

Т-62 кеңес қарулануында стандартты танк болғанымен, өндіріс құнының және техникалық қызмет көрсету талаптарының Т-55-ке қарағанда жоғары болғандықтан экспорттық нарықтарда оны толыққанды алмастыра алмады. Кеңес Одағының із басар мемлекеттерінде жаңа үлгілер пайда болса да, Т-62 бұрынғы КСРО-да резервте және басқа елдерде жетекші күштерде қолданыста болды. Т-62 танкысының құрылымдық ерекшеліктері кейінгі кеңестік және ресейлік жаппай өндірілген танктерде қалыптасты.

Бастапқы талаптар

1950 жылдардың аяғына қарай совет командирлері Т-55 танкысінің 100 мм-лік зеңбірегінің стандартты бронебойғыш снарядтарымен Centurion және M48 Patton сияқты жаңа батыс танктерінің алдыңғы бронясын тесіп өте алмайтынын түсінді. 100 мм-лік танкіге қарсы жойғыш (HEAT) оқ-дәрілері бұл міндетті орындай алғанымен, олар APDS снарядтарына қарағанда әлдеқайда аз дәлдікке ие болды, ал салыстырмалы түрде төмен жылдамдық қозғалатын нысаналарға қолданғанда дәлдікті нашарлатты. Т-55 танкысын 115 мм-лік тегіс ұңғылы зеңбірекпен жарақтандыруға шешім қабылданды, ол кинетикалық энергиямен броняны тесуші, тұрақталған саботтан ажыратылатын (APFSDS) оқтарды атуға қабілетті болды. Сынақтар Т-55 танкысінің үлкен қаруды орнатуға қолайсыз екенін көрсетті және жаңа танкты жасау жұмысы басталды. Үлкен зеңбірекке үлкен мұнара және мұнара шанағы қажет болды, олар жоғары кері күшті сіңіруге арналған. Бұл өз кезегінде үлкен корпус талап етті, себебі Т-55 корпусы жаңа мұнараны орнатуға тым кішкентай болды. Осылайша Т-62 танкысі жасалды, ол Т-55 танкысінің эволюциялық жетілдірілген нұсқасы болды.

140-объект

Т-54 конструкциясы тапсырылғаннан кейін оның бас дизайнері Александр Морозов назарын жаңа жобаға бұрды, ол – Объект 430. Объект 430-ның корпусы дәнекерленген, иілген болат пластиналардан, ал мұнарасы құйма және соғылған болаттан жасалған. Мұнара үш қабатты бронядан тұрды, оның жалпы қалыңдығы 185 мм-ден 240 мм-ге дейін жетті. Ол жаңа 100 мм-лік D 54TS танк пулеметімен қаруланды. Осы кезеңде Т-54 конструкциясына қарапайым жаңартулар жасау міндеті жас инженер Леонид Н. Карцевке жүктелді, ол Нижний Тагилдегі Оралвагонзавод зауытының (УВЗ) ОКБ 520 жобалау бюросының басшысы болды. Ол бұған дейін Т-54 үлгісіне салыстырмалы түрде шағын жаңартуларды жасап, Т-54А (Объект 137G) және Т-54B (Объект 137G2) үлгілерін жасауға жетекшілік еткен. Карцев және оның жобалау тобы Obiekt 140 деп аталған жаңа танк бойынша жұмыс істей бастады (бұл ресми емес атауы T 54M болды). Жаңа танк алюминийден жасалған алты доңғалақты торсионды серіппелі жүйемен жабдықталған. Мұнарасы құйма болаттан жасалып, сол D 54TS танк пулеметімен қаруланды және Molniya екі жазықтықтағы тұрақтандыру жүйесіне ие болды. Танк 50 оқ-дәрі тасыды және инженер Артиемев әзірлеген V 36 дизельдік қозғалтқышпен қозғалды. Қозғалтқыш корпустың төменгі бөлігіне орналастырылды, бұл қозғалтқыш бөлімінің биіктігін төмендетті. Объект 140-тың салмағы 37,6 тоннаны құрады. 1957 жылы Оралвагонзавод екі Объект 140 прототипін жасады, олар жақын арада сынақтан өтті. Объект 140-ты сериялық өндірісте жасау қымбатқа түсер еді.

166-нысан

Жаңа танкты жасау барысында Карцев одан да қуатты танк қаруын іздеді. 100 мм-лік D-10T және D-54 танк қарулары британдық L7A1 танк қаруымен күшті бәсекелестікке тап болды. Кеңес Одағы қолда бар 100 мм-лік D-54TS танк қаруын «қайта калибрлеуге» шешім қабылдады. Қаруды өзгертуге қарудың иірімдерін алып тастау, оқ палатасының пішінін кішірейтип, тұмсық тежегішін алып тастау, қару түтігін ұзарту, автоматты патрон корпусын шығару құрылғысын және қару түтігінің ортасына эвакуатор қосу (D-54TS танк қаруынан айырмашылығы, ол тұмсығында эвакуатормен жабдықталған) кірді. Жаңа 115 мм-лік танк қаруы U-5TS «Молот» Rapira деп аталды. Бұл сериялық өндіріске енгізілген алғашқы тегіс ұңғылы танк қаруы болды және 2А20 белгісін алды. Ол D-10TS танк қаруымен сынақтан өтті, ол T-54B және бірқатар T-55 және T-55A орта танктарын қаруландырды. Сынақтар U-5TS-тен атылған кішкентай калибрлі снарядтардың бастапқы жылдамдығы 200 м/с-қа жуық жоғары екенін көрсетті. Жаңа танк қаруының максималды атыс қашықтығы D-10TS-тен шамамен екі есе артық екені анықталды. U-5TS танк қаруының жалғыз кемшілігі – ол иірімнің болмауына байланысты D-10TS сияқты дәл болмады. Дегенмен, қарудың үлкен атыс қашықтығы және жоғары бастапқы жылдамдығы нашар дәлдіктің маңызды мәселе емес етті. Жаңа U-5TS тегіс ұңғылы танк қаруы 1960 жылдың соңында Ob'yekt 140 мұнарасына орнатылды. Жаңа танк «Объект 166» деп аталды. 1960 жылы «Объект-165» және «Объект-166» прототиптері сынақтан өтті. «Уралвагонзавод» жаңа танкты сериялық өндіріске дайындап жатқанда, Бас бронетанк басқармасы (GBTU) 1952 жылдың басынан бері әзірленіп келе жатқан Морозовтың «Объект 430» танкысына көбірек назар аударды. Морозов сол кездегі Кеңес әскери өнеркәсібінің басшысы генерал Устиновтың қолдауына ие болды. Ол «Уралвагонзаводтан» жаңа танкты шығару қажет емес деп есептеді, бірақ жағдай жаңа американдық негізгі жауынгерлік танк – M60 пайда болғаннан кейін күрт өзгерді. 1961 жылы Кеңес әскери барлауы 120 мм-лік танк қаруымен жабдықталған жаңа негізгі танкты жасау жұмыстары жүріп жатқанын анықтады. Осыған байланысты Кеңес Армиясының құрлық әскерлерінің Бас қолбасшысы маршал Василий Чуйков «Карцевтің танктары» мәселесі бойынша түсініктеме беруді талап етті. GBTU және КСРО құрлық әскерлері комитетінің конференциясында Морозовтың «Объект 430» танкысы сериялық T-55 танкысынан 10% ғана жақсы екені анықталды. Осыған байланысты Морозовтың жобасы толық сәтсіздікке ұшырады. Харьков Морозов машина жасау конструкторлық бюросының өкілдері жақсартылған «Объект-432» (соңында T-64 танкысы болған) танкысы бойынша жұмыстарын ұсынғанмен, Чуйков «Объект-166» орта танкысын дереу өндіріске беруді талап етті. «Уралвагонзаводтың» ОКБ-520 конструкторлық бюросы тағы бір жоба ұсынды – «Объект-167», ол 700 ат күшіне (522 кВт) дейін қуатты V-26 қозғалтқышымен және зарядтау құрылғысымен жабдықталған «Объект-166» танкысының жаңартылған нұсқасы болды. 1961 жылдың ортасында екі прототип жасалып, сынақтан өтті. Бұл жолы GBTU жаңа орта танктың сынақтан өтуін күтпеуге шешім қабылдады және 1961 жылдың шілдесінде «Объект-166» танкысын жаппай өндіріске жіберді. «Объект-165» танкысы да аз санда T-62A деп белгілене отырып, қарулануға енгізілді.

While working on a new tank, Kartsev was looking for a more powerful tank gun. The 100 mm D 10T and D 54 tank guns had a fierce opponent in the form of the British L7A1 tank gun. The Soviets decided to "recaliber" the already existing 100 mm D 54TS tank gun. The modifications made to the gun included removing the rifling of the gun, reducing the profile of the bullet chamber, removing the muzzle brake, lengthening the gun tube, adding an automatic cartridge case ejector, and adding a bore evacuator in the middle of the gun tube (as opposed to the D 54TS tank gun, which had a bore evacuator at the muzzle). The new 115 mm tank gun was designated U 5TS "Molot" Rapira. It was the first smoothbore tank gun to go into serial production where it received the designation 2A20. It was put in trials against the D 10TS tank gun, which armed the T 54B as well as some T 55 and T 55A medium tanks. These trials showed that the under calibre projectiles fired from the U 5TS had a nearly 200 m/sec higher muzzle velocity. It became apparent that the maximum range of the new tank gun was almost double that of the D 10TS. The only serious drawback of the U 5TS tank gun was the fact that it was not as accurate as the D 10TS, because of the lack of rifling. However, the greater range of the gun and its extremely high muzzle velocity made the poor accuracy less of an issue. The new U 5TS smoothbore tank gun was fitted into the Ob'yekt 140 turret at the end of 1960. The new tank received the designation "Ob'yekt 166". In 1960, both Ob'yekt 165 and Ob'yekt 166 prototypes passed their trials. The Uralvagonzavod was preparing to start serial production of the new tank, though the General Armoured Directorate (GBTU) was paying much more attention to Morozov's Ob'yekt 430, which was in development since early 1952. Morozov was supported by General Ustinov, who was in charge of the Soviet military industry at the time. He did not see it as necessary to produce the new tank from Uralvagonzavod, but soon the situation changed dramatically with the appearance of a new American main battle tank, the M60. In 1961, Soviet military intelligence discovered that Britain was working on a new main battle tank armed with a 120 mm tank gun. Because of this, Marshal Vasily Chuikov, Commander in Chief of the Soviet Army's Ground Forces, demanded an explanation of the "Kartsev's tanks" case. At a conference of GBTU and the Soviet ground forces committee, it became apparent that Morozov's Ob'yekt 430 tank was only 10% better than the serial T 55. Because of this, Morozov's project was deemed a complete failure. Though the representatives of Kharkiv Morozov Machine Building Design Bureau disclosed their work on the improved Ob'yekt 432 (which would ultimately become the T 64), Chuikov demanded that production of the Ob'yekt 166 medium tank be started immediately. The OKB 520 design bureau of Uralvagonzavod provided another design, the Ob'yekt 167, which was the Ob'yekt 166 with a new more powerful V 26 engine using a charger, developing 700 hp (522 kW). Two prototypes were built in the middle of 1961 and passed the trials. This time the GBTU decided not to wait for the new medium tank to pass trials, and sent the Ob'yekt 166 into mass production in July 1961. The Ob'yekt 165 also entered service in very small numbers, under the designation T 62A.

Дизайн

T 62 танкісінің стандарттық құрылымы бар: алдыңғы жағында жүргізушінің бөлімі, ортасында шайқас бөлімі және артқы жағында қозғалтқыш бөлімі орналасқан. Төрт адамдық экипажға командир, жүргізуші, нысана алушы және зарядтаушы кіреді. T 62, T 55-ке өте ұқсас және көптеген бірдей бөлшектерді қолданса да, кейбір ерекшеліктері бар. Оларға бірнеше сантиметрге ұзын және ені кең корпус, басқаша жүріс доңғалақтары және жүріс доңғалақтары арасындағы ерекше тегіс емес кеңістіктер жатады. T 54 және T 55 орташа танкілерінен айырмашылығы, соңғы үш жұп доңғалақтар арасындағы кеңістік қалғандарына қарағанда ірілеу.

Қару-жарақ

Қару-жарағы 115 мм U 5TS "Molot" (2A20) Rapira тегіс ұңғылы танк пулеметінен тұрады, екі осьті "Meteor" тұрақтандырғышымен және негізгі пулеметтің оң жағына орнатылған 7,62 мм PKT коаксиалды мақсаттағы автомат. 12,7 мм DShK 1938/46 зениттік ауыр пулеметі жүк тиеуші люгіне орнатылған. 1972 жылға дейін қосымша опция ретінде қарастырылды, содан кейін барлық жаңадан салынған танктер АА ауыр пулеметімен жабдықталды. Танк негізгі пулеметке арналған 40 оқ алып жүреді. 4 оқ мұнара ішінде, ал қалғандары ұрыс бөлімінің артқы жағында және корпустың алдыңғы бөлігінде, жүргізушінің оң жағында сақталады. Коаксиалды пулеметке 2500 оқ-дәрісі бар. Көліктің барлық қару-жарағы үшінші жұп доңғалақтардың үстінде орналасқан Ob'yekt 140 прототипі негізгі ұрыс танкының дөңгелек пішіндес мұнарасына орнатылған. Т-62 әлемдегі алғашқы тегіс ұңғылы танк пулеметімен қаруланған, бұл оның сол кездегі батыстық 90 мм және 105 мм танк пулеметтерінен айтарлықтай жоғары бастапқы жылдамдыққа ие болуын қамтамасыз етті. Ол BM 3 APFSDS T, BK 4, BK 4M HEAT және OF 18 Frag HE оқ-дәрілерін атуға қабілетті. 115 мм пулемет алғашқы сәтті APFSDS оқ-дәрісін ұсынды, тіпті оның ядросы болаттан жасалған болса да. Тегіс ұңғылы пулемет HEAT оқ-дәрілеріне қарағанда айтарлықтай жақсы өнімділік (10%-дан 20%-ға дейін) көрсетті, ол орташа және ұзақ қашықтықта жаудың броньды техникасымен күресу үшін басты оқ-дәрі түрі саналды. Дереккөздің сенімділігі жоқ: дата=2009 жылдың желтоқсаны. Пулеметті -6° және +16° аралығында көтеруге немесе түсіруге болады. Ол қолмен қайта зарядталады және тұрақтандырғыш қосылған жағдайда, атыстан кейін +3,5° бұрылысқа автоматты түрде қайта оралады. Атылған оқтар мұнараның артқы бөлігіндегі кішкентай люк арқылы көліктен сыртқа шығарылады. Пулеметтің күндізгі жағдайда тиімді атыс қашықтығы шамамен 4 км, ал түнгі жағдайда (түнгі көру құралдарын пайдаланумен) 800 м құрайды. Бұл танк екі осьті "Meteor" тұрақтандырғышымен жабдықталған, бұл T-62 танкының қозғалыс кезінде нысанаға алуына және атуына мүмкіндік береді. АҚШ армиясы жүргізген "Meteor" тұрақтандырғышының сынақтары T-62 танкының 1000 метр қашықтықтағы қозғалатын нысананы 20 км/сағ жылдамдықпен қозғалғанда 70% ықтималдықпен бірінші атумен соққы беруге қабілетті екенін көрсетті. Бұл танкқа динамикалық жағдайларда және жарылым операцияларында үлкен артықшылық берді, әсіресе Орталық Еуропада, онда танк шайқастарының көп бөлігі 1500 метрден кішкентай қашықтықта өтті.

The armament consists of the 115 mm U 5TS "Molot" (2A20) Rapira smoothbore tank gun with a two axis "Meteor" stabiliser and 7.62 mm PKT coaxial general purpose machine gun mounted on the right of the main gun. The 12.7 mm DShK 1938/46 antiaircraft heavy machine gun is mounted on the loader's hatch. It was optional until 1972 when all newly built tanks were fitted with the AA heavy machine gun. The tank carries 40 rounds for the main gun. 4 rounds are placed in the turret, and the rest are stored in the back of the fighting compartment and in the front of the hull, to the right of the driver. It carries 2,500 rounds for the coaxial machine gun. All of the vehicle's armament is mounted in or on the round cast egg shaped turret from the Ob'yekt 140 prototype main battle tank, mounted over the third pair of road wheels. The T 62 was armed with the world's first smoothbore tank gun, giving it considerably greater muzzle velocity than the Western 90 mm and 105 mm tank guns of its time. It can fire BM 3 APFSDS T, BK 4, BK 4M HEAT and OF 18 Frag HE rounds. The 115 mm gun introduced the first successful APFSDS ammunition, albeit with a steel penetrator. A smoothbore gun allowed a significantly better performance (from 10% to 20%) over HEAT ammunition, which was considered the main ammunition type for fighting enemy armour at medium and long ranges. Unreliable source: date=December 2009

The gun can be elevated or depressed between −6° and +16°. It is reloaded manually and gets automatically reset to +3.5° of elevation after it is fired if the stabiliser is enabled. Empty cartridges are automatically ejected outside the vehicle through a small hatch in the rear of the turret. The gun has a range of effective fire of about 4 km during day conditions and 800 m at night (with the use of night vision equipment). This tank was fitted with a Meteor two axis stabiliser, which allows the T 62 to aim and fire while moving. Tests of the Meteor conducted by the US army gave the T 62 a first hit probability of 70% for a moving target at 1000 meters with the tank moving up to 20 km/per hour. This gave the tank a good advantage in dynamic battlefields and breakthrough operations, especially in Central Europe where most of tank battles would take place under the 1500 meters range.

Қозғалысты

T-62 торсиялық серіппелі ілгішке ие. Оның әр жағында бес жұп резеңке дөңгелегі, арт жағында жетек дөңгелегі және алдында бос дөңгелегі бар, кері дөңгелектері жоқ. Бірінші және соңғы дөңгелектердің әрқайсысында гидравликалық амортизатор орнатылған. Танк V-55 12 цилиндрлі, 4 тактілі, бір камералы, 38,88 литрлік сумен салқындатылатын дизель қозғалтқышымен жабдықталған, ол 2000 айналымда минутына 581 а.к. (433 кВт) қуаттық береді. Бұл қозғалтқыш T-55 танкінде де қолданылған. Танк T-55 сияқты нысаналар мен көру құралдарын пайдаланады, бірақ оқшыға жаңа TSh 2B 41 нысанасы берілді, ол x4 немесе x7 есе ұлғайту мүмкіндігіне ие. Ол коаксиалды оптикалық қашықтық өлшегішпен бірге орнатылған. T-62 танктерінің алғашқы үлгілері тек ядролық бұршақтарды сүзгіден өткізген, экипаж химиялық немесе биологиялық зиянды заттарға ұшырау қаупінде болған, себебі ауа химиялық сүзгіден өтпеген. Кейінірек шығарылған T-62 танктері химиялық сүзгімен жабдықталды. T-62 мұнарасының толық 360 градусқа айналуына 20 секунд уақыт кетеді, бұл АҚШ-тың M60A1 "Паттон" танкысына қарағанда 5 секундқа ұзақ. Сондай-ақ, жүргізушінің люгі ашық болғанда мұнараны бұру мүмкін емес. Танк командирі оқшының шешімін қабылдап, мұнараны бұра алады, бірақ өз орнынан негізгі қарумен оқ ата алмайды. 12,7 мм зениттік ауыр пулеметтен оқ ату үшін жүк тиеушінің дененің бір бөлігін сыртқа шығаруы керек, бұл оны ұстап тұруға арналған оқтарға осал қылады, сондай-ақ ол негізгі қаруды зарядтау міндеттерін уақытша тоқтатуға мәжбүр болады. Бастапқы жоспарлар бойынша T-62 танктері Морозовтың "Объект-432" танктері әзірленгенге дейін өндірісте болады деп жоспарланған. T-62 танктерінің өндірісі 1973 жылға дейін "Уралвагонзавод" зауытында сақталды, содан кейін өндіріс желілерінде T-72 танктерімен алмастырылды. Өндіріс тоқтағанға дейін "Уралвагонзавод" зауытында 20 000 T-62 танктері өндірілді.

Қытай-Кеңес шекаралық қақтығысы

Т-62 танкі алғаш рет 1969 жылы Қытай-Кеңес шекаралық қақтығысында қолданысқа түсті, сол кезде біреуі істен шығып, Қытай Халық Азаттық Армиясының қолына түсті. 1969 жылғы 15 наурыздың таңында ҚХА қарсы шабуылы кезінде Т-62 (No. 545) танкысы 56 типті (RPG-2-нің қытай үлгісі) RPG гранатометінен атылған зымыранға түсті. Зымыран корпустың сол жағынан өткен, жүргізуші қаза тапты. Бұл танк кейін зерттелді және алынған мәліметтер 69-шы типті негізгі ұрыс танкын жасауға пайдаланылды.

Кеңес-Афған соғысы

Совет-афған соғысы кезінде Т-62 совет әскерінің басты танктерінің бірі болды. Советтер танктерді түрлі мақсатта қолданды: көпшілігі өрттік қолдау базаларында, ал қалғандары керуендерді күзетуге немесе жаяу әскерге көмек көрсетуге жұмсалды. Соғыстың соңына қарай, БДД типті қосымша бронясы бар Т-62М танктері көптеп пайда болды. АҚШ деректері бойынша, шамамен 325 Т-62 танк моджахедтердің шабуылына ұшырады, әсіресе танкке қарсы миналар мен РПГ-лердің салдарынан, бірақ совет деректері бұл санды жоққа шығарады, олар көрсеткен шығын әлдеқайда аз. Ал кейбіреулері совет әскерлері шегінгеннен кейін ауған моджахедтерінің қолына түсті. КСРО соғыс кезінде 147 Т-62 және Т-55 танктерінің жоғалып кеткенін ресми түрде растады.

Чечнядағы соғыс

Ресей армиясы мен Ресей Ішкі істер министрлігінің күштері Чечняда Т-62 және Т-62М танктерін қолданды. Екінші соғыс кезінде 160-шы гвардиялық танк полкі (5-ші гвардиялық танк дивизиясы, Сібір әскери округі) және 93-ші ІІМ механикаландырылған танк полкінің әрқайсысында 69 Т-62 танк болды. Кейбір Т-62 танктері пойыз платформаларында пайдаланылды. 1999–2000 жылдары 380-ге дейін ресейлік танктар қолданылды, оның ішінде шамамен 150 Т-62 танк.

2008 жылғы Оңтүстік Осетия соғысы

Ресейдің Жер күштерінің Т-62 танктері Ресей-Грузия соғысына жөнелтілді. Бір жағдайда грузин RPG-сы Тшинвали қаласының көшелерінде Ресей армиясына тиесілі Т-62М танкін жойды. Осы оқиғада ракета Т-62М танкының мұнарасын тесіп өтіп, жүргізуші мен пулеметшіні өлтірді. Ресейдің Ішкі істер министрлігі де Т-62 танктерін пайдаланды.

2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруі

Украина 2022 жылдың мамыр айының соңында Ресей әскерлері Мелитополь ауданында Т-62 танктерін пайдаланғанын хабарлады. Украина барлау қызметі Ресейдің Сибирдегі қоймадан Т-62 танктерін шығарғанын мәлімдеді. Мамыр айының соңында Украинаға келген пойыз вагондарында Т-62М және Т-62МВ танктері болғандығы туралы хабарланды. Тағы бір топ Т-62 танктері 5 маусымда Николаев және Кривой Рог қалаларына жіберілді. Маусымның басында Херсон облысында Т-62 танктерінің табылуы туралы мәлімделді. Маусым айының соңында Солтүстік Осетия – Алания басшысы Сергей Меняйло Алания батальонындағы осетиялық еріктілердің Т-62 танктерімен жабдықталған танк бөлімін алғанын хабарлады. Ресейлік Voennoe Obozrenie сайтының мәліметінше, танктер жаяу әскер бөлімдерін қолдау үшін арналған және украин танктерімен тікелей қақтығысқа түсуі күтілмеген. Херсон қаласында Ресей әскерлері Т-62 танктерін артиллериялық қолдау үшін пайдаланды. Қазан айында Болгария БАҚ-тары Ресей армиясының Украинадағы жоғалған танктерін ауыстыру мақсатында 800-ге жуық Т-62 танкін қайта жандандыру және модернизациялау процесінде екенін хабарлады. 2023 жылдың ақпанында украин механик өзінің шеберханасында кем дегенде бір тұтқынға алынған Т-62 танкін броньдық эвакуация машинасына айналдыратынын мәлімдеді, себебі "осы ескі танк соғысқа жарамсыз". 2023 жылдың ақпан айының соңында Т-62 танкіндегі түпнұсқа ТШ 2Б 41 немесе ТШСМ 41У көзделгіші 1970 жылдарғы 1PN96MT 02 аналогты термовизорлық пулеметші көзделгішімен ауыстырылды. Украина Т-62 танктерін БМП-2 мұнарасын орнату арқылы жаяу әскердің жауынгерлік машиналарын (ЖӘМ) жасауға көшті. Олар 30 мм 2А42 автоматты зеңбірекпен жабдықталған. Бұл Израильдің "Ахзарит" машинасына ұқсас, ол жаңа мұнарасы бар T 54/55 корпусын пайдаланады. Әлеуметтік желілерде украин шабуылынан қираған ресейлік Т-62МВ танкін бейнелейтін видео пайда болды. 2023 жылдың 10 қыркүйегінде Украинаның 128-ші таулы шабуыл бригадасы тұтқынға алынған Т-62 танкін 1,5 тонна жарылғыш заттармен толтырылған, өздігінен жарылатын құрылғыға (ВБИЭҚ) айналдырып, оны Запорожье облысындағы ресейлік позицияларға қарсы айдап жіберді. Танк минаға түсіп, жау позицияларына жетпей жарылды. 2024 жылғы 21 сәуірде Ресей 2 Т-62 (1967 жылғы үлгі), 2 Т-62 (1972 жылғы үлгі), 80 Т-62М, 9 Т-62М (2022 жылғы үлгі), 21 Т-62МВ, 4 Т-62МВ (2022 жылғы үлгі) және екі белгісіз Т-62 танктерін жоғалтты. Бұл танктер Украинада жойылған, зақымдалған, тасталған немесе тұтқынға алынғандығы визуалды түрде расталды.

Ukraine reported that Russian forces were using T 62 tanks in the area of Melitopol at the end of May 2022. Ukrainian Intelligence stated that Russia has pulled T 62 tanks out of storage in Siberia. In late May, T 62Ms and T 62MVs were reported as being on trains that arrived in Ukraine. Other T 62s have been reported being sent towards Mykolaiv and Kryvyi Rih on 5 June. In early June, T 62s with improvised slat armour at the top of the turret also fitted to more modern Russian T 72 and T 80 tanks were identified in Kherson Oblast. In late June, the Head of North Ossetia–Alania Sergey Menyaylo announced that Ossetian volunteers in the Alania Battalion had received a tank unit equipped with T 62 tanks. According to Russian website Voennoe Obozrenie, the tanks were intended to support infantry units and not expected to engage Ukrainian tanks. In Kherson, Russian forces used T 62 tanks to provide artillery support. In October, Bulgarian media reported that the Russian Army was in the process of reactivating and modernizing up to 800 T 62s to replace tank losses sustained in Ukraine. In February 2023, a Ukrainian mechanic stated that his shop was converting at least one captured T 62 into an armoured recovery vehicle, because "this old tank is no good for war". Also in late February 2023, a T 62 was identified with the original TSh 2B 41 or TShSM 41U sight replaced by a 1970s era 1PN96MT 02 analogue thermal gunner's sight. Ukraine is converting T 62s into infantry fighting vehicles by fitting BMP 2 turret to the hulls. Fitted with a 30mm 2A42 autocannon. Similar to the Israeli Achzarit which uses a T 54/55 hull with a new turret. Video has appeared on social media showing a Russian T 62MV being destroyed by a Ukrainian strike. In 10 September 2023, it was reported that Ukraine's 128th Mountain Assault Brigade converted a captured T 62 tank into a VBIED filled with 1.5 tons of explosives and drove it against Russian positions in the Zaporizhzhia region. The tank hit a mine and exploded before it could reach the enemy positions. As of the 21st of April 2024, Russia has suffered the losses of 2 T 62 Obr 1967, 2 T 62 Obr 1972, 80 T 62M, 9 T 62M Obr 2022, 21 T 62MV, 4 T 62MV Obr 2022 2 and two unknown T 62's, visually confirmed to be destroyed, damaged, abandoned or captured in Ukraine.

Ангола

Анголаны азат ету үшін халықтық қарулы күштер (FAPLA) 1980 жылы Кеңес Одағынан Т-62 танкілерін тапсырыс етіп бастады және 1985 жылдың соңында оларды алды. Танктердің көпшілігі «Аскари» операциясынан кейін жеткізілді, осы операцияда Оңтүстік Африка экспедициялық күштері жеңіл танкіге қарсы қарулармен және жоғары жылдамдықты «Эланд 90» және «Ратэль 90» бронеавтомобильдерімен бірнеше Т-54 және Т-55 танкілерін жойды. «Аскари» операциясы кезінде Анголаның Т-54/55 танкілерінің жойылғандығы мен тұтқындалғандығы салдарынан, Анголадағы кеңестік әскери миссиясы FAPLA-ға, соның ішінде Т-62 танкілеріне, озық қару-жарақ беруді күрт жеделдетуге міндеттенді. 1986 жылғы науқанда бірнеше Т-62 танкісі жоғалды, кейбіреулері майданда тасталып кетті, ал қалғандарын ЮНИТА көтерілісшілері немесе Оңтүстік Африка авиациясы жойды. Израильдіктер 1973 жылы сириялықтардан жүздеген осындай танкілерді жаулап алып, олардың бір бөлігін «Тиран 3» ретінде пайдалануға берді. Шамамен 120 «Тиран 3» модернизацияланып, «Тиран 6» деген атау алды. Жаңа американдық M60 негізгі ұрыс танкілері Израильге келе бастағандықтан, тек шамалы ғана саны түрлендірілді. Иран-Ирак соғысында ирактық Т-62 танкілері M47, M48, M60A1 және «Chieftain» сияқты ирандық танкілерге қарсы жақсы өнер көрсетті. Соғыстың ең ірі танк шайқасы – «Наср» операциясында Иран 214 «Chieftain» және M60A1 танкісін, ал Ирак 45 Т-62 танкісін жоғалтты. Ирандықтардың қалған бронетехникасы кері бұрылып, шегінді. Тұтас соғыс барысында шамамен 200 Т-62 танкісі жойылды. «Тойота соғысы» кезінде бірнеше Т-62 танкісі шадиандық техникаға орнатылған «MILAN» танкіге қарсы зымырандарымен орташа қашықтықта жойылды. 1988 жылдың наурыз айында жарияланған француздық іс-қимыл туралы есептерге сәйкес, бірнеше танкіні «FANT Panhard AML 90» бронеавтомобильдері бүйірден немесе арт жағынан оқпен жойды.

Куба

Алғашқы Т-62 танкілері 1976 жылы Кубаға жеткізілді. Қазіргі таңда Куба қарулы күштерінде шамамен 400 танкі қызметте, ал 100-ге жуығы сақтауда тұр. Кубалық Т-62 танкілері Гавананың сол елдегі ұзаққа созылған араласу кезінде Анголаға жөнелтілді. Т-55 және Т-54Б танкілерімен бірге, олар бастапқыда стратегиялық объектілерді, мысалы, совет инженерлерімен басқарылатын маңызды анголалық гидроэлектр станциясы орналасқан Маталаны қорғау үшін пайдаланылды. Көптеп таралған Т-55 танкілері жауынгерлік міндеттерге артық қолайлы болды, ал Куито Куанавале шайқасында кубалық Т-62 танкілерінің бір ғана батальоны ұрыс қимылдарына жақын орналасқан еді. "Абрамс" және "Челленджер" танкілерінің ешқайсысы жаудың атынан зардап көрген жоқ.

Кеңес Одағы

T 62A (Объект 165) – T 62 танкысының алдындағы нұсқасы. Негізінен ол 2245 мм мұнара сақинасымен, жаңа жүріс бөлігімен және пайдаланылған оқ-дәріні шығаратын құрылғысы қосылған, жаңғыртылған Объект 140 мұнарасы бар созылған T 55 шассиі болды; танк қаруы "Комета" екі жазықтықтағы стабилизаторымен жабдықталған. Қызметке тек бесеуі ғана қабылданды.

Болгария

ТВ 62 – Т-62 танкысын брондық эвакуациялық машинаға түрлендіру. T 62MV "Обр. 2022" – Жаңартылған T 62MV. 1PN96MT 02 нысана алу құрылғысын пайдаланады. Ресейдің Украинаға басып кіру кезінде қолданылды.

Украина

T 55AGM – Украиналық T 54/T 55 модернизациясы, оны T 62-ге де қолдануға болады. – Харьков Морозов машина жасау конструкторлық бюросымен жаңартылған. Ол 5TDF 700 а.к. дизельді қозғалтқышымен, 125 мм KBA 101 танк қаруымен, жаңа отты ашу жүйесімен және күшейтілген броньдық қорғаныспен жабдықталған. Жауынгерлік салмағы 39,5 тоннаны құрайды. Экипаж әлі де 4 адамнан тұрады, себебі автоматты зарядтау машинасы жоқ. Модернизация пакеті экспорттық нарыққа бағытталған. T 62 негізіндегі ауыр жаяу әскердің жорық машинасы. T 62 негізіндегі броньды құтқару машинасы. T 62 негізіндегі броньды көпір салу машинасы. Украиналық еріктілер басып алынған T 62M-ге БМП-2 мұнарасын орнатты, корпус пен мұнараға броньдық пластиналар мен жарылғыш реактивтік бронь бекітілді, бағдарламаның мақсаты – ауыр жаяу әскердің жорық машинасын құру.