Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
II дүниежүзілік соғыстағы советтік ауыр танктер сериясы
Series of Soviet WWII heavy tanks
ИС танктері (ИС) – КВ танктері сериясының ізбасары ретінде Кеңес Одағында II дүниежүзілік соғыс кезінде әзірленген ауыр танктер сериясы. IS атауы – Иосиф Сталиннің (Ио́сиф Ста́лин) ағылшынша жазылған аббревиатурасы. Ауыр танктер 1943 жылы неміс Tiger I танкысының қолға түсуіне жауап ретінде жасалды. Олар негізінен қарсы шабуылдық танктер ретінде жобаланды, қамалдар мен бекіністерге қарсы тиімді ауыр жарылғыш снарядтарды атқылайтын. IS-2 1944 жылдың сәуір айында қаруға алынып, Берлин шайқасының соңғы кезеңінде Қызыл Армияның алғы шебінде қолданылды. IS-3 Қытай-Кеңес шекарасында, Венгрия төңкерісінде, Прага көктемінде және Алты күндік соғыстың екі тарапында да қызмет етті. Бұл серия Т-10 ауыр танкымен аяқталды.
The IS tanks (ИС) were a series of heavy tanks developed as a successor to the KV series by the Soviet Union during World War II. The IS acronym is the anglicized initialism of Joseph Stalin (Ио́сиф Ста́лин, Iosif Stalin). The heavy tanks were designed as a response to the capture of a German Tiger I in 1943. They were mainly designed as breakthrough tanks, firing a heavy high explosive shell that was useful against entrenchments and bunkers. The IS 2 went into service in April 1944 and was used as a spearhead by the Red Army in the final stage of the Battle of Berlin. The IS 3 served on the Chinese Soviet border, the Hungarian Revolution, the Prague Spring and on both sides of the Six Day War. The series eventually culminated in the T 10 heavy tank.
KV-85 IS-85/IS-122 және IS-2
KV 85 ауыр танкы KV 1S ауыр танкысының модификациясы болды. Бұл танк КСРО-ның танк құрылысы бюросы екіге бөлінуінің нәтижесінде жасалды, бір бөлігі KV 85 және оның түрлеріне, ал екінші бөлігі кейінгі IS сериясына назар аударды. IS 85 жақын арада аяқталды және ол KV 13 корпусын, KV 85-тің жаңа мұнарасын және екі танктың да бірдей D 5T зеңбірегін біріктірді. 1943 жылдың желтоқсан айында IS 85 100 мм BS 3 зеңбірегімен жарақтандырылды, осымен IS 100 және A19 зеңбірегімен жарақтандырылған IS 122 пайда болды (кейін қабылданды және D 25T деп аталды). IS 122 сынақтарда жақсырақ екені анықталды және IS 100 жойылды. IS 122 IS 2 деп аталды және өндіріс 1943 жылғы KV 13 шассиі бар модельмен басталды. 1944 жылғы модельдің алдыңғы беткейі қайта жасалды, бұл бронялық қорғанысын жақсартты, сонымен бірге салмағын да сақтады. Бірінші KV 85 танкылары 1943 жылы IS 1-нің құрылысы аяқталғанша уақытша шешім ретінде шығарылды. IS сериясының көптеп өндірісі 1944 жылдың ақпанында басталды және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін 1943 және 1944 жылғы IS 2 модельдерінің барлығы 3,854 данасы өндірілді. 1944 жылы Румынияда осы сериядағы танкылермен алғаш рет кездескен неміс генералы Хассо фон Мантеуффель Сталин танкысын "дүниедегі ең жақсысы" деп санады.
The KV 85 heavy tank was a modification of the KV 1S heavy tank. The tank was a result of the USSR's tank design bureau being torn in two, one half focusing on the KV 85 and its variants, and the other working on the later IS series. The IS 85 was soon finished and it combined the hull of the KV 13, and the new turret from the KV 85, and the same D 5T gun as both tanks. In December 1943, the IS 85 was up gunned with the 100mm BS 3 gun, creating the IS 100, and the IS 122, armed with the A19 gun (later adopted and renamed as the D 25T). The IS 122 was found to be better in trials, and the IS 100 was dropped. The IS 122 was renamed to IS 2 and production started with the 1943 model using a KV 13 chassis. The 1944 model was produced with a revised front slope that was better from an armor point of view while still saving weight. The first few KV 85 tanks were produced in 1943 as a stopgap while the IS 1's development cycle was wrapped up. Production in bulk of the IS series started in February 1944 and ended nearing the end of World War II. By the end of World War II, 3,854 IS 2 model 1943 and model 1944's combined were produced. German general Hasso von Manteuffel, who met tanks of that series in combat for the first time in Rumania in 1944, considered the Stalin tank "the finest in the world."
703 IS-3 нысаны
IS-3 деп аталатын екі танк болды: 244-объект – ұзын стволды 85 мм-лік зеңбірекпен (D-5T 85 BM) қайта қаруланған IS-2, ол Ленинград Киров зауытында (ЛКЗ) жасалған, бірақ қызметке енгізу үшін сериялық өндіріске түспеген. 1944 жылдың соңында жасалған IS-3 – 703-объект советтік ауыр танк. Оның жарты шар тәрізді құйма мұнарасы (қалтыраған табаққа ұқсайтын) соғыстан кейінгі совет танктерінің айрықша белгісіне айналды. Оның үшкір мұртының дизайны IS-7 және T-10 сияқты IS танктері отбасының басқа да танктерінде де көрінді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы шайқастарға қатысуға үлкермеген IS-3, 1945 жылғы Берлин жеңіс шеруіне, Қытай-Совет шекарасына, Венгрияға жасалған совет әскерлерінің шабуылына, Прага көктеміне және Алты күндік соғысқа қатысты.
There are two tanks known as IS 3: Object 244 was an IS 2 rearmed with the long barrelled 85 mm cannon (D 5T 85 BM) and developed by the Leningrad Kirov Plant (LKZ), which was never series produced for service use. The IS 3 known as Object 703 is a Soviet heavy tank developed in late 1944. Its semi hemispherical cast turret (resembling an upturned soup bowl), became the hallmark of post war Soviet tanks. Its pike nose design was also mirrored by other tanks of the IS tank family such as the IS 7 and T 10 tank. Too late to see combat in World War II, the IS 3 participated in the Berlin Victory Parade of 1945, on the Chinese Soviet border, the Soviet invasion of Hungary, the Prague Spring and the Six Day War.
701 IS-4 нысаны
IS-4 деп аталатын екі танк бар: 245-ші нысан және 701-ші нысан. 245-ші нысан – ұзын 100 мм D-10T зеңбірегімен қайта қаруланған IS-2. IS-4, 701-ші нысан деп те аталады, советтік ауыр танк, 1943 жылы әзірленді және 1946 жылы өндіріске түсті. IS-2 танкысынан дамытылған және IS танктар отбасының бір бөлігі болған IS-4 танкысы ұзын корпусқа және арттырылған броняға ие болды. IS-3 танкысы өндіріске енгізілгеннен кейін, және танкыларға (әсіресе ауыр танкыларға) қажеттілік азайғанда және қимыл жылдамдығы төмендегенде, олардың көп бөлігі Ресейдің Шығыс аймағына жіберілді, ал кейбіреулері 1960 жылдары Қытай шекарасында бекініс нысандарына айналды. 250-ден аз дана өндірілді.
There are two tanks known as IS 4: Object 245 and Object 701. Object 245 was an IS 2 rearmed with a long 100 mm D 10T cannon. The IS 4 known as the Object 701 was a Soviet heavy tank that started development in 1943 and began production in 1946. Derived from the IS 2 and part of the IS tank family the IS 4 featured a longer hull and increased armor. With the IS 3 already in production, and when sluggish mobility and decreased need for tanks (particularly heavy tanks) became an issue, many were sent to the Russian Far East with some eventually becoming pillboxes along the Chinese border in the 1960s. Less than 250 were produced.
730 IS-5 объектісі
IS-5 – бұл Т-10 танкысының кейіннен аталған көптеген белгілеулерінің бірі ғана.
The IS 5, is merely one of the many designations given to what would ultimately become the T 10 tank.
Нысан 252/253 IS-6
IS-6 екі түрлі нұсқада болды: Object 253 – ауыр танктер үшін практикалық электрлік беріліс жүйесін жасауға жасалған әрекет. Осыған ұқсас жүйелер бұрын Франция мен АҚШ-та сынақтан өткізілген, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның Elefant/Ferdinand танк жойғышында шектеулі сәттілікке қол жеткізген. Эксперименттік беріліс сенімсіз болып шықты және қауіпті түрде қызып кетуге бейімделген, сондықтан әзірлеу тоқтатылды. Ал, Object 252 нұсқасы Object 253 нұсқасымен бірдей корпус пен мұнараны пайдаланған, бірақ кері дөңгелектері жоқ басқа шассиге және дәстүрлі механикалық беріліске ие болды. Бұл конструкция IS-2-ге қарағанда ешқандай айтарлықтай артықшылықты ұсынбайды, тек оқтандыру уақыты ғана қысқартылды, сондықтан IS-6 жобасы тоқтатылды.
There existed two different IS 6s: the Object 253 was an attempt to develop a practical electrical transmission system for heavy tanks. Similar systems had been tested previously in France and the United States and had been used with limited success in the German Elefant/Ferdinand tank destroyer during World War II. The experimental transmission proved unreliable and was dangerously prone to overheating, and development was discontinued. The alternative Object 252 shared the same hull and turret as the Object 253, but used a different suspension with no return rollers, and a conventional mechanical transmission. The design was deemed to offer no significant advantages over the IS 2, just the reload time was less, and the IS 6 project was halted.
IS-6-ның жаңартылған нұсқасы
IS 6 IS 2 және оның бәсекелесі IS 4-тен ешқандай айтарлықтай артықшылығы болмағандықтан, 1944 жылдың қараша айында танкты күрт жаңартуға шешім қабылданды. Жоба "Объект 252У" деп аталды ("У" әрпі орыс тілінде "Жақсарту" дегенді білдіреді). Танк тік бұрышпен орналасқан, үшкір мұрынды бронямен, жаңа 122 мм D 13T зеңбірегімен және бүйір және артқы бөліктерінің көлбеулігін арттырумен жабдықталды. Дизайн экипаж үшін ыңғайсыздық тудырды, өйткені ішкі кеңістік тым тар болғандықтан жоба тоқтатылды.
Since the IS 6 proved to have no significant advantages over IS 2 and its rival IS 4, in November 1944, they decided to dramatically upgrade the tank. The project was called "Object 252U" (U stands for "Improvement" in Russian). The tank featured a heavily sloped pike nose armor, a new 122 mm D 13T gun, and more slope on the sides and rear. The design proved to be problematic in terms of crew comfort since the interior was too cramped and the design was cancelled.
260 IS-7 объектісі
IS-7 ауыр танкысының жобасы 1945 жылы Ленинградта Николай Федорович Шашмурин бастады және 1948 жылы аяқталды. 68 тонна салмаққа ие, қалың бронясы бар және 130 мм S-70 ұзын стволды зеңбірегімен қаруланған бұл танк, IS танктері отбасының ең ірі және ең ауыр өкілі болды.
The IS 7 heavy tank design began in Leningrad in 1945 by Nikolai Fedorovich Shashmurin and was developed in 1948. Weighing 68 tonnes, thickly armoured and armed with a 130 mm S 70 long barrelled gun, it was the largest and heaviest member of the IS family.
730-тақырыбы Т-10
IS-8 (сондай-ақ Объект 730 деп те аталады) KV және IS танктерінің соңғы жетілдірілген түрі болды. Ол 1952 жылы IS-8 ретінде қабылданып, қызметке енгізілді.
The IS 8 (also known as Objekt 730) was the final development of the KV and IS tank series. It was accepted into service in 1952 as the IS 8,
IS-3-тен ең басты айырмашылықтары – ұзын корпус, алты емес жеті жұп доңғалақ, жаңа түтін шығару құрылғысы бар үлкен мұнара, жақсартылған дизельдік қозғалтқыш және арттырылған броня болды. Жалпы көрсеткіштері ұқсас болды, алайда Т-10 көбірек оқ-дәрі тасымалдай алды. Т-10 (олар алмастырған бұрынғы танктер сияқты) армия құрамындағы тәуелсіз танк полктерінде және дивизия құрамындағы тәуелсіз танк батальондарында орналастырылды. Бұл тәуелсіз танк бөлімшелері механикаландырылған бөлімдерге қосылып, жаяу әскер операцияларын қолдауға және жарылым жасауға жұмылдырылды. T-10M – осы типтің соңғы нұсқасы. Ол бұрынғы модельдерге қарағанда ұзын ұңғылы, 5 бөлігі бар тежегіш құрылғысы және 14,5 мм пулеметімен жабдықталған. Бұл – Кеңес Одағының соңғы ауыр танктерінің бірі. Алдыңғы қатардағы құрамаларда Т-64 негізгі танктары қолданысқа енгеннен кейін Т-10 танктері ауыстырылды.
The biggest differences from its direct ancestor, the IS 3, were a longer hull, seven pairs of road wheels instead of six, a larger turret mounting a new gun with fume extractor, an improved diesel engine, and increased armour. General performance was similar, although the T 10 could carry more ammunition. T 10s (like the earlier tanks they replaced) were deployed in independent tank regiments belonging to armies, and independent tank battalions belonging to divisions. These independent tank units could be attached to mechanized units, to support infantry operations and perform breakthroughs. The T 10M is the final iteration of this type. It featured a longer gun barrel than previous models with 5 baffle muzzle brake and 14.5 mm machine gun. This was the last Soviet heavy tank to enter service. When the advanced T 64 MBT became available it replaced the T 10 in front line formations.
Салыстырулар
+ Екінші дүниежүзілік соғыстың совет ауыр танктері Т-35 Т-100 СМК КВ-1 М1940 КВ-1 М1941 КВ-1 М1942 КВ-1С М1942 КВ-85 М1943 ИС-2 М1945 ИС-3 Сенімсіз дереккөз: дата=наурыз 2017М1945 Экипаж 11 7 7 5 5 5 5 4 4 4 Салмағы (тонна) 45 58 55 43 45 47 42,5 46 46 46,5 Негізгі қарулануы 76,2 мм М. 27/32 76,2 мм Л-11 76,2 мм Л-11 76,2 мм Ф-32 76,2 мм Ф-34 76,2 мм ЗИС-5 76,2 мм ЗИС-5 85 мм Д-5Т 122 мм Д-25Т 122 мм Д-25Т Оқ-дәрілер саны 100 – – 111 111 114 114 70 28 28 Қосымша қарулануы 2×45 мм 5×7,62 мм 45 мм 45 мм 2×ДТ 4×ДТ 4×ДТ 4×ДТ 3×ДТ 3×ДТ, ДШК 2×ДТ, ДШК Қозғалтқыш 500 а.к. М-17М бензині 500 а.к. 850 а.к. АМ-34 600 а.к. В-2К дизелі 600 а.к. В-2 600 а.к. В-2 600 а.к. В-2 600 а.к. В-2 600 а.к. В-2 Отын (литр) 910 – – 600 600 600 975 975 820 790 Жолдық жылдамдық (км/сағ) 30 35 36 35 35 28 45 40 37 37 Жолдық қашықтық (км) 150 – 150 250 250 250 380 350 240 150 Көлденең қашықтық (км) 70 – 70 150 150 150 240 220 180 120 Зарбаға төзімділік (мм) 11–30 20–70 20–60 25–75 30–90 20–130 30–82 30–160 30–160 20–220
+ Soviet heavy tanks of World War II T 35 T 100 SMK KV 1 M1940 KV 1 M1941 KV 1 M1942 KV 1S M1942 KV 85 M1943 IS 2 M1945 IS 3Unreliable source: date=March 2017M1945 Crew 11 7 7 5 5 5 5 4 4 4 Weight (tonnes) 45 58 55 43 45 47 42.5 46 46 46.5 Main armament 76.2 mm M. 27/32 76.2 mm L 11 76.2 mm L 11 76.2 mm F 32 76.2 mm F 34 76.2 mm ZiS 5 76.2 mm ZiS 5 85 mm D 5T 122 mm D 25T 122 mm D 25T Ammunition 100 – – 111 111 114 114 70 28 28 Secondary armament 2×45 mm5×7.62 mm 45 mm 45 mm 2×DT 4×DT 4×DT 4×DT 3×DT 3×DT, DShK 2×DT, DShK Engine 500 hp M 17M gasoline 500 hp 850 hp AM 34 600 hp V 2K diesel 600 hp V 2 600 hp V 2 600 hp V 2 600 hp V 2 600 hp V 2 600 hp V 2 Fuel (litres) 910 – – 600 600 600 975 975 820 790 Road speed (km/h) 30 35 36 35 35 28 45 40 37 37 Road range (km) 150 – 150 250 250 250 380 350 240 150 Cross country range (km) 70 – 70 150 150 150 240 220 180 120 Armor (mm) 11–30 20–70 20–60 25–75 30–90 20–130 30–82 30–160 30–160 20–220
Жауынгерлік тарихы
IS-2 1944 жылдың басында Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Кеңес Одағы осы типтен шамамен 4000 дана өндіріп, оларды сол кездегі неміс әскерінің ең жетілген машиналарына – Tiger I, Tiger II және Panther, сондай-ақ Elefant танктерге қарсы қолданды. IS-2 бункерлерді шабуылдау үшін арнайы жасалған, өйткені оның жоғары жарылғыш снарядтары тиімді болды, бірақ минутына 2 оқпен қайта зарядтау жылдамдығы оны танктерді жоюға жарамсыз етті. IS-3 Қытай-Кеңес шекарасында, Венгрияға басып кіру кезінде, Прага көктемінде және алты күндік соғыстың екі жағында да қолданылды. Дегенмен, орташа танктердің жылдамдығы мен өрттік қуаты, сондай-ақ негізгі шайқас танктерінің дамуы ауыр танктерді қолданудан шығарды.
The IS 2 entered combat in World War II during the first months of 1944. The Soviets produced significant numbers of the type (close to 4,000) and deployed them against the most advanced German designs of the time, notably the Tiger I, Tiger II, and Panther, as well as against Elefant tank destroyers. The IS 2 was best used for bunker assault using its high explosive ammunition, as its reload rate, just 2 rounds per minute, made it ineffective as a tank destroyer. The IS 3 saw service on the Chinese Soviet border, the Soviet invasion of Hungary, the Prague Spring and on both sides of the Six Day War. However, the mobility and firepower of medium tanks and the evolution of the main battle tank rendered heavy tanks obsolete.