Кіріспе

Солтүстік және Шығыс темір жолы (N&ER) – Лондоннан Йоркке дейін желі салуды жоспарлаған ерте британдық темір жол компаниясы. Оның жоспарлары біртіндеп қысқартылып, нәтижесінде Лондонның шығысындағы Стратфордтан Бишопс-Стортфорд және Герфорд қалаларына ғана салынды. Компания әрдайым қаржы тапшылығына тап болды және Лондонға Шығыс округтері темір жолы (ECR) арқылы қол жеткізді. Алғашқыда белгілі бір рельс енімен салынған, бірақ 1844 жылы стандартты рельс еніне ауыстырылды. Басты желісі 1840 және 1842 жылдар аралығында кезең-кезеңімен ашылды. Желіні көршілес ECR компаниясы пайдаланды, ал 1844 жылдың басынан бастап 999 жылға осы компанияға жалға берді. Осыдан кейін ол тек қаржы компаниясы ретінде жұмыс істеді және 1902 жылы ECR-дің мұрагері – Ұлы Шығыс темір жолымен бірікті. Бүкіл желі әлі де пайдаланылуда, электрлендірілген және бастапқы басты желінің бөлігі қазір Лондон Ливерпуль көшесі мен Кембридж арасындағы Батыс Англия басты желісінің бөлігін құрайды.

Ұсыныстар

1825 жылы Стоктон мен Дарлингтон темір жолы ашылғанда, теміржол көлігіне зор қызығушылық туды. Лондон мен Йорк қалаларын байланыстыру үшін бірнеше жоба ұсынылды, олардың кейбіреулері Кембридж арқылы өтуді көздеді. 1834 жылы канал инженері Николас Уилкокс Канди осындай маршрутты зерттеді, ол Grand Northern & Eastern Railway деп аталды, ал келесі жылы Джозеф Гиббс Лондоннан Кембридж арқылы Йоркқа дейінгі тағы бір маршрутты зерттеді. Бұл жоба 1836 жылы Парламентке «Ұлы Солтүстік темір жолы» деп ұсынылды (кейінірек, он жылдан соң құрылған Ұлы Солтүстік темір жолымен ешқандай қатысы болған жоқ). Парламент 1836 жылғы ұсынысты қабылдамады. Осы орайда, 1836 жылдың 23 қаңтарында Кембридж қалалық үйінде өткен қоғамдық жиналыста Джеймс Уокер зерттеген маршрутты қолдау туралы шешім қабылданды. Солтүстік және Шығыс темір жолының жобасы дайындалды; ол Лондоннан Кембриджге дейін, Кембридждің оңтүстігінен Ньюмаркет, Норвич және Ұлы Ярмут қалаларына тармақталған болар еді. Кембриджтен Линкольнге дейінгі бөлігі зерттеулер аяқталмағандықтан жобаға енгізілмеді. Жарлық қабылданды, бірақ маршрут Лондоннан Кембриджге дейін ғана қысқартылды; ол 1836 жылдың 4 шілдесінде корольдік бекітілуді алды. Рұқсат етілген акционерлік капитал 1,200,000 фунт стерлинг құрады. Құрылысқа кеткен шығын көп болғанымен, компания 16% табысқа жететініне сенімді болды.

Лондонның аялдамасы және жолдың кеңдігі

N&ER Лондонның Ислингтон аялдамасында аяқталуы тиіс болды. Жер бедерінің ерекшелігіне байланысты, оған жету үшін туннель салу қажет болды, және бұл өте қымбат екені анықталды. Лондон мен Минорс аялдамасына соңғы жақындауын пайдалану ниетімен Коммерциялық темір жолына (кейін Лондон және Блэкуолл темір жолы) жүгіну болды. Бұл сәтсіз аяқталды, сондықтан ECR-ге Шордич аялдамасын пайдалану туралы хабарланды. Бұл келісімге қол жеткізілді, және Парламент осы келісімді бекітті, соның салдарынан N&ER-дің жоспарланған бағыты Тоттенхэмнің оңтүстігіне қарай, ECR желісімен қосылу үшін өзгертілді. Осы келісім үшін жылдық жалдау ақысы 7000 фунт стерлинг болды, және әрбір жолаушы үшін қосымша төлем қарастырылды. Желі 1841 жылдың 9 тамызына дейін, 1841 жылдың 19 қарашасына (уақытша аялдама) дейін, ал 1842 жылдың 16 мамырына дейін созылды. N&ER бағытының бір кемшілігі – желі Леа өзенінің аңғарымен өтті, ал көбінесе елді мекендер биік жатқандықтан, олардың тиісті станцияларынан қашық болды. Ол Лондонға мал жеткізіліп келгендегі бастапқы теміржол станциясы ретінде пайдаланылды; малдар сол жерден қалалық базарларға жаяу әкелінді.

Құсқар

Жолақтың ең солтүстік нүктесі Бишоп Стортфордта орналасқан, ол 1843 жылдың соңына дейін ашылды, сол кезде N&ER өз желісін басқаруын тоқтатты. Дегенмен, Хокериллде немесе Бишоп Стортфорд станциясынан солтүстікке қарай экскурсиялық пойызды қабылдау үшін арнайы шаралар жасалды. Бүгінде сол жердегі көпір Хокерилл көшесін алып өтеді, ал Стортфорд сол кезде әлдеқайда кішкентай қауымдастық болды; Хокерилл жеке ауыл болып саналды. (Дунмоу тармағындағы кейінгі станса 1910 жылы ашылды.) 1843 жылдың қазан айында «Таймс» газетінде мынадай жарнама жарияланды:

«Ньюмаркет Хоутон жиыны» – Солтүстік және Шығыс темір жолының тек бірінші класс вагондарынан тұратын арнайы пойыз, Тоттенхэм мен Броксборнда ғана тоқтап, 23-ші күні дүйсенбіде таңғы жеті жарымда Лондонның Шордич терминалынан Хокериллге, Бишоп Стортфордқа кетеді және Хокерилден түнгі тоғыз жарымда оралады, соның арқасында Ньюмаркетке баратын адамдар жарыстың барлығын көріп, сол күні кешке Лондонға қайта алады. Егер қатысушылар пойыздар келгенше жеке жылқылары мен кареттерін бір күн бұрын жібергісі келсе, Хокериллде жеткілікті орын бар. Жылқы мен кареттеге Тоттенхэм станциясынан мінуге болады, осылайша қаладан өтуден аулақ болады. Жылқылары мен кареттерін алып келе жатқандар, көңілі қалдырмау үшін алдын ала хабар беруі керек. Адамдарды алға тасымалдау үшін қосымша пошта жылқылары мен кареттері болады, және Эдвардс және Стокс мырзаларына (Хокерилл) хат жіберіп, оларды дайын болуға тапсыруға болады. Ньюмаркетке және кері бағыттағы пойызға қосылатын кареттерге орын алуға болады, «Алтын крест», Чаринг Кросс. Бағасы: Хокериллден Ньюмаркетке және кері – ішкі орынға £1 10s, сыртқы орынға £1 1s. Бұл экскурсиялар 1843 жылдың 9 және 11 қазанында, ал (N&ER ECR-ге жалға берілгеннен кейін) 1844 жылдың 15 және 28 қазанында өткізілетіні хабарланды.

Шығыс округтер темір жолына жалға берілген

1843 жылғы 25 қазанда Г. П. Бидердің көмегімен ЕКР мен N&ER арасында келісімге қол жеткізілді, және 1844 жылғы 1 қаңтардан бастап N&ER жүйесінің барлығы 999 жылға ЕКР-ге жалға берілді; аталған келісім 1844 жылғы мамырда Парламент тарапынан ресми ратификацияланды. ЕКР желі құрылысының 970 000 фунт стерлингтік капиталдық құнының 5 пайызын жыл сайын N&ER-ге төлеуге міндетті болды, ал табыс бөлісілді. N&ER формалды түрде тәуелсіз компания болып қала берді, жалға алу төлемдерін алды, бірақ ешқандай теміржол желісін пайдаланбады; соңында ол 1902 жылы Ұлы Шығыс темір жолына қосылды.

Көлік

Арбалардың ұзындығы 20 фут (6 метр), ені 7 фут (2 метр) болатын. Олар алты дөңгелекті және бірінші, екінші немесе үшінші сыныпты вагондар болып, тиісінше 24, 32 және 60-70 жолаушыға арналған. Жолаушылардың платформасы жоқ немесе төмен платформаларда түсуіне мүмкіндік беретін баспалдақтары болған. Үшінші сыныптағы вагондар ашық, ауа райына ұшырап тұратын. Уишоу вагондар туралы былай деген: "Бұл желідегі вагондардың ерекшелігі – төрт емес, алты дөңгелекке орнатылуы, тек Ұлы Батыс және Блэкволл желілеріндегі вагондардан басқа. Мұндай құрылымның бір артықшылығы – вагондардың рельстен шығып кетуі немесе сапар барысында ось бұзылуының салдарынан құлау қаупі азаяды".