Кіріспе
Гозо аралының астанасы Виктория ( "Виктория қаласы" деген мағынаны білдіреді), сонымен қатар жергілікті мальтийліктер арасында Рабат (бұл ескі қала орталығының атауы) немесе оның ресми атауы Città Victoria ретінде де белгілі. Виктория – Мальтаның әкімшілік бірлігі және Гозодағы ең ірі қала. 2014 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, Викторияның халқы 6 901 адамды құрайды, бұл Гозодағы ең көп халқы бар елді мекен. Аралдың ортасына жақын төбеде орналасқан қаланың маңы неолит дәуірінен бері қоныстанған жер. Виктория атауы 1887 жылдың 10 маусымында Ұлыбритания үкіметі Виктория патшайымның алтын юбилейына орай, Гозо епискобы Пьетро Монсиньор Пейстің өтінішімен берілді (кейіннен Пьетро Монсиньор Пейс Родос архиепискобы және Мальта епискобы болды). Дегенмен, көптеген гозиталықтар, әсіресе егде жастағылары, оны әлі де Рабат деп атайды. Мальта аралындағы Рабат қаласынан ажырату үшін әдетте "Рабат, Гозо" деп аталады.
Victoria (, meaning "the city Victoria"), also known among the native Maltese as Rabat (which is the name of the old town centre) or by its title Città Victoria, is an administrative unit of Malta, and the main town on Gozo. Victoria has a total population of 6,901 (as of March 2014), and by population, is the largest locality in Gozo. The area around the town, situated on a hill near the centre of the island, has been settled since Neolithic times. Victoria is the name given on 10 June 1887 by the British government on the occasion of the Golden Jubilee of Queen Victoria, at the request of Pietro Monsignor Pace, Bishop of Gozo (Monsignor Pace later became Sir Pietro Monsignor Pace, Titular Archbishop of Rhodes and Bishop of Malta). However, many Gozitans, mainly older Gozitans, still often refer to it by the name Rabat. It is usually known as Rabat, Gozo to distinguish it from the town of Rabat on the main island of Malta.
Цитадель
Викторияның жүрегінде Cittadella (Citadel) орналасқан, бұл бұрын il Castello деп аталған және б.з.д. 1500 жыл шамасында қола дәуірінде алғаш рет бекітілгені белгілі болса да, мүмкін неолит дәуірінен бері аралдың қызғыбалы орталығы болып келген. Кейіннен финикиялықтар оны дамытып, рим дәуірінде күрделі Акропольге айналдырды. Цитадельдің солтүстік жағы арагондық үстемдік кезеңіне дейін сақталып қалған. Викторияға қарайтын оңтүстік жағы 1551 жылы Османдықтар қалаға шабуыл жасағаннан кейін, 1599 және 1603 жылдар аралығында Сент-Джон рыцарьдарының басшылығымен қайта жаңартылды. Қоршаудың мықты тас қабырғалары қаланың үстінен көтеріліп тұрады және рыцарьлар елді мекендерді қарақшылардың құлға алуға тырысуынан және христиандық дінді жойғысы келген мұсылман күштерінің қаупінен қорғау үшін салған. Оның қабырғаларының ішінде Мальталық сәулетші Лоренцо Гафаның жобасымен салынған әдемі 17 ғасырлық барокко стиліндегі собор орналасқан. Бұл ғимарат бұрын Юнонаға арналған римдік храм тұрған жерде салынған деседі. Собор төбесіндегі ешқашан салынбаған күмбездің ішкі көрінісін бейнелейтін керемет trompe l'œil суретімен әйгілі. Собор Гозодағы ең көне діни орындардың бірі, мүмкін ең көнесі, римдіктерге дейін құдайға немесе әйел бейнесіне арналған храмның іздері бар. Соборда Леоне филармониялық қоғамының (1863) сыйға берген Марияның көтерілуінің әдемі мүсіні де орналасқан. Бұл мүсік 1897 жылы оркестр алғашқы "қарындас оркестрі" - Ла Стелла филармониялық қоғамымен (1880) келіспеушілікке ұшыраған кезде, Римдегі Франческо Розаның Fabbrica di Statue Religiose шеберханасынан сатып алынған. Леоне оркестрі Марияның көтерілуі мерекесін, ал Ла Стелла оркестрі Киелі Георгий мерекесін басқарды. Мүсік көптеген келіспеушіліктерден кейін 1956 жылдың 29 сәуірінде соборға сыйға берілді.
Сент-Джордж шіркеуі
Мальтадағы Киелі Георгий базиликасы Виктория қаласының жартысына қызмет көрсетеді, себебі ол аумақтық емес, жеке приход болып табылады (басқа приходтар аумақтық болып саналады). Бұл қаладағы приход шіркеуі, Киелі Георгийге арналған, Базилика мәртебесіне ие. Шіркеу 1670 жылдары салынған, бірақ 1693 жылғы жер сілкінісінен ауыр зақымдар алған. 1818 жылы жаңа фасады салынды. Күмбез және наурындар соңғы уақытта салынған (1930-1940 жылдар). Бұл шіркеуде Джан Баттиста Контидің (Рим) күмбез және төбе суреттері, сондай-ақ Матиа Прети, Джузеппе д'Арена, Стефано Эрарди, Алессио Эрарди, Франческо В. Захра, Джузеппе Кали, және заманауи Альфред Камиллери Коучи мен Джон Л. Гриманың суреттері мен мүсіндері сияқты бірнеше өнер туындылары бар. Киелі Георгийдің мүсіні 1838 жылы Пьетро Паоло Аццопарди толық ағаштан жасаған, және ол аралдағы алғашқы титулды мүсін. Шіркеу салынған аудан археологиялық жағынан маңызды. Приход жылына екі мереке тойлайды: 23 сәуір, шейіттің қайтысын тойлайтын ресми күн, және шілде айының үшінші жексенбісі, Гозоның қасиетті қамқоршысының құрметіне салтанатты шаралар өткізіледі. 2013 жылдың ақпанында Базилика елдегі бірегей жаңа заманауи мұражайдың есігін ашты. Бұл мұражай мақсаты үшін салынған алғашқы ғимарат. "Гозоның жүрегі: Ил Хагар" деп аталған мұражай және мәдени орталық, бұрын көпшілікке қол жетімді болмаған тарихи және өнерлік артефакттардың бай коллекциясын ұсынады. Мұражай Базиликаның сол жағында орналасқан.
Вилла Рандл бақшасы
Бұл бақтар Викториядағы Республика көшесі мен Бас автотұрақ арасында орналасқан. Мұнда Гозолық 18 ғасыр тарихшысы және грамматик, каноник Джованни Пьетро Франческо Агиус де Сольданис, сондай-ақ Гозода туған француз ақыны және жазушысы Лоран Ропаның қола бюсттерін көруге болады. Бұдан өзге, 1551 жылы Гозоға османдықтардың шапқыншылығын еске түсіретін ескерткіш те бар.
Викторияның мерекелері, Гозо
Викторияда, Гозо аралында бес мереке тойланады, олардың екі ең бастысы – Әйетті Георгий және Әйетті Марияның көкке көтерілу мерекесі. Бүкіл аралға билік ететін Цитадельдің ортасында орналасқан кафедральдік шіркеуде тойланатын Әйетті Марияға арналған мереке 15 тамызда тойланады. Екіншісі – Гозоның қасиетті қамқоршысы – Әйетті Георгий, ол шілде айының үшінші жексенбісінде Әйетті Георгий базиликасында тойланады. Викторияда, Әйетті Франциск шіркеуінде Таза ұғым мерекесі бар. Бұл мереке францискандық монастырлық монахтар жыл сайын 8 желтоқсанда тойлайды. Құдайлық рақымды Әйетті Марияның мерекесі – францискандық капуциндік монахтардың мерекелік маусымның соңғы мерекесі ретінде, Құдайлық рақымды Әйетті Марияға арналған шіркеуде тойланады. Әйетті Иоанн Боско мерекесі Дон Боско ораториясында тойланады.
Спорт
Викторияда үш футбол клубы бар: С. К. Виктория Вондерерс, Виктория Хотсперс және Оратори Ютс.