Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марсакслокк – Мальтаның оңтүстік-шығыс аймағындағы шағын, дәстүрлі балықшылар ауылы. Онда порт бар, және ол көріктерімен, балықшыларымен және тарихымен танымал туристік орын. 2014 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, ауылда 3 534 адам тұрды. Ауыл Марсакслокк базарымен де белгілі, ол негізінен жексенбі күндері теңіз жағасында өтетін ірі балық базары, ал аптаның қалған күндері – туристік сауда орны. Ежелгі заманнан бері қоныстанған және танымал Марсакслокк финикиялықтар мен карфагендіктер үшін порт ретінде пайдаланылған, сондай-ақ рим дәуіріне қатысты порттың қалдықтары сақталған. Бастапқыда Жейтун қаласының бір бөлігі болған балықшылар ауылы, он тоғызыншы ғасырдың соңында жекешара приходқа айналды. Дәстүрлі луцци және басқа да үлкен, заманауи кемелер қорғалған ішкі портты тізіп тұрады. Ауыл жергілікті тұрғындар мен туристер арасында жағалау мен порт бойында серуендеуге, мейрамханаларға, сондай-ақ жүзуге арналған аймақтарымен танымал. Марсакслокк шығанағына Биржеббуға қарай контейнерлік порт, Делимараға қарай электр станциясы кешені және балықшыларға арналған шағын кеме жөндеу орны да кіреді. Марсакслокк шығанағы Тас-Силгьдегі рим және пуникалық қалдықтарымен байланысты болғандықтан, кейде Порт Геркулис деп те аталады.
Marsaxlokk is a small, traditional fishing village in the South Eastern Region of Malta. It has a harbour, and is a tourist attraction known for its views, fishermen and history. As of March 2014, the village had a population of 3,534. The village is also known for the Marsaxlokk Market, which is mainly a large fish market which takes place along the seafront on Sundays, and a tourist market during all other days of the week. Inhabited and well known since antiquity, Marsaxlokk was used as a port by Phoenicians, Carthaginians and also has the remains of a Roman era harbour. Originally a part of the city of Żejtun, the fishing village became a separate parish in the late nineteenth century. Traditional luzzi and other larger and more modern vessels line the sheltered inner harbour. The village is also popular among locals and tourists alike for its walks around the coast and harbour, its restaurants, as well as for its swimming zones. Marsaxlokk Bay also includes a container freeport towards Birżebbuġa, a power station complex towards Delimara, and a small ship repair facility for fishermen. Marsaxlokk is sometimes referred to as Portus Herculis, due to the association of Marsaxlokk Bay with the Roman and Punic remains at Tas Silġ.
Этимология
Марсакслокк атауы араб тіліндегі "марса" сөзінен шыққан, ол "порт" деген мағынаны білдіреді, ал "xlokk" – мальтий тілінде "оңтүстік-шығыс" дегенді білдіреді. Бұл сөз Сахарадан соққан құрғақ сирокко желiнiң атауымен байланысты, бұл каталон тіліндегі "xaloc" сөзімен салыстырылады. Ауылдың тұрғындары Xlukkajri деп аталады және дәстүрлі түрде балықшылықпен айналысады.
The name Marsaxlokk comes from the Arabic word marsa, which means port and xlokk, which is the Maltese word for south east. The word is related to the name for the dry sirocco wind that blows from the Sahara, comparable to the equivalent Catalan word, xaloc. The inhabitants of the village are called the Xlukkajri and are, traditionally, fishermen by trade.
Топография
Мальта аралының оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан Марсакслокк шығанағы, Марниси және Халь-Джинви аймақтарын сумен қамтамасыз ететін аңғармен толысады. Марсакслокк су тасқыны Мальтадағы ең кішкентай су тасқынының бірі. Бүгінде шығанақтың басында Тал Магхлук деп аталатын шағын батпақ сақталған. Бұл шығанақтың бұрын кеңірек болғанын және ежелгі заманнан бері біртіндеп сазға толып қалғанын көрсетеді. Орта ғасыр мен жаңа заманның бастапқы кезеңдерінен аймақта батпақтардың бар екенін дәлелдейтін деректер жоқ болғанымен, балық аулау портының басында батпақты орта сақталған. Соңғы ғасырлардағы шөгінділердің жиналуы шығанақты саздандырып, оны ежелгі кездерге қарағанда айтарлықтай жақсылап тереңдетіп жіберді. Зерттеушілер бұл жерде әртүрлі өлшемдегі кемелердің бір кездері баспана тапқан болуы мүмкін деп болжайды. Құмды жағалауда шағын қайықтарды тікелей тоқтатуға болатын. Аңғардың ішінде, шығанақтың солтүстік-шығысы, солтүстігі және солтүстік-батысында орналасқан үш төбенің арасында тұщы су көзі бар. Тас-Силдж табиғат ескерткішінде мегалиттік қалдықтар мен үш түрлі ғибадатханаға жататын шашыраңқы құрылыстар сақталған. Цицерон Мальтадағы Юнона ғибадатханасын «Веррем» атты еңбегінде сипаттаған. Тас-Силдждегі қалдықтармен байланысты ғибадатханада «көптеген әшекейлер, оның ішінде ерекше және шебер жасалған ежелгі піл сүйегінен жасалған Жеңіс мүсіні» болған. Мұндай әшекейлердің болуы осы ғибадатхананың жергілікті ғана емес, Жерорта теңізі аймағында да маңызды екенін көрсетеді. Тас-Силдждегі керамиканы зерттеу нәтижесінде қасиетті орын жергілікті және импортталған тауарлардың сауда орталығы ретінде пайдаланылғаны анықталды. Төбедегі қалдықтарға византиялық базилика мен монастырь да кіреді. Орта ғасырдың соңында Марсакслокк орта ғасырлық теңіз карталарына енгізілді. 13 ғасырға дейін жатқан орта ғасырлық теңіз саяхаттарына қатысты нұсқаулықтардың кем дегенде үш нұсқасында Марсакслокк (ағы , және ) есімдері кездеседі. 1490 жылғы Ризо теңіз картасында Марсакслокктан Жерорта теңізіндегі басқа порттарға, соның ішінде Тунис, Кефалония және Ливиядағы Триполиге дейінгі теңіз қашықтығы көрсетілген. Бұл порттың орта ғасырлық Жерорта теңізінің басқа аймақтарымен байланысын көрсетеді. 1565 жылғы Ұлы қоршау кезінде Осман флоты Марсакслоккке тоқтады, содан кейін Сент-Эльмо бекінісіне шабуыл жасады. Мальталық көтеріліс кезінде британдық, неаполитандық және португалдық әскерлері осы жерден операция жүргізді. Горацио Нельсон мен оның сүйіктісі Эмма Гамильтон 1800 жылдың сәуірінен маусым айына дейін аралдың бір бөлігін аралап, осы жерде болды. Марсакслокк шығанағында жұмыс істеген балықшылардың көп бөлігі Жейтундан келген, олар жағалауға қарай үнемі қатынап тұрды. 1846 жыл шамасында Марсакслоккта алғашқы үйлер салынып, Жейтундан келген балықшылар мұнда тұрақты қоныстанды. 19 ғасырдың соңында балықшылар мен олардың отбасыларының рухани қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін шіркеу салынды. Ақырында Марсакслокк балық аулау ауылы Жейтундан бөлініп, 1897 жылдың қаңтарында жеке приходқа айналды. Приход шіркеуінің құрылысы 1890 жылы басталды. Бұл ғимарат маркиза Розалия Апап Виани Тестаферрата теңіздегі қатты дауылдан құтылғаннан кейін берген уәдесін орындау мақсатында салынды. Шіркеу бастапқыда төртбұрышты пішінде салынған, оның жобалары Дун Джузеппе Диаконоға жатқызылады. Марсакслокк 1897 жылы тәуелсіз приходқа айналды. Біздің Анамыздың мерекесі шілде айының соңғы жексенбісінде тойланады. Оған мүсінмен шеру және фейерверк көрсетіледі. 1930 жылдары Марсакслокк шығанағы Британияның Imperial Airways ұшақтарының тоқтау орны ретінде пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Марсакслокк шығанағы Калафранадағы базасы бар Әуе күштерінің базасы болды. 1989 жылы Кеңес Одағы мен АҚШ басшылары Михаил Горбачев пен Джордж Буш арасындағы тарихи саммит шығанақтағы кемеде өтті. Бүгінде ауылды Делимара электр станциясының жанар май резервуарлары мен мұржалары, сондай-ақ Мальта еркін порты контейнерлік терминалының алып крандары қоршап тұр. Соңғы жылдары Марсакслокк заманауи теңіз жағалауындағы курорт ретінде дамыды. Ауылға Ксробль Гаджин табиғи паркі де кіреді.
Situated in the south east end of the main island of Malta, Marsaxlokk bay is fed by a valley that drains the Marnisi and Ħal Ġinwi areas. The Marsaxlokk floodplain is one of the smaller ones on Malta. Today, a small marsh survives at the head of the bay, named Tal Magħluq. This may indicate that the bay may have been larger in the past and gradually silted up since antiquity. Although there are no sources from the medieval and early modern period to prove the existence of marshes in the area, a marshy environment survives at the head of the fishing harbour. Sediment deposition over recent century has silted the bay, making it significantly more shallow than in antiquity. Researchers hypothesize that vessels of all sizes could once have sought shelter here. A sandy beach may have provided a landing place for small boats. A freshwater supply exists in the valley that lies between two of the three hills dominating the bay namely to the north east, north and north west. The Tas Silġ site includes megalithic remains, scattered edifices belonging to three distinct temples. Cicero describes the temple of Juno in Malta in his In Verrem. The temple, long associated with the remains at Tas Silġ, contained "a large number of ornaments among which was a carefully and supremely crafted ancient ivory statue of Victory." The presence of such ornaments is a clear indication of the importance of this temple not just locally but also on a Mediterranean scale. Recent studies of the ceramics from Tas Silġ led to conclusions that the sanctuary was used as a centre of exchange for both local and imported goods. The remains atop the hill also include a more recent Byzantine basilica and monastery. In the later Middle Ages, Marsaxlokk was included in medieval portolani. At least three of these medieval sailing instructions, dating as far back as the 13th century mention, Marsaxlokk (as , and ). The Rizo portolan of 1490 gives sailing distances from Marsaxlokk to a variety of other ports in the Mediterranean including Tunis, Cephalonia and Tripoli in Libya. This reflects the port's connectivity with other parts of the medieval Mediterranean. The invading Ottoman navy anchored at Marsaxlokk during the Great Siege of 1565, before they completed the attack on Fort Saint Elmo. During the Maltese uprising British, Neapolitan and Portuguese forces operated from here. Horatio Nelson and his lover Emma Hamilton also stayed here from April to June 1800, visiting parts of the island. Most of the fishermen who worked out of Marsaxlokk bay hailed from Żejtun, commuting back and forth from the shore. Around 1846, the first houses began to be built in Marsaxlokk, as fishermen from Żejtun settled there permanently. At the end of the nineteenth century, a church was built to minister to the spiritual needs of the fishermen and their families. Eventually, the fishing village of Marsaxlokk was separated from Żejtun and became a distinct parish in January 1897. The construction of the parish church started in 1890. It was built as a fulfillment of a promise made by Marquess Rosalia Apap Viani Testaferrata after she was saved from a violent storm at sea. The church was originally built in a rectangular form with the designs attributed to Dun Ġużepp Diacono. Marsaxlokk became an independent parish in 1897. The feast of our lady is held on the last Sunday of July. It includes a procession with the statue and a firework display. In the 1930s, Marsaxlokk bay was used as a staging post by four engined Short C Class flying boats of Britain's Imperial Airways as they pioneered long distance air travel to across the British Empire. During the Second World War, Marsaxlokk Bay was the base for the Fleet Air Arm with a base at Kalafrana. In 1989, the famous summit meeting between Soviet and US leaders Mikhail Gorbachev and George H. W. Bush was held on board a ship anchored in the bay. Today, the village is framed by the fuel tanks and chimneys of the Delimara Power Station, and the huge cranes of the Malta Freeport Container Terminal. In recent years, Marsaxlokk also developed as a modern seaside resort. The village includes a natural park at Xrobb l Għaġin.
Мәдени дәстүр
Марсакслокк ұлттық қайықтары – лудзу мен каджжик арқасында да әйгілі. Олар балықшыларға жағаға жақын балық аулауда көмектеседі, ал жағадан алыс теңізде балық аулау үшін басқа типтегі қайықтарды пайдаланады. Туристер Марсакслокктан Делимара мен Бирзеббуғаға қайықпен саяхаттауға мүмкіндік алады. Мальтаның балық өнімдерінің көп бөлігі осы порттан шыққан балықшылардың еңбегінің арқасында ұсталады, себебі Мальтаның балық аулау флотының шамамен 70 пайызы осы портта орналасқан.
Marsaxlokk is also famous for the national boats which are the luzzu and the kajjik. They serve the fisherman on fishing near the shore and for fishing away from the shore they use another type of boat. Tourists also can take boat trips from Marsaxlokk to Delimara and Birzebbuġa. Most of Malta's fish supplies are caught by fishermen coming from this port as about 70% of the Maltese fishing fleet is based there.
Спорт
1949 жылы құрылған Марсакслок ФК – ауылдың басты футбол клубы. Ол Мальтаның 2-ші дивизионында өнер көрсетеді, ал үй матчтары Та' Кали стадионында өткізіледі. Марсакслокта 1952 жылдан бері су полосынан да команда бар.
Marsaxlokk F. C., formed in 1949, is the village's main football team. It plays in the Maltese 2nd Division, with home games taking place at the Ta' Qali Stadium. Marsaxlokk also has a water polo team, which dates to 1952.