Кіріспе

Сент-Джулианс – Мальтаның шығыс аймағындағы қала. 2020 жылғы мәлімет бойынша, тіркелген халқы 13 792 адамды құрайды. Ол елдің астанасы Валлеттаның солтүстігінде, жағалау бойында орналасқан. Сент-Джулианс туризмге бағытталған бизнестерімен, атап айтқанда, мейманханалармен, мейрамханалармен және түнгі клубтармен танымал, олардың көпшілігі Пэсевилл аймағында шоғырланған.

Этимологиясы, мейрам және дәстүрлері

Қала өзінің қамқоршысы – қасиетті Юлианның есімімен аталады. Ол көбіне «Ауруханашы Юлиан» және «Кедей Юлиан» деп танылады, сондай-ақ ол аңшылардың қамқоршысы саналады. Қасиеттілер тізімінің жаңаруына дейін, қасиетті Юлианды еске алу 27 қаңтарда болған. Бүгінде ол 12 ақпанда тойланады, бірақ Мальтада аралдың көптеген жазғы мерекелерінің дәстүрімен ұштас, тамыз айының соңғы жексенбісінде қосымша мереке өткізіледі. Қаланың мерекесімен байланысты ерекше жарыс – ġostra деп аталады. Бұл дәстүрлі жарысқа қатысушылар теңіз үстінде орналасқан, майланған тік бағанаға шығып, мүмкіндігінше жоғары көтеріледі. Жеңімпаз – бағананың шетінен асылып тұрған үш тудың біреуін ұстаған адам, әр ту белгілі бір сыйлықты білдіреді. Осы жердің мерекесімен байланысты тағы бір дәстүр – «Мускетерия». 1982 жылдан бастап, бұл дәстүр бойынша аңшылар шіркеудің шатырынан қара ұнтақ салынған бос оқтарды атып, қасиетті Юлианның мүсіні шіркеуден шығарылғанда оқтар атқыланады. Көптеген адамдар бұл дәстүр Мальта рыцарларының аң аулаған жері болған бұл аймақтың тарихымен үйлеседі дейді.

Ескі шіркеу

Бұл шіркеудің ең алғашқы құжаттық куәлігі – 1601 жылы епископ Томазо Гаргаллоның пасторлық сапары. Ол шіркеудің 1580 жылы салынғанын және Әулие Джулианға арналғанын айтады. 1736 жылы Монсеньор Альферан де Буссан Әулие Джулианға қайта келгенде, бұл жердің Portus Sancti Juliani деп аталғанын, яғни «Әулие Джулиан порты» дегенді атап өтті. 1854 жылы Әулие Джулианның 600-ге жуық тұрғыны шіркеу басшылығына оны приходқа айналдыру үшін үндеу жасады. Біркиркарадағы басшылық мұндай өтінішке қарсы күшті наразылық білдірді, нәтижесінде өтініш қабылданбады. Бірақ 1891 жылы қайтадан бергенде мақұлданды. Дун Гүзеп Ссерри алғашқы приход пасторы болды. Приход шіркеуін мальтелік сәулетші Артуро Замит жобалаған, ал негізгі тасы 1961 жылы қаланды. Ол алғаш рет 1968 жылы, толық құрылысы аяқталмағанда пайдаланылды. 1990 жылдың 27 мамырында шіркеу Мальтаға алғаш рет келген Папа Иоанн Павел II-ні қарсы алды. Мальтелік сәулетші Ричард Ингленд жобалаған Милленіум капелласы 2000 жылы ашылды. Онда 2018 жылдың мамыр айында ашылған медитация бағы бар, ол Пасевилл ойын-сауық аймағының ортасында тыныштық пен ойшаруға арналған пана болып табылады. Бұл шіркеуді әулие Хиллари Тальяферроның бастамасымен Августин дін қызметкерлері Милленіум капелла қоры арқылы басқарады. XIX ғасырға дейін және XX ғасырдың басында Әулие Джулианс латын сәулетімен, мысалы, Спинола сарайымен және оны қоршаған жасыл кеңістіктермен танымал тыныш жағалау қаласы болды. Сонымен қатар, Спинола шығанағы балықшылар мен шаруалардың ауылдық жерлерде тұруымен ерекшеленді. Бұл аралдағы ең ірі инфрақұрылымдық дамулардың бірі болды, көптеген ескі үйлер пәтерлер салу үшін бұзылды. 2020 жылы Баллута шығанағында туристік паром терминалын салу жоспарлары халықтың алаңдаушылығын тудырып, жеке тұлғалар, жергілікті кеңестер мен қоғамдық ұйымдар наразылық білдірді.

Спинола сарайы

Мұсылмандардың шабуылдарынан қорқу себепті, солтүстік жағалау аймағы 1565 жылы Мальтаның Ұлы қоршауынан кейін шабуылдар азайғанға дейін дамымай келді. 1688 жылы салынған Спинола сарайы Сан-Жильян жағалауын қайта жаңартудың алғашқы қадамы ретінде қарастырылады. Сарай, оны қоршаған бақтармен бірге, Фра Паоло Рафаэле Спиноланың бастамасымен, портик үстіндегі жазуда көрсетілгендей, халықтың ойын-сауығы үшін салынды. Сарай 1733 жылы оның еңісінің, Аббазияның ректоры және кураторы Фра Джованни Баттиста Спиноланың күш-жігерімен кеңейтілді. 1798 жылы осы аралдарды француз әскерлері басып алғанда, Сент-Жулианс Мальтадағы алғашқы қала болып басылып алынды. Оны генерал Клод Анри Вобуа басқарған француз күштері Спинола шығанағына енгізді.

Спорт

Сент-Джулиан қаласын "Мелита" футбол клубы ұсынады, ол 1933 жылы құрылған. Мальта футболындағы олардың ең үлкен жетістігі – 1939 жылы Мальта кубогының финалында көрші "Слима Вондерерс" клубын 4:0 есебімен жеңуі. Соңғы жылдары "Мелита" Мальта премьер-лигасында да бақ сынасып, қазіргі уақытта жаңа құрылған Ұлттық әуесқойлар лигасында Мальта футболының үшінші деңгейінде өнер көрсетеді. Су полосы – осы қалаға адамдарды тартатын спорт түрі. 1929 жылы құрылған "Нептунистің WPSC" жергілікті су полосы командасы Мальта су полосы лигасының көшбасшыларының бірі болып табылады. Клуб жағажай бойында орналасқан, жақсы жабдықталған жаттығу базасына ие. Жақын орналасқан "Сан Гилжан АСК" клубы да жергілікті жарыстарда табысқа жетіп, бірнеше рет чемпион атанды, соның ішінде 2015 жылы лига жеңімпазы болды. Сквош та Сент-Джулианда кең таралған спорт түрлерінің бірі.