Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұшақтағы тәртіпсіздік / зорлық-зомбылық
Disruptive/violent behavior on an aircraft
Әуедегі ашу-ыза – ұшақ жолаушылары мен экипажының, әсіресе ұшу кезіндегі агрессивті немесе зорлық-зомбылық мінез-құлқы. Әуедегі ашу-ыза, әдетте, жолаушының немесе экипаж мүшесінің әуе саяхатымен байланысты физиологиялық немесе психологиялық стрестерден туындаған мінез-құлқы мен ұшу кезінде ұшақта тәртіпсіз, ашулы немесе зорлық көрсетуін қамтиды. Көбінесе, бұған спиртті ішімдіктің шамадан тыс қолданылуы себеп болады. Тәртіпсіздік жасаған жолаушыны түсіру үшін шұғыл қону мүмкін болмайды және жолаушыларға үлкен кешігу туғызады. Бірақ, үлкен кемелерден өзгеше, ұшақта оны оқшаулауға жеткілікті орын жоқ. Сондықтан, әуедегі ашу-ыза салдарынан бағытты өзгерту немесе жоспардан тыс тоқтаулар жасалуы мүмкін. Әуедегі ашу-ызаның мысалдарына қауіпсіздік ережелерін сақтамау немесе ұшу қауіпсіздігіне қауіп төндіретіндей мінез-құлық жатады. Әуедегі жолаушының бақылаусыз ашуы көбінесе жолаушылар салонында агрессивті немесе зорлық-зомбылық мінез-құлқымен білінеді, бірақ әуедегі ашу-ызаның салдары ауыр болуы мүмкін, әсіресе егер тәртіпсіз жолаушы ұшақтың навигациясына немесе басқаруына араласса.
Air rage is aggressive or violent behavior on the part of passengers and crew of aircraft, especially during flight. Air rage generally covers both behavior of a passenger or crew member that is likely caused by physiological or psychological stresses associated with air travel, and when a passenger or crew member becomes unruly, angry, or violent on an aircraft during a flight. Excessive consumption of alcohol is often a cause. Landing to disembark the troublemaker cannot usually be done quickly and causes great delays to passengers. However, unlike large ships, there is insufficient room on board to hold the offender in an isolated area until arrival. Therefore, diversions or unscheduled stops do occur because of air rage. Examples of air rage behavior include failure to follow safety regulations or behaving in a way that gives suspicion of a threat to flight safety. An airline passenger's uncontrolled anger is usually expressed in aggressive or violent behavior in the passenger compartment, but air rage can have serious implications, especially if the offender decides to interfere with the aircraft's navigation or flight controls.
Тарих
Әуедегі ашу-ызаның алғашқы жағдайы 1947 жылы Гаванадан Майамиге бағытталған рейсте тіркелді, онда мас күйдегі ер адам тағы бір жолаушыға және борт сүйемелшісіне шабуыл жасады. 1950 жылы Аляскадағы рейсте болған тағы бір ерте жағдай құжатталды. Сол кезде қолданылатын сот юрисдикциясы белгісіз болғандықтан, қылмыскерлер көбінесе жазадан қашып құтылып жатты. Тек 1963 жылғы Токио конвенциясында ғана ұшақ тіркелген елдің заңдарына басымдық беру туралы келісімге қол қойылды. Халықаралық әуе көлігі қауымдастығы (IATA) 2007 жылы жолаушылардың тәртіпсіз мінез-құлқы туралы мәліметтерді жинауды бастағаннан бері әуедегі ашу-ыза жағдайлары көбейді. Бұл үрдістің нақты түсіндірмесі әлі табылмады; ықтимал түсіндірмелерге өзінің қауіпсіздігіне деген ұлғайған алаңдаушылық және қатаң қауіпсіздік шараларына деген наразылық кіреді. 2019 жылы Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігі (EASA) 2017 мен 2018 жылдар аралығында еуропалық рейстердегі әуедегі ашу-ыза жағдайларының 33%-ға өскенін хабарлады. EASA әр үш сағат сайын бір жолаушының ЕО аумағындағы рейстің қауіпсіздігін бұзатынын, мұндай жағдайлардың кем дегенде 70%-ы агрессиямен байланысты екенін мәлімдеді. COVID-19 пандемиясы басталғаннан кейін, БАҚ және АҚШ Федералдық авиация басқармасы әуедегі ашу-ызаның өскенін байқады. Көптеген жағдайлар федералдық заң бойынша бетперделерді, шарфтарды немесе жамылғыларды міндетті түрде киюмен байланысты болды, нәтижесінде басқа жолаушыларға немесе әуекомпания қызметкерлеріне шабуылдар жасалды. Голландтың KLM және Transavia әуекомпаниялары да әуедегі ашу-ызаның ұлғаюын байқады және 2022 жылдың қыркүйегінде тыйым салынған жолаушылардың бірлескен қара тізімін құрды. Кейбір сарапшылар әуедегі ашу-ызаның басты себебі – соңғы онжылдықтарда эконом-кластағы жайлылық пен орындықтардың нашарлауы екенін болжайды. Әуедегі ашу-ызаның пайда болуына бірнеше фактор әсер етуі мүмкін. Мысалы, ұшудан қорқатын адам ішімдікті шамадан тыс ішу, дәрі-дәрмектерді қабылдау, стрестік жағдайлар, никотинге тәуелділіктен айығу немесе басқалардың тәртіпсіз мінез-құлқынан ашуланып, өзін жоғалтуы мүмкін. Әуекомпанияларда және әуежайларда алкогольді ішімдіктердің қолжетімділігі жолаушылар мен экипаж мүшелеріне рейске дейін және рейстің барысында шамадан тыс ішуге мүмкіндік береді. Борт сүйемелшілері жолаушыларға қанша ішімдік берілгенін қадағалай алады және көптеген елдерде мас күйде көрінетін жолаушыларға одан әрі ішімдік беруден бас тартуға міндетті, бірақ рейске дейін қанша ішімдік ішкенін білуге мүмкіндік жоқ. 2000 жылдан 2020 жылға дейінгі кезеңде әуедегі ашу-ыза жағдайларына қатысты онлайн-хабарламаларды талдау көрсеткендей, АҚШ және Ұлыбритания 228 жағдайдың ең көп тіркелген елдері болды, оның 127 жағдайы алкогольді ішімдікке қатысты. Зерттеудің авторларының бірі Маркус Шукерт SCMP-ге Азиядағы әуекомпанияларда әуедегі ашу-ыза жағдайлары сирек болатынын, ал болатын жағдайлар тәжірибесіздік пен шектеулер туралы білімнің жетіспеуінен туындайтынын айтты. Қытайда, Шукерт әлеуметтік желілерде жарияланған суреттер мен бейнелерге байланысты әуедегі ашу-ызаның кейбір жағдайларын «аңызға айналған» деп сипаттады. Кейбір жолаушылар ұшақтан ыстық ауаны шығару үшін кабина есігін ашқан немесе сәттілік үшін қозғалтқыштарға монеталар лақтырған. Кейде жолаушылар заң мен ережелерді сақтамау арқылы немесе борт сүйемелшілерімен дауласу арқылы тәртіпсіздік тудырады. 2022 жылдың 10 тамызында, Transavia рейсі Роттердам Гаага әуежайынан ұшып кетер алдында 18 жастағы жолаушы AirDrop мобильді қосымшасы арқылы ұшақ апатының суретін бөлісті, оны көптеген экипаж мүшелері мен жолаушылар, соның ішінде балалар да көрді. Көптеген жолаушылар мен қызметкерлер ашуланды, ал экипаж жолаушыға өзін таныстыруды бірнеше рет бұйырды, капитан олар мұны жасамайынша ұшақ ұшпайды деді. Бұл – рейстің қауіпсіздігіне қауіп төндіретін әрекет.
The first case of air rage was recorded in 1947 on a flight from Havana to Miami, when a drunk man assaulted another passenger and a flight attendant. Another early documented case involved a flight in Alaska in 1950. At the time, applicable jurisdiction was unclear, so offenders often escaped punishment. It wasn't until the 1963 Tokyo Convention that laws of the country where the aircraft is registered were agreed to take precedence. Air rage events have increased since International Air Transport Association (IATA) started collecting data on disruptive passenger behavior in 2007. No definite explanation for that trend has been established; possible explanations include heightened anxiety for one's safety and irritation with invasive security. In 2019, the European Union Aviation Safety Agency (EASA) reported a 33% rise in air rage incidents on European flights between 2017 and 2018. EASA stated that every three hours, a passenger compromised the safety of a flight within the EU through misconduct, with at least 70% of these incidents involving aggression. After the start of the COVID 19 pandemic, an uptick in air rage was noted by media outlets and the U. S. Federal Aviation Administration. Most incidents involved the mandated use of face masks, scarves, or covering under federal law, resulting in attacks on other passengers or airline personnel. Dutch airlines KLM and Transavia noticed the same increase in air rage, and in September 2022, they established a joint blacklist for banned passengers. It is also suggested by some experts that the primary cause of air rage is the deterioration of economy class amenities and seating space over recent decades. Air rage can be the result of a combination of factors. For example, a person who is already afraid of flying can be tipped over the edge by an overuse of alcohol, medication, a stressful situation, nicotine withdrawal, or disruptive behavior from others. The availability of alcoholic beverages on airlines and at airports enables passengers and crew members to drink excessively before and during flights. Flight attendants have the ability to keep track of how many drinks are served to passengers while on board an aircraft, and are required by many countries to refuse further drinks to passengers who appear intoxicated, but have no way of knowing how many are consumed prior to boarding. An analysis of online media reports relating to air rage incidents occurring between 2000 and 2020 found that the United States and the United Kingdom were the most frequent countries of origin for the 228 cases found, with 127 cases involving alcohol consumption. Markus Schuckert, a co author of the study, told SCMP that on Asian airlines, where air rage incidents are rarer, the air rage incidents that do occur arise from inexperience and lack of knowledge about the restrictions involved. In China, where Schuckert described some incidents of air rage as "legendary" due to pictures or video posted on social media, some passengers have been known to do things like open cabin doors while the plane was taxiing to let hot air out, or throw coins in the engines for good luck. Sometimes, passengers are disruptive by failing to obey laws and rules that must be observed or arguing with flight attendants. On 10 August 2022, just before take off of a Transavia flight from Rotterdam The Hague Airport, an 18 year old male passenger shared a photo of an airplane crash using the AirDrop mobile phone app, where it was seen by many crew members and passengers including children. Many passengers and personnel were upset, and the crew repeatedly ordered the passenger to identify themselves, with the captain saying the plane would not depart until they had done so. Behaving in a way that gives suspicion of a threat to flight safety.
Ауаның ашуын басқару
Өте тәртіпсіз жолаушылар немесе экипаж мүшелері, шектелуі тиіс болса, әртүрлі әдістермен шектеледі. Кейбір әуе компаниялары осы мақсатта иілгіш қолғаптарды алып жүреді. Басқалары қауіпсіздік белбеулерін, жабысқақ таспаны, галстукті, аяқ киімнің шнурларын, белбеуін немесе ұшақта қол жетімді кез келген нәрсені пайдаланады. АҚШ жолаушыларды орындыққа немесе ұшақтың басқа бөлігіне байлауға рұқсат бермейді, тек олардың жеке дене бөліктерін ғана шектеуге рұқсат етеді, ал басқа елдер, мысалы Исландия, тәртіпсіз жолаушыны орындыққа байлауға рұқсат береді. Австралияда Азаматтық авиация қауіпсіздігі басқармасы тәртіпсіз жолаушыларды бағындыру үшін электрошокерлерді пайдалану құқығын өзінде сақтайды. Кейде ұшақ қозғалысын басқа бағытқа бұру қажет болады, бұл ұшаққа құқық бұзушыны мүмкіндігінше тезірек жоюға мүмкіндік береді. Оңтүстік Кореяда 2011 жылдан 2016 жылға дейін ұшақтарда жасалған құқық бұзушылықтардың саны үш еседен астамға өсті, сол себепті Korean Air Lines экипаж мүшелеріне зорлық көрсеткен жолаушыларға электрошокерлерді пайдалануға рұқсат беретін және бұрын тәртіпсіздік жасағандарға тыйым салатын нұсқаулар шығарды. 2022 жылғы 29 қыркүйекте KLM және Transavia тыйым салынған жолаушылардың бірлескен қара тізімін құрды, яғни егер жолаушы екі әуе компаниясының рейсінде тәртіпсіз мінез танытса, ол 5 жылға екі әуе компаниясымен де ұшуға тыйым салынады. COVID-19 пандемиясы басталғаннан кейін тәртіпсіз жолаушыларға қатысты оқиғалардың саны күрт өсті, бұл екі әуе компаниясының қызметкерлеріне үлкен жүк салды, және олар бір әуе компаниясы тыйым салған жолаушылардың екіншісінде де проблема тудырмауын қалады.
Extremely unruly passengers or crew members who must be restrained are restrained using a variety of methods. Some airlines carry flexcuffs for this purpose. Others use seatbelts, adhesive tape, neckties, shoe laces, waist belts, or whatever is available on the aircraft. While the United States does not allow passengers to actually be confined to the seat or any other part of the aircraft, and only allows their individual body parts to be restrained, other countries, such as Iceland, do allow tying an unruly passenger to the seat. In Australia, the Civil Aviation Safety Authority reserves the right to use stun guns to subdue unruly passengers. Sometimes a flight must be diverted to allow an aircraft to dispose itself of the offender as soon as possible. With the number of unlawful acts committed on airplanes in South Korea more than tripling from 2011 to 2016, Korean Air Lines issued guidelines allowing crew members to use stun guns on violent passengers and banning those with a history of unruly behavior. On 29 September 2022, KLM and Transavia established a joint blacklist for banned passengers, meaning that any passenger misbehaving on a flight of either airline is banned from flying with both airlines for the duration of 5 years. The frequency of mid air incidents involving unruly passengers increased significantly after the start of the COVID 19 pandemic and put a heavy burden on personnel of both airlines, and they wished to prevent passengers banned by one airline from making trouble on another flight of the other.