Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұшақтың негізгі корпусы
Main body of an aircraft
Фюзеляж (фр. fuselé – "шпиндел тәрізді") – ұшақтың негізгі бөлігі. Ол экипаж, жолаушылар немесе жүк тасымалдауға арналған. Бір қозғалтқышты ұшақтарда әдетте қозғалтқыш та болады, бірақ кейбір суға қона алатын ұшақтарда қозғалтқыш фюзеляжға бекітілген тіреуде орналасады, ал фюзеляж өзі жүзуге арналған корпус ретінде қолданылады. Фюзеляж басқару және тұрақтандыру беттерін көтергіш беттермен белгілі бір қатынаста орналастыруға да қызмет етеді, бұл ұшақтың тұрақтылығы мен маневрлеуі үшін қажет.
The fuselage ('/f//juː//z//əl//ɑː//ʒ/; from the French fuselé "spindle shaped") is an aircraft's main body section. It holds crew, passengers, or cargo. In single engine aircraft, it will usually contain an engine as well, although in some amphibious aircraft the single engine is mounted on a pylon attached to the fuselage, which in turn is used as a floating hull. The fuselage also serves to position the control and stabilization surfaces in specific relationships to lifting surfaces, which is required for aircraft stability and maneuverability.
Материалдар
Fisher FP 202 ұшағының ағаштан жасалған, матамен жабылған фюзеляжының ішкі көрінісі. Алғашқы ұшақтар ағаш қаңқадан жасалып, матамен қапталған. Монопландар танымал бола бастағанда, металл қаңқалар беріктігін арттырды, соның нәтижесінде толығымен металлдан жасалған ұшақтар пайда болды, олардың барлық сыртқы беттері металлмен жабылған. Бұл алғаш рет 1915 жылдың екінші жартысында енгізілді. Кейбір қазіргі заманғы ұшақтар, мысалы Boeing 787, негізгі басқару беттері, қанаттары немесе бүкіл фюзеляжын композиттік материалдардан жасау арқылы құрылымдық жеңілдікке қол жеткізеді. Boeing 787-де бұл жолаушылардың жайлылығы үшін жоғары қысым деңгейін және үлкен терезелерді қамтамасыз етеді, сонымен қатар пайдалану шығындарын азайту үшін салмақты төмендетеді. Boeing 787 алюминийден жасалған ұшаққа қарағанда жеңіл.
thumb|upright|Inside view of the wooden, fabric covered fuselage of a Fisher FP 202. Early aircraft were constructed of wood frames covered in fabric. As monoplanes became popular, metal frames improved the strength, which eventually led to all metal structure aircraft, with metal covering for all its exterior surfaces this was first pioneered in the second half of 1915. Some modern aircraft are constructed with composite materials for major control surfaces, wings, or the entire fuselage such as the Boeing 787. On the 787, it makes possible higher pressurization levels and larger windows for passenger comfort as well as lower weight to reduce operating costs. The Boeing 787 weighs less than if it were an all aluminum assembly.
Терезелер
Airbus A320 ұшағының кабинасының алдыңғы әйнектері құстардың соққысына төтеп беруі керек және олар химиялық жолмен күшейтілген шыныдан жасалған. Олар әдетте шыныдан немесе пластиктен жасалған үш қабаттан тұрады: ішкі екеуі 8 мм (0,3 дюйм) қалыңдығында болып, құрылымдық рөл атқарады, ал сыртқы қабат, шамамен 3 мм қалыңдығында, сыртқы заттардың зақымдауына және тозуға қарсы кедергі болып табылады, көбінесе гидрофобтық жабынмен жабылады. Ол кабина ішінде буланудың алдын тоқтатуға және мұзданудан тазалауға тиіс. Бұрын бұл жұқа сымдар арқылы жасалатын, автомобильдің артқы терезесіне ұқсас болса, қазір қабаттардың арасында электр өткізгіштігі бар және жылуды жеткізетін, нанометрлік қалыңдығы бар мөлдір индий-қақта тотығының жабынымен іске асырылады. Иілген шыны аэродинамиканы жақсартады, бірақ көру талаптарына сәйкес үлкен панельдер де қажет. Airbus A320 ұшағының кабинасының әйнегі 4–6 панельден тұрады, әрқайсысының салмағы 35 кг (77 фунт). Өмір бойында орташа ұшақ үш-төрт әйнек алмастырады, ал нарық OEM және жоғары маржалы қосымша нарық арасында тең бөлінеді.
Cockpit windshields on the Airbus A320 must withstand bird strikes up to and are made of chemically strengthened glass. They are usually composed of three layers or plies, of glass or plastic : the inner two are 8 mm (0.3 in.) thick each and are structural, while the outer ply, about 3 mm thick, is a barrier against foreign object damage and abrasion, with often a hydrophobic coating. It must prevent fogging inside the cabin and de ice from This was previously done with thin wires similar to a rear car window but is now accomplished with a transparent, nanometers thick coating of indium tin oxide sitting between plies, electrically conductive and thus transmitting heat. Curved glass improves aerodynamics but sight criteria also needs larger panes. A cockpit windshield is composed of 4–6 panels, 35 kg (77 lb) each on an Airbus A320. In its lifetime, an average aircraft goes through three or four windshields, and the market is shared evenly between OEM and higher margins aftermarket.
Қанат интеграциясы
Northrop YB-49 Flying Wing және Northrop B-2 Spirit бомбалаушысы сияқты "ұшқан қанат" ұшақтарында жеке фюзеляж болмайды; оның орнына фюзеляж рөлін қанат құрылымының қалыңдаған бөлігі атқарады. Керісінше, жеке қанаты жоқ, бірақ көтергіш күшті жасау үшін фюзеляжды пайдаланатын ұшақтардың да саны аз болған. Мысалы, Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасының тәжірибелік көтергіш корпус дизайндары және Vought XF5U-1 Flying Flapjack ұшақтарын атауға болады. Біріктірілген қанатты корпус – жоғарыда айтылған екі түзілімнің аралас нұсқасы болып саналады. Ол пайдалы жүгін фюзеляжда көтергіш күшпен тасымалдайды. Заманауи мысал – Boeing X-48. Осы дизайн тәсілін алғаш қолданған ұшақтардың бірі – Burnelli CBY-3, оның фюзеляжы көтергіш күш жасау үшін қанат пішіндес болған.
"Flying wing" aircraft, such as the Northrop YB 49 Flying Wing and the Northrop B 2 Spirit bomber have no separate fuselage; instead what would be the fuselage is a thickened portion of the wing structure. Conversely, there have been a small number of aircraft designs which have no separate wing, but use the fuselage to generate lift. Examples include National Aeronautics and Space Administration's experimental lifting body designs and the Vought XF5U 1 Flying Flapjack. A blended wing body can be considered a mixture of the above. It carries the useful load in a fuselage producing lift. A modern example is Boeing X 48. One of the earliest aircraft using this design approach is Burnelli CBY 3, which fuselage was airfoil shaped to produce lift.