Кіріспе

Frank A. Langella Jr. (/l//æ//n/'/dʒ//ɛ//l//ə/; 1938 жылдың 1 қаңтарында туған) – сахнадағы және экрандағы рөлдерімен танымал американдық актер. Ол дәстүрлі киножұлдызының мансабынан бас тартып, өзінің мансабының басты бағытын сахнаға бұрып, Бродвейде жиі өнер көрсетті. Ол көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде төрт Тони сыйлығы, Драмалық үстел сыйлығы және Экран актерлері гильдиясы сыйлығы, сондай-ақ Академия сыйлығына, BAFTA сыйлығына, Эмми сыйлығына және екі Алтын глобус сыйлығына үміткер болды. Ол төрт Тони сыйлығын жеңіп алды: Питер Морганның «Фрост/Никсон» пьесасындағы Ричард Никсон және Флориан Зеллердің «Әке» пьесасындағы Андре рөлдері үшін, сондай-ақ Эдвард Альбидің «Теңіз жағалауы» және Иван Тургеневтің «Бақыттың ақыны» пьесаларындағы рөлдері үшін. Оның басқа Тони сыйлығына ұсынылған рөлдері: 1978 жылғы «Дракула», 2004 жылғы «Матч» және 2012 жылғы «Адам мен бала». Рон Ховардтың «Фрост/Никсон» фильміндегі Никсон рөлін қайта орындауы оған «Ең үздік актер» номинациясында Академия сыйлығын әкелді. Лангелланың басқа да танымал фильмдері: «Ақылсыз әйелдің күнделігі» (1970), Мел Брукстің «Он екі орындық» (1970), «Дракула» (1979), «Ғалам иелері» (1987), «Дейв» (1993), «Тоғызыншы қақпа» (1999), «Жақсы түн және сәттілік» (2005), «Кеш бастау» (2007), «Уолл-стрит: Ақша ешқашан ұйықтамайды» (2010), «Робот және Франк» (2012), «Нұх» (2014), «Капитан Фантастик» (2016) және «Чикаго 7-нің соты» (2020). Сондай-ақ ол HBO фильміндегі «Мұхаммед Алидің ең үлкен жекпе-жегі» (2013) және «Барлық жолмен» (2016) фильміндегі Сенатор Ричард Расселл кішінің рөлін ойнады. Лангелла FX телесериалындағы «Америкалықтар» (2013–2017) және Showtime телесериалындағы «Кіддинг» (2018–2020) басты кейіпкерлеріне КГБ-ның басшысы Габриэль және Себастьян Пиччирилло рөлінде қайта-қайта пайда болды.

Ерте өмір

Лангелла, итальян-американ, 1938 жылдың 1 қаңтарында Нью-Джерси штатының Байон қаласында Анжелина Барбатоның (т. 1915 ж.) және Франк А. Лангелла ағаның (1913–1991 ж.), «Бейонн баррел және барабан компаниясының» президенті болған кәсіпкердің ұлы ретінде дүниеге келді. Лангелла Байон қаласындағы Вашингтон бастауыш мектебінде және Байон орта мектебінде оқыды. Отбасы Оңтүстік Оранжға (Нью-Джерси) көшкеннен кейін, ол 1955 жылы Оңтүстік Оранж-Мэплвуд мектеп округінің Колумбия орта мектебін бітірді, ал кейіннен 1959 жылы Сиракуз университетін драма мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен аяқтады.

Ертедегі рөлдері мен жетістігі

Лангелла Бродвейден тыс (1963 жылы Бувери Лэйн театрында «Адамгершіліксіз» және 1965 жылы Роберт Лоуэллдің «Ескі даңқ» спектакльдерінде) сахнаға шықты. 1966 жылғы 8 желтоқсанда Нью-Йорктегі Бродвей сахнасында Федерико Гарсия Лорканың «Ерма» пьесасында Вивиан Бомонт театрында, Линкольн орталығында алғашқы рөлін орындады. Одан кейін 1968 жылы Уильям Гибсонның «Ойыншылардың зарлы айқайы» спектаклінде ойнады, онда ол Энн Бэнкрофттың қарамағында жас, өте фантастикалық Шекспир рөлін сомдады. Бэнкрофт Лангелланы күйеуі Мел Брукске ұсынды, ол оны «Он екі орындық» (1970) фильмінде басты рөлге шақырды. Сол жылы ол Фрэнк Перридің «Ақылсыз үй шаруасының күнделігі» фильмінде де ойнады және «Ең үміткер жаңа келген» номинациясы бойынша «Алтын глобус» сыйлығына ие болды. Лангелла Эдвард Албидің «Теңіз жағалауы» (1975) спектакліндегі рөлі үшін алғашқы Тони сыйлығын жеңіп алды және мансабының басында ең танымал болған рөлі үшін тағы да ұсынылды: 1977 жылғы Бродвейдегі «Дракула» спектакліндегі басты рөл. Рөлді ойнауды жалғастыру туралы бастапқы алаңдауларына қарамастан, ол Джон Бадхам режиссерлік еткен фильмнің келесі нұсқасында Лоуренс Оливьемен бірге ойнауға көндірілді. Лангелла 1981 жылы Уильям Жилеттің «Шерлок Холмс» пьесасының бейімделуінде Шерлок Холмс рөлін ойнағаннан кейін, сахналық жұмысымен қатар кино мен теледидарда да жұмыс істеуді жалғастырды. Ол 1987 жылы Бродвейде Чарльз Маровицтің «Шерлоктың соңғы ісі» пьесасындағы рөлін қайталады. Сол жылы ол «Ғарыш әміршілері» фильмінде зұлым Скелетор рөлін ойнады, бұл оның сүйікті рөлдерінің бірі болды. 1988 жылы «Құдай әйелді жаратты» фильмінде түсті. 1982 жылы Лангелла Ян МакКелленнің орнына Бродвейдегі «Амадей» спектаклінде Антонио Сальери рөлін ойнады. Осы кезеңде ол 1983 жылы «Passion», 1984 жылы Ноэль Кауардтың «Тұрмысқа арналған жоба», 1984 жылы Артур Миллердің «Күнтізбеден кейін» және 1985 жылы Дэвид Рабедің «Жанжал» спектакльдерінде де ойнады. Ол сонымен қатар Уильям Шекспирдің қайта қойылған «Дауыл» пьесасында Просперо рөлін сомдады.

Белгілі болған актер

1993 жылы ол "Жұлдызды жол: Deep Space Nine" сериалының үш эпизодында ашкөз Баджоран министрі Жаро Эсса рөлінде ойнады. Сол жылы ол Кевин Клайн мен Сигурни Уивер жұлдызды саяси комедия "Дэйв" фильмінде де түсті. Ол Арнольд Шварценеггер, Дэнни ДеВито және Эмма Томпсонмен бірге Иван Рейтманның "Юниор" комедиясында да қосалқы рөлде ойнады. 1994 жылы ол Теннеси Уильямс туралы "Американдық шеберлер" деректі фильміне баяндама жасады. 1996 жылы Лангелла Август Стриндбергтің "Әке" пьесасының Бродвейдегі қайта қойылымында ойнады. Сол жылы Лангелла Вупи Голдбергпен бірге "Эдди" комедиялық фильмінде түсті, олар 2001 жылға дейін романтикалық қарым-қатынаста болды. Ол сондай-ақ 1997 жылы Джереми Айронс пен Мелани Гриффит ойнаған "Лолита" фильмінің бейімделуінде Клэр Квилти рөлін сомдады. 1999 жылы ол Джонни Деппен бірге Роман Поланскинің "The Ninth Gate" фильмінде ойнады. 2000 жылы Лангелла Мэдисон Сквер Гарденде "Рождестволық ән" музыкалық қойылымында Эбенезер Скрудж рөлін ойнады. Ол сондай-ақ Бродвейден тыс көрнекті қойылымдарда ойнады, соның ішінде Роберт Калфиннің Челси театр орталығындағы "Гомбург принці" қойылымында бас рөлде ойнады, ол PBS телеарнасы "Америкадағы театр" сериясы үшін түсірілді. Лангелла 2003 жылы "Заң мен тәртіп: арнайы құрбандар бөлімі" сериалының "Үстемдік" эпизодында Аль Бейкер рөлінде пайда болды және 2005 жылы қысқа ғана өмір сүрген "Kitchen Confidential" ситкомында Пино рөлінде қайта-қайта пайда болды.

Бродвейдегі табысы

Лангелла 2002 жылы Иван Тургеневтің "Бақыттың ақымағы" пьесасының Бродвейдегі қайта қойылымында сахнаға оралды. Пьесада Лангелла Алан Бейтспен бірге Флегонт Александрович Тропачто рөлін сомдады. Қойылым сыншылардың жоғары бағасын алды, Лангелла екінші Тони сыйлығын «Пьесадағы үздік қосымша актер» және «Драмалық үстелдегі үздік қосымша актер» номинациялары бойынша жеңіп алды. 2004 жылы ол Стивен Белбердің «Матч» пьесасында ойнады. Пьесада Лангелла қартайған би хореографының рөлін ойнады. Ол Джейн Адамс пен Рей Лиоттамен бірге ойнады. Лангелла «Пьесадағы үздік актер» номинациясы бойынша төртінші Тони сыйлығына ие болды. 2008 жылы ол «Барлық маусымдарға арналған адам» пьесасының Бродвейдегі қайта қойылымында сэр Томас Мор рөлінде ойнады. 2007 жылдың сәуір айында Нью-Йорктегі Бернард Б. Джейкобс театрына көшуге дейін Лондондағы Донмар және Гиелгуд театрларында көрсетілген Питер Морганның «Фрост/Никсон» пьесасында ол Майкл Шиннің қарсыласы ретінде Ричард Никсон рөлін ойнады, бұл қойылым ентузиазммен қарсы алынды. Лангелла осы рөлі үшін үшінші Тони сыйлығын жеңіп алды. 2008 жылы ол Рон Говардтың режиссерлік жұмысымен түсірілген, Оскарға ұсынылған осы пьесаның фильмінде Никсон рөлін қайта ойнады. Лангелла сондай-ақ «Алтын глобус», «Экран актерлерінің гильдиясы» және «БАФТА» сыйлықтарының «Үздік актер» номинациясына ие болды. Ол сондай-ақ осы рөлі үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік актер» номинациясына ұсынылды, бірақ Шон Пенннің «Сүт» фильміндегі рөліне есе жіберді.

Кино және теледидар саласына ену

Лангелланың кинодағы жұмысына Джордж Клунидің «Жақсы түн және сәттілік» (2005) фильмінде бұрынғы CBS бас директоры Уильям С. Пейли рөлі кіреді, осы рөл үшін ол «Ансамбль актерлерінің гильдиясы» сыйлығына ұсынылды. Ол сондай-ақ Брайан Сингердің «Супермен қайтып келді» (2006) фильмінде «Daily Planet» редакторы Перри Уайт рөлінде ойнады. Лангелла 2007 жылы «Кеш бастау» фильміндегі қарт романистің терең бейнесі үшін сыншылардың жоғары бағасын алды, сонымен қатар «Бостон фильм сыншыларының қоғамы» сыйлығына ие болды. 2009 жылдың соңында ол Ричард Келлидің «Қорап» фильмінде Камерон Диаз бен Джеймс Марсденмен бірге түсті. 2010 жылы ол Оливер Стоунның «Уолл-стрит: Ақша ешқашан ұйықтамайды» фильмінде Майкл Дуглас, Шиа ЛаБёф және Кэри Маллиганмен бірге Луи Зейбел рөлін ойнады. Сол жылы ол Райан Гослинг пен Кирстен Данстпен бірге «Барлық жақсы нәрселер» фильмінде эпизодтық рөл орындады. 2011 жылы Лангелла Лиам Нисон мен Дайан Крюгермен бірге «Белгісіз» триллерінде ойнады. 2012 жылы ол тәуелсіз фильмдегі «Робот және Фрэнк» рөлі үшін сыншылардың мақтауына ие болды, «Rolling Stone» журналының редакторы Питер Трэверс оның ойынын «актерлік шеберліктің үлгісі» деп атады. 2013 жылы Лангелла Стивен Фрирстің HBO фильмі «Мұхаммед Алидің ең үлкен жекпе-жегінде» Бас судья Уоррен Э. Бургер рөлін ойнады, ал Кристофер Пламмер әділ Джон Маршалл Харлан рөлінде ойнады. 2013 жылдың қазан және қараша айларында Лангелла Ұлыбританияның Чичестер қаласындағы «Минерва» фестивальдік театрында «Лир патша» рөлінде ойнады. 2014 жылы қойылым Нью-Йорктегі «Бруклин академиясының Харви театрына» көшірілді. Лангелла сонымен қатар «Кино күні» фильмінде Кливленд Браунс командасының иесі Энтони Молина рөлін ойнады, онда Кевин Костнер, Дженнифер Гарнер және Деннис Лири де түсті. 2015 жылы Лангелла Кэри Расселл мен Мэтью Риспен бірге FX телеарнасының жоғары бағаланған «Американдықтар» драмалық сериалының актерлік құрамына қосылды. Ол 3-тен 5-ке дейінгі маусымдарда ойнады. 2016 жылы ол Дуг Хьюздің қойылымында Флориан Зеллердің «Әке» пьесасының АҚШ-тағы премьерасында Бродвейдегі Сэмюэл Фридман театрында басты рөлді ойнады. Ол осы рөлі үшін төртінші «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы ол Вигго Мортенсенмен бірге «Капитан Фантастик» фильмінде ойнады және тағы да «Ансамбль актерлерінің гильдиясы» сыйлығына ұсынылды. Ол сондай-ақ HBO телефильмі «All the Way» (2016) фильмінде сенатор Ричард Расселл-младший рөлінде ойнады, ал Брайан Кранстон Линдон Б. Джонсон рөлінде ойнады. Лангелла өзінің рөлі үшін «Фильм/Мини-сериалдағы ең жақсы қосалқы актер» номинациясы бойынша «Сыншылар таңдауы» телеарнасының сыйлығына ие болды. 2018 жылдан 2020 жылға дейін Лангелла Джим Керридің қатысуымен «Showtime» телеарнасының «Kidding» сериалында Себастиан рөлін ойнады. Сериалдың атқарушы продюсері Мишель Гондри болды, және ол оң пікірлер алды. 2020 жылы ол Аарон Соркиннің «Чикаго 7-нің ісі» фильмінде судья Джулиус Хоффман рөлін ойнады. Фильм 1968 жылы Чикагода өткен Демократиялық партияның ұлттық конвенциясында тәртіпсіздік тудыру мақсатымен мемлекеттік шекараны кесіп өткен және құлпына ілінген Вьетнам соғысына қарсы наразылық білдірген «Чикаго жетілігінің» оқиғасын баяндайды. Фильм қыркүйек айында «Netflix» арнасында жарық көрді. 2022 жылы Лангелла түсірілім алаңындағы сексуалдық қысым туралы шағымдар бойынша жүргізілген тергеулер нәтижесінде «Ашер үйінің құлдырауы» сериалындағы рөлінен босатылды. «Deadline» журналында жарияланған авторлық мақаласында Лангелла жұмыстан шығарылғанына жауап ретінде өзін «жойылған» деп мәлімдеді, оқиғаның өзінің нұсқасын баяндай отырып, қабылдауға болмайтын мінез-құлыққа қатысты айыптауларды жоққа шығарды. Ол актерлік құрам мүшелерін «бала» немесе «жанм» деп атағанын, сондай-ақ интимдік үйлестірушісінен алынған кеңестерді «абсурдты» деп сипаттағанын, соңында камера алдындағы сахнада келісілген орналасудан бас тартып, оның серігінің түсірілім алаңынан кетуіне себеп болғанын айтты.

Жеке өмір

Лангелла актрисалар Дайан Бейкер және Элизабет Тейлормен кездескен. 1977 жылдың 6 қарашасынан бастап 1995 жылы ажырысқанға дейін Рут Вейлге үйленген. Олардың екі баласы бар: Франк III және Сара. Сонымен қатар ол 1995 жылдан 2000 жылға дейін "Эдди" түсірілім алаңында танысқан актриса және комедия актрисасы Вупи Голдбергпен бірге тұрды.

Мемориал

Лангелла 2012 жылы "Есімдер түсірілді: Мен білген танымал ерлер мен әйелдер" атты естеліктер жинағын жариялады.

Театр

Жыл Атауы Рөл Театр(лар) 1963–1964 Адепсіз Майкл Боуэри Лейн Театры 1964 Ескі Даңқ Дон Бенито Серено Климент шіркеуінің театры 1965 Жақсы Күн Жас жігіттер Черри Лейн Театры 1965–1966 Ақ Шайтан Фламиньо Шаршы шеңбер театры 1966–1967 Ерма Вивиан Бомонт Театры 1968–1969 Ойыншылардың Шырыны Виль Вивиан Бомонт Театры 1975 Теңіз Көрінісі Лесли Шуберт Театры 1976 Хомбург Князі Фридрих Артур Хомбург Вестсайд Театры 1977–1978 Дракула Граф Дракула Мартин Бек Театры 1982 Амедеус Антонио Сальери Бродхерст Театры 1983 Ұшқын Джим Лонгакр Театры 1984 Тіршілікке Арналған Эскиз Отто Шаршы шеңбер театры 1984 Құлаудан Кейін Квентин Плейхаус 91 1985 Дүркіреу Эдди Этель Барримор Театры 1987 Шерлоктың Соңғы Ісі Шерлок Холмс Недерландер Театры 1989 Дауыл Просперо Юнион Сквер Театры 1994 Бут Юниус Йорк Театры 1996 Әке (Стриндберг) Кавалерия Капитаны Критерион Орталық Сахна Оң жақ 1996–1997 Қазіргі Күлкі Гарри Эссендин Уолтер Керр Театры 1997–1998 Сирано де Бержерак Сирано де Бержерак Сондай-ақ режиссер Лаура Пелс Театры 2000 Рождестволық Ән Эбенезер Скрудж Мэдисон Сквер Гардены 2002 Бақыттың Алаясы Флегонт Александрович Тропачо Музыкалық Қобыл Театры 2004 Матч Тоби Плимут Театры 2006–2007 Фрост/Никсон Ричард Никсон Донмар Уэрхаус, Гилгуд Театры, Бернард Б. Джейкобс Театры 2008 Барлығына Арналған Адам Сэр Томас Мор Американ Эйрлайнз Театры 2011 Адам және Ұл Грегор Антонеску Американ Эйрлайнз Театры 2013–2014 Король Лир Лир Чичестер Фестиваль Театры, Харви Театры 2016 Әке (Зеллер) Андре Сэмюэл Дж. Фридман Театры

Фильм

1970 Жыл "Жаңылған үй шаруасының күнделігі" Джордж Прагер "Он екі орындық" Остап Бендер 1971 "Қауіпті тұрақ" Филипп 1972 "Құдайдың ашуы" Де Ла Плата 1974 "Зорроның белгісі" Дон Диего Вега 1979 "Дракула" Граф Дракула 1980 "Сол еріндер, сол көздер" Гарри Кристал 1981 "Сфинкс" Акмед Хаззан 1986 "Ерлер клубы" Гарольд Кентербери 1987 "Ғаләмнің шеберлері" Скелетор 1988 "Құдай әйел жаратты" Джеймс Тирнан 1991 "Нағыз кімлік" Лиланд Карвер 1992 "1492: Жұмақтың бағындырылуы" Сантангел 1993 "Дәлелденген дене" Джеффри Ростон Дэйв Ақ үйдің бас штабы Боб Александер 1994 "Ми сканы" детектив Хейден кіші Ноа Бэйнс 1995 "Жаман компания" Вик Граймс "Қанды оралған арал" Дог Браун 1996 "Эдди" Уайлд Билл Берджесс 1997 "Лолита" Клэр Куилти 1998 "Кішкентай сарбаздар" Арчер дауысы "Мен сені жоғалтып жатырмын" Перри Нидам Кроун "Алегриа" Джульеттаның әкесі/Флёр 1999 "Тоғызыншы қақпа" Борис Балкан 2000 "Жұлдыздық сахна" Блейн Де Кастильон 2001 "Қараша айы" Эдгар Прайс 2004 "D үйі" Пастор Дункан "Жаңадан келген" Әке Тью 2005 "Кейбір күндерде" лейтенант Билл Хадсон "Мен үшін сен қалай көрінесің" профессор Дрисколл "Жақсы түң, және жақсы тілек" Уильям С. Пэлей 2006 "Супермен қайтып келді" Перри Уайт 2007 "Кешпен бастау" Леонард Шиллер 2008 "Қолданушы" Джимми Стивенс "Мұздық/Никсон" Ричард Никсон "Деспероның ертегісі" Мэр дауысы 2009 "Қобыш" Арлингтон Стюард 2010 "Уолл-стрит: Ақша ешқашан ұйықтамайды" Луис Забель "Барлық жақсы нәрселер" Санфорд Маркс 2011 "Белгісіз" Родни Коул 2012 "Робот және Фрэнк" Фрэнк "Уақыттың мәні" Уорнер Дакс 2013 "Миллиардқа бөліктер" Энди 2014 "Мөппетердің ең кереметі" Бифитер Викар Камео Ноа Ог дауысы "Таңдау күні" Энтони Молина 5-тен 7-ге дейін Сэм "Монаконың шапағаты" Әке Фрэнсис Такер "Халил Жибранның Пайғамбар" Паша дауысы 2015 "Дрифтлес аймағы" Тим Гир 2016 "Капитан Фантастика" Джек Бертранг "Орегон жастары" Раймонд Энгерсол 2020 "Чикаголық жетінің сот процесі" Юлиус Хоффман 2022 "Ашулы көршілер" Гарри Марч

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1965 О'Брайеннің сынақтары Майкл Романи Эпизод: "Карнеги залына қалай жетуге болады?" 1967 NBC теледидардағы эксперимент Жас жігіт Эпизод: "Жақсы күн" NET Playhouse Эпизод: "Бенито Серено" 1973 Маркус Уэлби, М. Д. Кэри Робинс Эпизод: "Жоғары лауазымдағы достар" Манникс Гарри Тасс Эпизод: "Үнсіз нысана" Махаббат тарихы Джимми Левин Эпизод: "Қыздар ойынға шыққанда" 1974 Зорро белгісі Дон Диего де ла Вега / Зорро Телефильм 1976 Швейцария отбасы Робинсон Жан Лафитт 2 эпизод 1981 Шерлок Холмс Шерлок Холмс Теледидардағы тікелей сахналық қойылымның жазбасы 1986 Liberty Фредерик Август Бартхолди Телефильмдер 1988 CBS жазғы ойын алаңы Эпизод: "Доктор Парадайз" 1993 Star Trek: Deep Space Nine Министр Жаро Эсса 3 эпизод (аталымы көрсетілмеген) 1994 Соңғы күн қаруы Джеральд Булл Телефильм 1995 Мұса Мернептах Телефильм 1996 Ең ұлы фараондар Баяндаушы Дауыс Документалды фильм 2000 Ясон және аргонавттар Король Ээтес 2 эпизод Cry Baby Lane Мырза Беннетт Телефильм 2001 Адам Jackson Burns 6 эпизод 2003 Law & Order: Special Victims Unit Ал Бейкер Эпизод: "Үстемдік" 2005 Now You See It Макс Телефильм Unscripted Годдард Фултон 10 эпизод 2005–2006 Аспаздық құпия Пино 6 эпизод 2006 10.5: Apocalypse Доктор Эрл Хилл 2 эпизод 2013 Мухаммед Алидің ең ұлы жекпе-жегі Уоррен Бергер Телефильм 2015–2017 Американдықтар Габриэль 31 эпизод 2016 All the Way Ричард Рассел кіші Телефильм 2018 American Dad! Коммодор Фрэнсис Стоат Дауыс Эпизод: "Шелл ойыны" 2018–2020 Kidding Себастьян Пиччирилло 17 эпизод