Кіріспе

Неміс профессоры, жазушы, ақын және тарихшы Феликс Людвиг Юлиус Дахн (9 ақпан 1834 – 3 қаңтар 1912) – неміс құқық профессоры, ұлтшыл жазушы, ақын және тарихшы.

Өмірбаян

Феликс Людвиг Юлиус Дахн Гамбургте Фридрих (1811–1889) және Констанце Дахнның үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Олар қаланың театрында танымал актерлер болған. Отбасының неміс және француз тамырлары бар еді. Дахн 1834 жылы ата-анасымен бірге Мюнхенге көшіп келгеннен кейін заң және философияны оқып, Берлинде заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Ғылыми еңбегін қорғағаннан кейін, 1857 жылы Дахн Мюнхенде неміс құқығының лекторы болды. 1863 жылы Вюрцбургте аға лектор/доцент болып жұмыс істеді, ал 1872 жылы Кенигсбергте профессорлық қызметке тағайындалды. Дахн суретші Софи Фриске (1835–1898) үйленді, олардан ұл туды. 1867 жылдан бастап ол ақын Аннет фон Дросте Хюльшоффтың туысы, баронша Тереза фон Дросте Хюльшоффқа поэзиядан сабақ берді және онымен рұхсатсыз махаббатқа түсті, бұл тақырыпта «Синд Гёттер?» (1874) атты шығармасын жазды. 1873 жылы екі отбасының қарсылығына қарамастан, әйелінен ажырасып, Терезаға үйленді. Дахн 1888 жылы Бреслау университетіне толық профессор ретінде қайта оралды және 1895 жылы университет ректоры болып сайланды. Ректор ретінде ол поляк студенттік ұйымдарына тыйым салды.

Шығармалары

Дахнның еңбектері 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басындағы неміс тарихнамасында Еуропалық көші-қон кезеңінің (Völkerwanderung) тұжырымдамасына зор ықпал етті. Оның 1883 жылы алғаш рет жарық көрген "Герман және рим халықтарының тарихына дейінгі кезең" атты көші-қон кезеңінің хронологиясы настолько анық болды, 1970 жылдардың соңына дейін оның қысқартылған нұсқалары қайта басылды. 1860 жылдардан бастап Дахн Германияның ең танымал отбасылық журналы Die Gartenlaube үшін тұрақты түрде жазды. Оның ұлттық тарихи романдары кеңінен танылып, Хадсеннің (1997) сөзіне сәйкес, "Гитлерге дейінгі Германияның ұлттық социализмнің зияли негізін" құраған фолкшылдық идеологияның қалыптасуына әсер етті. Киппердің (2002) пікірінше, оның 1876 жылғы "Рим үшін күрес" ("Ein Kampf um Rom") еңбегі "völkisch avant garde" этностық эссенциализмге және этностық араласуға қарсылыққа үлкен үлес қосты. Дахн көптеген өлеңдер жариялады, олардың көпшілігі ұлтшылдыққа бағытталған. Оның "Метте фон Мариенбург" шығармасында "Подолия орманында" жасырынып жүрген "мазурлар мен поляктар" тобы бейнеленген. Тарихи және әдеби шығармашылығынан өзге, Дахн сауда құқығы және халықаралық құқық сияқты салалардағы мамандандырылған заң әдебиетін де көптеп жариялады.