Кіріспе
Бейра – Мозамбиктің орталық аймағындағы Софала провинциясының астанасы және ең ірі қаласы. Қаланың 90 пайызына дейін қиратылды.
География
Бейра Мадагаскар мен Мозамбик арасында орналасқан Үнді мұхитының Мозамбик бұғазында жатыр. Қала Мозамбиктің екі ірі өзені – Бузи және Пунгве өзендерінің құсып жатқан жерінің солтүстігінде орналасқан. Бузи өзені Маника және Софала провинциялары арқылы ағып, кең эстуарий құрайды. Пунгве өзені Зимбабве таулы аймағынан, сондай-ақ Маника және Софала провинциялары арқылы Бейраға дейін өтеді. 1966 жылы жаңа теміржол станциясының құрылысы аяқталды. Мозамбик Португалиядан тәуелсіздік алғанға дейін, Португалия Мозамбигінің қаласы ретінде Бейра жақсы жабдықталған теңіз портымен, Шығыс Африкадағы осындай ірі нысандардың бірімен, туризм, балық аулау және саудасымен әйгілі болды. Қала әкімшілік, сауда және өнеркәсіп салаларында жұмыс істеген түрлі этностық топтардың (португалдар, үндістер, қытайлар, сена және ндоу сияқты бантулар) қатысуымен дамыған, көпұлтты порты ретінде гүлденді. Ағылшын тілін білетін тұрғындардың көп болуына Родезиялық ақ халықтың сүйікті демалыс орны болғандығы себеп болды. Мұны Үнді мұхитының жағасында португалдар салған Гранде қонақ үйі еске түсіреді. 1970 жылы Бейра қаласының халқы 113 770 адамды құрады.
Тәуелсіздік
1975 жылы Португалиядан тәуелсіздік алғаннан кейін көптеген этникалық португалдар қаладан кетіп қалды. 1977 жылдан 1992 жылға дейін Мозамбик азаматтық соғысқа ұшырады, үкіметті басқаратын марксистік ФРЕЛИМО және РЕНАМО көтерілісшілері арасындағы қақтығыс бірнеше жылдың ішінде елді толық хаосқа ұшыратты. Аштық, аурулар мен кедейлікке толы ел құлдырап кетті. Бейрадағы әйгілі Гранде қонақ үйін 1000-ге жуық бейралық үйсіздер басып алды, ал азаматтық соғыс аяқталған кезде ол жартылай қираған күйде қалды. 2000 жылы Мозамбикте болған су тасқыны Бейраны және айналасындағы аймақты қиратты, миллиондаған адамды баспанасыз қалдырды және жергілікті экономикаға ауыр зиян келтірді. 2013 жылы жергілікті сайлау кампаниясы кезінде, нәтижесінде Мозамбик демократиялық қозғалысының (МДМ) муниципалитетте жеңіске жеткеніне дейін, Мунхава ауданында полиция мен МДМ жақтастары арасында зорлық-зомбылыққа толы қақтығыстар болды. 2019 жылы «Идай» дауілі Бейрада үлкен қиратуларға әкелді.
Климат
Бейра тропикалық саванналық климатқа (Köppen Aw) ие. Қаңтар айының орташа температурасы 27.8 градус, ал шілдеде (ең суық ай) 21.1 градус. Жаңбырлы маусым қарашадан сәуірге дейін созылады.
Су және санитарлық тазалық
Мозамбикте ауыз су мен санитарияны қамтамасыз ету тарихи тұрғыдан бері үлкен мәселе болып келді, Сахарадан оңтүстік Африка елдерінің көпшілігі үшін де осылай болды. Дамушы елдердегі барлық аурулардың шамамен 80% нашар санитария, нашар гигиена және ластанған судың тікелей салдарынан туындайды деп есептеледі. Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған ортаны қорғау бағдарламасы мәліметінше, күн сайын шамамен алты мың адам нашар санитария салдарынан туындаған аурулардан көз жұмады, ал тағы 300 миллион африкалықтың таза суға қол жеткізу мүмкіндігі жоқ. 1992 жылы Мозамбикте елдегі үй шаруашылықтарының шамамен бестен бірі ауыз суға қол жеткізсе, ағын сумен қамтамасыз ету жағдайы одан да нашар болды. Бұл холера, дизентерия және басқа да су арқылы жұғатын аурулардың эндемикалық аймақтағы денсаулық сақтау саласының өзекті мәселесі еді. 2007 жылдың мамыр айында Мутуадағы жаңа су тазарту стансасының ашылуы Мозамбиктің ауыз сумен қамтамасыз ету және санитарияны жақсартуға бағытталған мақсатты жұмысындағы маңызды кезең болды. Бейра және Дондо қалаларына су беруді екі есеге арттырған стансаны ел Президенті Армандо Эмилио Гебуза, Бейраның ағын суларын өңдеу жобасының келесі кезеңін ресми түрде іске қосқаннан кейін бір күн өткен соң ашты. Бейра тазарту стансасының құрылысы 30 айға созылып, 2012 жылдың маусым айында аяқталды. Жобаның осы соңғы бөлігіне қолданыстағы санитарлық желілерді жаңарту, сондай-ақ канализацияны, ағын суларды тазарту қондырғыларын кеңейту және жаңғырту үшін бірқатар жаңа жүйе элементтерін салу кірді. Жаңа су стансасының құны 5,6 миллион еуроны құрады, ал Бейра санитарлық жүйесі 62,65 миллион еуроға бағаланды, оның 52,95 миллион евросын Еуроодақ, ал қалған 9,7 миллион евросын Мозамбик үкіметі қаржылады.
Көлік
Бейра ұзақ жылдар бойы Зимбабве, Малави, Замбия және басқа да Оңтүстік Африка елдерінен тасымалданатын экспорт үшін маңызды сауда орталығы болып келді. Осы себепті Бейра порты Мозамбиктегі екінші ірі порт есептеледі. Порттың маңыздылығы Мозамбик азаматтық соғысы кезінде айқын болды, онда Зимбабве әскері сауданы жалғастыру мақсатында Бейра-Булавайо теміржолын және Бейра-Мутаре тас жолын қорғады. Зимбабвеге дейін салынған темір жол 1890 жылы 610 мм болатын, бірақ 1900 жылы 1067 мм-ге ауыстырылды. 2008 жылы Мозамбик көлік министрі Пауло Зукула үкімет Бейра және солтүстік жаққа орналасқан Накала порттарын жаңғыртуды жоспарлап отырғанын хабарлады, бұл шараға шамамен 900 миллион доллар қаражат жұмсалмақ. Оның ішінде 500 миллион доллары Бейраға, ал 400 миллион доллары Накалаға бөлінеді. Үкімет сонымен қатар портты елдің кен орындарымен тиімді байланыстыру үшін айналасындағы темір жол және тас жол инфрақұрылымын жаңғыртуды жоспарлап отыр. Бейрада қаламен және көршілес қалалармен, соның ішінде Нова Софала және басқа да жағалау қалаларымен байланыстыратын паром қызметі де бар. Бейра қаланың солтүстік-шығысында ішкі және халықаралық рейстерді қабылдайтын әуежай орналасқан.
Білім
Қалада үш мемлекеттік университет кампусы бар, атап айтқанда, Замбезе университеті (қаладағы бас кеңсесі мен ректориясы бар), Ликунго университеті және Денсаулық сақтау ғылымдарының жоғары институты. Мұндағы маңызды университеттердің бірі – Мозамбиктің католиктік университеті, ол 1996 жылы католик шіркеуімен құрылған және Католиктік университеттердің халықаралық федерациясына (IFCU) қатысты. Бұл жекеменшік, аралас білім беретін университет жергілікті жерде Universidade Católica de Moçambique (UCM) деп белгілі және Мозамбиктің Білім және мәдениет министрлігі (Ministério da Educação e Cultura) тарапынан ресми түрде мойындалған, ол білім беру жүйесінің жалпы бақылауын жүзеге асырады. Тағы бір маңызды университет – Мозамбиктің Жан Пиаже университеті, жергілікті жерде Universidade Jean Piaget de Moçambique (UNIPIAGET) деп аталады. Бұл университет 2004 жылы Португалиядағы Instituto Piaget коммерциялық емес кооперативімен құрылған және әлем бойынша ашылған жеті кампустың бірі. Сонымен қатар, португалиялық халықаралық мектеп – Escola Portuguesa da Beira бар.
Ғибадат орындары
Ғибадат орындарының ішінде, басым бөлігі христиан шіркеулері мен ғибадатханалары: Бейраның Рим-католик архиепископиясы (католик шіркеуі), Мозамбиктегі реформат шіркеуі, Igreja Presbiteriana de Moçambique (Реформат шіркеулерінің әлемдік қауымдастығының екеуі де), Convenção Baptista de Moçambique (Баптист әлемдік одағы), Құдай Патшалығының әмбебап шіркеуі, Құдайдың жиналысы, Сион христиан шіркеуі және Иса Мәсіхтің соңғы күн қасиеттілері шіркеуі. Сондай-ақ, мұсылман мешіттері де бар.
Спорт
Қалада "Clube Ferroviário da Beira" баскетбол клубы бар.
Халықаралық қатынастар
1990 жылдан бері Беира Ұлыбританияның Бристоль қаласымен қалаластық байланыс орнатып келеді және «Бристоль – Беира байланысы» білім беру, мәдениет, коммерция және мүмкіндігі шектеулі адамдар саласындағы түрлі жобаларды жүзеге асырады.