Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс судьясы (1842 – 1911)
German judge (1842 – 1911)
Даниэль Пол Шребер (25 шілде 1842 – 14 сәуір 1911) – неміс судьясы, шизофрениямен күресіп, осы аурумен байланысты жеке тәжірибесін баяндаған еңбегімен танымал. Шребер үш рет жедел психикалық ауруға шалдықты. 1884–1885 жылдардағы алғашқысы сол кезде деменция прекокс (кейіннен параноидальды шизофрения немесе шизофрения, параноидальды түрі) деп диагностикаланды. Ол 1893 жылдан 1902 жылға дейінгі екінші психикалық ауруын, сондай-ақ 1884–1885 жылдардағы алғашқы бұзылысты қысқаша сипаттап, "Менің жүйке ауруымның естеліктері" (Denkwürdigkeiten eines Nervenkranken) кітабында жазды. Бұл "Естеліктер" Зигмунд Фрейдтің интерпретациясының арқасында психиатрия және психоанализ тарихындағы маңызды еңбектердің біріне айналды. 1907–1911 жылдардағы үшінші ауруы туралы жеке мәліметтер жоқ, бірақ осы кезеңге қатысты кейбір деректер Лотанның кітабына қосылған ауруханалық картадан табылуы мүмкін. Екінші ауруы кезінде ол Пол Флехсиг (Лейпциг университетінің клиникасы), Пирсон (Линденхоф) және Гидо Вебер (Сонненштейн корольдік қоғамдық емханасы) көмегімен емделді.
Daniel Paul Schreber (; 25 July 1842 – 14 April 1911) was a German judge who was famous for his personal account of his own experience with schizophrenia. Schreber experienced three distinct periods of acute mental illness. The first of these, in 1884 1885 was what was then diagnosed as dementia praecox (later known as paranoid schizophrenia or schizophrenia, paranoid type). He described his second mental illness, from 1893 to 1902, making also a brief reference to the first disorder from 1884 to 1885, in his book Memoirs of My Nervous Illness (Denkwürdigkeiten eines Nervenkranken). The Memoirs became an influential book in the history of psychiatry and psychoanalysis because of its interpretation by Sigmund Freud. There is no personal account of his third disorder, in 1907–1911, but some details about it can be found in the Hospital Chart (in the Appendix to Lothane's book). During his second illness he was treated by Paul Flechsig (Leipzig University Clinic), Pierson (Lindenhof), and Guido Weber (Royal Public Asylum, Sonnenstein).
Ерте өмірі, білімі және мансабы
Шребер 1842 жылғы 25 шілдеде Германияның Лейпциг қаласында дүниеге келді. Ол дәрігер Даниэль Готтлиб Мориц Шребердің (1808-1861) және Луиза Генриетта Паулин Хаазе (1815-1907) бес баласының екіншісі еді. Оның әкесінің әкесі Даниэль Готфрид Шребер болған. Өмірі бойы оның отбасы әртүрлі психикалық ауруларға ұшырады: әкесі өмір бойы депрессиямен күресті, ал үлкен ағасы 1877 жылы өз-өзіне қол жұмсады. Шребер 1860 жылы Сент-Томас мектебін бітіріп, 1867 жылы Әділет министрлігінде судья болып жұмыс істеуге кірісті және 1869 жылы Лейпциг университетінен заң ғылымының докторы ғылыми дәрежесін алды. 1878 жылы Оттильи Сабина Бехрге (1857-1912) үйленді.
Schreber was born on 25 July 1842 in Leipzig, Germany, the second oldest of five children of physician Daniel Gottlieb Moritz Schreber (1808 1861) and Louise Henrietta Pauline Haase (1815 1907). His paternal great grandfather was Daniel Gottfried Schreber. Throughout his life, his family suffered from various mental illnesses: his father experienced lifelong depression and his older brother committed suicide in 1877. Schreber graduated from St. Thomas School in 1860, began work as a judge for the Ministry of Justice in 1867, and received a doctorate in jurisprudence from University of Leipzig in 1869. He married Ottilie Sabine Behr (1857 1912) in 1878.
Уақыт шкаласы
1884 жылы Шребер рейхстагқа сайлауға түсіп, жеңіліске ұшырады. Бұл оның психикалық денсаулығына теріс әсер етіп, ол алты айға психиатриялық клиникаға жатты. 1893 жылдың қазан айында Шребер жоғарғы апелляциялық соттың (Oberlandesgericht) төрағасы болды, ал оның әйелі тірі тумаған бала тауып алды.
In 1884, Schreber ran for Reichstag and lost. This had a negative effect on his mental health, causing him to enter an asylum for six months. In October 1893, Schreber became presiding judge of an Oberlandesgericht court and his wife had a stillbirth.
Тәжірибелер
Бір күні Шребер таңертең әйел ретінде жыныстық қатынасқа түсудің "ұсынысқа бойысынғандай" болуы жағымды екен деген оймен оянды. Ол қорқып, бұл ой өзінен емес, сырттан келгенін сезінді. Ол тіпті бұл ойды оған гипнозбен тәжірибе жасаған дәрігерден келген деп болжады; дәрігер оның санасына телепатиялық жолмен шабуыл жасады деп ойлады. Ол өзінің бас психиатры Пол Флехсигтің адамдар білмейтін "нерв тілімен" онымен байланыста болғанына сенді. Ол жүздеген адамның рухы оған ерекше қызығушылық танытып, "құдайлық сәулелер" арқылы оның жүйкелерімен байланысып, оған құпия ақпарат жеткізіп немесе одан сұраныс білдіргенін сенді. Зонненштайн есілту үйінде болған кезде ол әлемде "уақытша жасалған адамдар" бар деген қорытындыға келді, олар әлемнің азаюына байланысты Шреберге "адамдармен ойнауға" мүмкіндік беру үшін құдай жасаған кереметтер деп ойлады. Психозы күшейген сайын, ол Құдай оны әйелге айналдырып, оған 'кереметтер' жасау үшін сәулелер жіберіп отырғанына, соның ішінде оны азаптау үшін кішкентай адамдарды жіберіп отырғанына сенді. Шребер 1902 жылға таяу, кітабы жарыққа шығар алдында психиатриялық ауруханалардан босатылды. Шацман Даниэль Шребердің әкесі Мориц Шребердің бала тәрбиесі туралы жазған нұсқаулықтарын тапты, онда баладағы көңілсіз, жабайы жануарды бағындырып, оны пайдалы азаматқа айналдыру қажеттігі баса айтылған. Мориц Шребер ұсынған көптеген әдістер Даниэль Шребердің психоздық тәжірибелерінде көрініс тапқан. Мысалы, Даниэль Шребер сипаттаған "кереметтердің" бірі - кеудеге қысым жасау, қысып, қысып тарту. Бұл Мориц Шребердің баланың денесін шектеп, оны тамақ үстелінде "дұрыс" отыруға мәжбүрлейтін күрделі құрылғыны қолдануымен салмақтастырылуы мүмкін. Сол сияқты, "мұздату кереметі" Мориц Шребердің үш айлықтан бастап нәрестені мұз құймаларымен жуу туралы ұсынысын бейнелеуі мүмкін. Даниэль Пол Шребердің үлкен ағасы Даниэль Густав Шребер отыздан кейін өзіне қол жұмсады. 1989 жылы жарық көрген "Шребер: Әке мен бала" кітабында Хан Исраэльс Нидерланд пен Шацманның түсіндірмелеріне қарсы шығып, Шребердің әкесі әдебиетте теріс бағаланғанын мәлімдеді.
Schreber woke up one morning with the thought that it would be pleasant to "succumb" to sexual intercourse as a woman. He was alarmed and felt that this thought had come from somewhere else, not from himself. He even hypothesized that the thought had come from a doctor who had experimented with hypnosis on him; he thought that the doctor had telepathically invaded his mind. He believed his primary psychiatrist, Paul Flechsig, had contact with him using a "nerve language" of which Schreber said humans are unaware. He believed that hundreds of people's souls took special interest in him, and contacted his nerves by using "divine rays", telling him special information, or requesting things of him. During one of his stays at the Sonnenstein asylum, he concluded that there are "fleeting improvised men" in the world, which he believed were divinely fabricated men, as miracles to provide Schreber with "play with humans" in light of a depopulation of the world. As his psychosis progressed, he believed that God was turning him into a woman, sending rays down to enact 'miracles' upon him, including little men to torture him. Schreber was released from psychiatric hospitals around 1902, shortly before the publication of his book. Schatzman had found child rearing pamphlets written by Moritz Schreber, Daniel Schreber's father, which stressed the necessity of taming the rebellious savage beast in the child and turning him into a productive citizen. Many of the techniques recommended by Moritz Schreber were mirrored in Daniel Schreber's psychotic experiences. For example, one of the "miracles" described by Daniel Schreber was that of chest compression, of tightening and tightening. This can be seen as analogous to one of Moritz Schreber's techniques of using an elaborate contraption that confined the child's body, forcing him to have a "correct" posture at the dinner table. Similarly, the "freezing miracle" might mirror Moritz Schreber's recommendation of placing the infant in a bath of ice cubes beginning at age three months. Daniel Paul Schreber's older brother, Daniel Gustav Schreber, committed suicide in his thirties. In his 1989 book Schreber: Father and Son, Han Israëls argued against the interpretations of Niederland and Schatzman, claiming that Schreber's father had been unfairly criticized in the literature.
Лотан
Генри Цви Лотан 1992 жылы жарық көрген «Шреберді қорғау: жан өлтіру және психиатрия» атты кітабында Нидерланд пен Шатцманның түсіндірулеріне қарсылық білдірді. Лотанның Шреберді зерттеуі Шребер мен өміріндегі маңызды адамдар – әйелі мен дәрігерлері арасындағы қарым-қатынасқа қатысты мұрағаттық құжаттарды қарастыруды қамтиды. Лотанның пікірінше, Шребер туралы жазылған әдебиет көбінесе (1) тарихи деректерде маңызды кемшіліктерді қалдырады, оларды сақтықпен жүргізілген мұрағаттық зерттеулер белгілі бір шамада толықтыра алады, (2) Шребер мен оның әйелі арасындағы сияқты психоанализ үшін маңызды қарым-қатынастарды назардан тыс қалдырады, және (3) Шребердің әкесінің бала тәрбиелеу әдістеріндегі садистік элементтерді шамадан тыс көрсетіп береді. Лотанның Шреберді түсіндіруі бұрынғы жазбалардан өзгеше, себебі ол Шреберді құнды ойшыл деп есептейді.
Henry Zvi Lothane argued against the interpretations of Niederland and Schatzman in his 1992 book, In Defense of Schreber: Soul Murder and Psychiatry. Lothane's Schreber research included the study of archival records concerning the relationship between Schreber and the other significant people in his life, including his wife and his doctors. On Lothane's account, the existing literature on Schreber as a rule (1) leaves substantial gaps in the historical records, which careful archival research could in some measure fill, (2) leaves out psychoanalytically significant relationships, such as that between Schreber and his wife, and (3) overstates the purportedly sadistic elements in Schreber's father's child rearing techniques. Lothane's interpretation of Schreber also differs from previous texts in that he considers Schreber a worthwhile thinker.
Танымал мәдениетте
Шребердің естеліктері – британдық драматург Кэрил Черчилльдің 1972 жылғы радиоспектаклінің бастауы және негізгі тақырыбы. Роберто Калассоның тұңғыш кітабы және жалғыз романы «L'impuro folle» (1974) Шребер туралы. Кати Акердің 1988 жылғы «Сенсіз империя» кітабында осы аттас кейіпкер кездеседі. Сол аттас кейіпкер 1998 жылғы «Қараңғы қала» фильмінде Кифер Сазерленд ойнауында көрінеді. 2006 жылғы «Менің жүйке ауруымның естеліктері» фильмінде Шребердің 1903 жылғы сол аттас күнделігіне негізделген Шребер рөлін Джефферсон Мейс сомдайды. 2011 жылғы «Шок-гед-соул» деректі-драмалық фильмі Шребердің өлімі мен кейінгі өмірін баяндайды. Шребер швед жазушысы Фабиан Кастнердің «Лекманман» («Тұрғын емес адам», 2013) романының бірінші тұлғадан баяндаушысы. Дженни Дэвидсонның «Сақина тәрізді айнала: роман» (2013) романында Люси «Менің жүйке ауруымның естеліктерін» «Ақымақтық және әдебиет» тақырыбындағы семинарында қолданады. Papa vs Pretty тобының 2014 жылғы «White Deer Park» альбомынан шыққан «Dementia Praecox» әні Дэниел Пол Шребер туралы. Шребер британ жазушысы Алекс Фебидің «Ойыншықтар» (2015) романының тақырыбы болып табылады. BBC құжаттарында Антони Берджесс 1975 жылы Берт Ланкастер үшін Шребердің «Естеліктері» кітабының сценарийін жазғаны тіркелген. Ешқашан түсірілмеген бұл сценарий радиоға бейімделіп, Кристофер Экклстон 2020 жылдың 22 наурызында орындады. «Неон Жаратылыс Евангелион» аниме франшизасындағы екі басты ұйым NERV және SEELE деп аталады, неміс тілінде «Нерв» және «Жан» деген мағынаны білдіреді, бұл Шребердің космологиясына сілтеме жасайды.
Schreber's Memoirs are the starting point and main topic of the 1972 radio play Schreber's Nervous Illness by British playwright Caryl Churchill. Roberto Calasso's first book, and only novel, L'impuro folle (1974), is about Schreber. A character of the same name appears in the 1988 book Empire of the Senseless by Kathy Acker. A character of the same name appears in the 1998 film Dark City, played by Kiefer Sutherland. In the 2006 film Memoirs of My Nervous Illness, based on Schreber's 1903 journal of the same name, Schreber is portrayed by Jefferson Mays. The 2011 docudrama film, Shock Head Soul follows Schreber's demise and later life. Schreber is the first person narrator of Swedish writer Fabian Kastner's novel Lekmannen (The Layman, 2013). In Jenny Davidson's The Magic Circle: A Novel (2013), Lucy uses Memoirs of My Nervous Illness as a text for the seminar she is teaching on "Madness and Literature." The song "Dementia Praecox" from the 2014 album White Deer Park by Papa vs Pretty is about Daniel Paul Schreber. Schreber is the subject of British writer Alex Pheby's novel Playthings, (2015). BBC documents record that Anthony Burgess wrote in 1975 for Burt Lancaster a screenplay of Schreber's Memoir. Never filmed, it was adapted for radio and performed by Christopher Eccleston 22 March 2020. The two dominant organizations in the anime franchise Neon Genesis Evangelion are named NERV and SEELE, German for Nerve and Soul, likely alluding to Schreber's cosmology.