Азаматтарды табиғи апаттар мен соғыс қаупінен қорғау

Кіріспе

Азаматтарды табиғи апаттардан және әскери шабуылдан қорғау – ресейлік топ.

Азаматтық қорғаныс (аймақ=gb) немесе азаматтық қорғау – мемлекеттің азаматтарын (көбінесе соғысқа қатыспайтын адамдарды) адамның қызметінен туындаған және табиғи апаттардан қорғауға бағытталған шаралар. Ол төтенше жағдайлардың принциптерін қолданады: алдын алу, салдарын азайту, дайындық, жауап беру, немесе шұғыл эвакуация және қалпына келтіру. Осындай бағдарламалар алғаш рет 1920 жылдары талқыланып, кейбір елдерде 1930 жылдары соғыс және әуе шабуылдарының қаупі күшейген кезде іске асырылды. Ядролық қарудың қаупін билік мойындағаннан кейін азаматтық қорғаныс құрылымдары кеңінен тарады. Суық соғыс аяқталғаннан бері азаматтық қорғаныстың басым бағыты әскери шабуылға жауап беруден жалпы төтенше жағдайлар мен апаттарды басқаруға ауысты. Жаңа тұжырымдама әрқайсысының өзіндік мағыналық нюанстары бар бірқатар терминдермен сипатталады, мысалы, дағдарысты басқару, төтенше жағдайларды басқару, төтенше жағдайларға дайындық, жоспарлау, азаматтық төтенше жағдайлар, азаматтық көмек және азаматтық қорғау. Кейбір елдер азаматтық қорғанысты жалпы қорғаныстың маңызды бөлігі деп есептейді. Мысалы, "Толық қорғаныс" – қорғанысқа, соның ішінде азаматтық өмірдің барлық салаларын қорғауға бағытталған ұлттық ресурстардың кең ауқымын жұмылдыру.

Ұлыбритания

Азаматтық қорғаныстың қалыптасуына Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бейбіт аймақтарды бомбалау тәжірибесі түрткіс берді. Ұлыбританияны бомбалау 1915 жылғы 19 қаңтарда басталды, сол кезде неміс цеппелиндері Ұлы Ярмут аймағына бомба тастап, алты адамның қазасына себеп болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы неміс бомбалау операциялары күтпегендей тиімді болды, әсіресе Гота бомбалаушылары цеппелиндерден басып өткеннен кейін. Ең ауыр шабуылдар бір тонна бомбаға 121 адамның зардап шегуіне әкеп соқты; бұл көрсеткіш кейіннен болжамдар жасау үшін негіз ретінде пайдаланылды. Соғыстан кейін назар соғыс жағдайында азаматтық қорғанысқа аударылды және 1924 жылы Әуе шабуылдарынан сақтандыру комитеті (ARP) құрылды, ол азаматтарды әуе шабуылдарының қаупінен қорғау жолдарын зерттеумен айналысты. Комитет Лондон қаласында алғашқы екі күнде 9 000 адамның қаза табатынын, содан кейін аптасына 17 500 адамның қаза табатынын болжады. Бұл көрсеткіштер консервативті деп есептелді. Лондон тұрғындары қаладан қашуға тырысқанда "толық хаос пен үрей" және гистериялық невроз туындауы мүмкін деп саналды. Халықты бақылау үшін қатаң шаралар ұсынылды: Лондонды дерлік әскери бақылауға алу және 120 000 әскермен қаланы физикалық түрде қоршап, адамдарды жұмысқа қайтаруға мәжбүрлеу. Тағы бір мемлекеттік департамент босқындар үшін бірнеше күндік лагерьлер құруды және оларды Лондонға қайтаруды ұсынды. 1935 жылы Ішкі істер министрлігі арнайы мемлекеттік департамент – Азаматтық қорғаныс қызметін құрды. Оның құзыретіне бұрынғы ARP, сондай-ақ күзетшілер, өрт сөндірушілер (алғашқыда Көмекші өрт сөндіру қызметі (AFS), кейін Ұлттық өрт сөндіру қызметі (NFS)), өртке қараушылар, құтқарушылар, алғашқы медициналық көмек көрсету бекеттері, салғыштар және өнеркәсіп кірді. Азаматтық қорғаныс қызметінде 1,9 миллионнан астам адам қызмет етті; жаудың әрекеттерінен шамамен 2400 адам қаза тапты. Азаматтық қорғанысты ұйымдастыру жергілікті биліктің жауапкершілігінде болды. Еріктілер тәжірибесіне немесе дайындығына байланысты әртүрлі бөлімшелерге бекітілді. Әрбір жергілікті азаматтық қорғаныс қызметі бірнеше бөлімге бөлінді. Күзетшілер жергілікті барлау және хабарлау, сондай-ақ жалпы жұртшылыққа басшылық ету, ұйымдастыру, нұсқау беру және бақылау жасауға жауапты болды. Сонымен қатар, күзетшілер аман қалғандарға демалыс және тамақ орталықтарының және басқа да әлеуметтік мекемелердің орналасқан жері туралы кеңес беретін. Құтқару топтары бомбаланған ғимараттарды бағалауға және зардап шеккен немесе қаза тапқан адамдарды іздеуге кіруге міндетті болды. Сонымен қатар олар газ, электр және сумен жабдықтауды тоқтатып, тұрақсыз ғимараттарды жөндеуге немесе бұзуға кірісетін. Медициналық қызмет, соның ішінде алғашқы медициналық көмек көрсету бөлімдері, дереу медициналық көмек көрсетті. Шабуыл кезінде туындайтын ақпарат ағынын "Есеп беру және басқару" топтары басқарды. Жергілікті штабта АРП бақылаушысы болады, ол құтқару, алғашқы медициналық көмек және залалсыздандыру топтарын хабарланған бомбалау орындарына жібереді. Егер жергілікті қызметтер оқиғамен күресуге жеткіліксіз деп табылса, бақылаушы айналадағы аудандардан көмек сұрай алады. Өртке қараушылар белгіленген аумаққа/ғимаратқа жауапты болды және жанғыш бомбалардың түсуін бақылап, кез келген өрт туралы хабарды NFS-ке жеткізуге міндетті болды. Олар магний қорытпасынан жасалған жекелеген жанғыш бомбамен ("Электрон") күресе алатын, оны құм немесе су себеттерімен немесе тұншықтырып өшіруге болатын. Сонымен қатар, газға қарсы қорғаныш киімдерімен жабдықталған "Газды залалсыздандыру топтары" кез келген газ шабуылына қарсы күресуге тиіс болды. Олар сұйық немесе гель тәрізді газдармен ластанған ғимараттарды, жолдарды, теміржолды және басқа да материалдарды залалсыздандыру бойынша оқытылды. Әуе шабуылынан қорғанысқа қатысты мәселелер бойынша аз ғана ілгерілеу жасалды, себебі жұртшылықты жер астына баспана іздеуге жіберу және газ шабуылынан қорғау үшін оларды жер бетінде ұстау қажеттілігі арасындағы келіспеушіліктер болды. 1936 жылдың ақпан айында Ішкі істер министрі әуе шабуылына қарсы құрылымдық сақтық шаралары жөніндегі техникалық комитетті тағайындады. Мюнхен дағдарысы кезінде жергілікті билік паналау үшін траншеялар қазып алды. Дағдарыстан кейін британ үкіметі оларды тұрақты нысанға айналдыруды шешті, стандартты бетон қаптамалы траншея дизайнын пайдаланды. Сонымен қатар, олар Андерсон баспанасын кедей отбасыларға тегін беруге және қолайлы жертөлелерде баспаналар құру үшін болат тіреулермен қамтамасыз етуге шешім қабылдады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АРП газ маскаларын беруге, құрастырылған әуе шабуылынан қорғаныс баспаналарын (мысалы, Андерсон баспаналары, сондай-ақ Моррисон баспаналары), жергілікті қоғамдық баспаналарды күтіп ұстауға және қараңғыландыруды сақтауға жауапты болды. АРП сонымен қатар әуе шабуылдары мен басқа шабуылдардан кейін адамдарды құтқаруға көмектесті, сондай-ақ кейбір әйелдер АРП жедел жәрдемшілеріне айналды, олардың жұмысы зардап шеккендерге алғашқы медициналық көмек көрсету, аман қалғандарды іздеу және көптеген қайғылы жағдайларда, олардың әріптестерінің денелерін іздеу болды. Соғыс барысында Германияның әуе шабуылдарының әскери тиімділігі өте шектеулі болды. Люфтвафенің мақсаттарының өзгеруіне, британдық әуе қорғанысының күшіне, ерте ескерту радиолокациясының пайдалануына және жергілікті азаматтық қорғаныс бөлімдерінің құтқару операцияларына байланысты, Ұлыбритания шайқасы кезіндегі әуе шабуылы британ халқының рухын бұзбады, Корольдік әуе күштерін жойған жоқ немесе британдық өнеркәсіптік өндіріске елеулі түрде кедерілді. Азаматтық және әскери қорғанысқа маңызды инвестициялар жасалғанға қарамастан, Ұлыбританиядағы азаматтық шығындар "Блиц" кезінде соғыс бойындағы көптеген стратегиялық бомбалау кампанияларынан жоғары болды. Мысалы, Ұлыбритания шайқасы кезінде 14 000-ден 20 000-ға дейін Ұлыбритания азаматтары қаза тапты, бұл Люфтвафе шайқас кезінде шамамен 30 000 тонна оқ-дәрі тастағанын ескерсек, салыстырмалы түрде жоғары көрсеткіш. Әрине, бұл нәтижеде тонна бомбаға 0,47-ден 0,67-ге дейін азаматтық қаза болды, бұл бұрынғы 121 қазаға тонна бомба көрсеткішінен төмен. Алайда, салыстыру үшін, Германияға қарсы одақтастардың стратегиялық бомбалауы соғыс кезінде Ұлыбританияда байқалғаннан сәл кем қауіпті болды, Германияда шамамен 1,35 миллион тонна бомба тасталғаннан кейін 400 000-дан 600 000-ға дейін неміс азаматтары қаза тапты, нәтижесінде тонна бомбаға 0,30-дан 0,44-ке дейін азаматтық қаза болды.

The advent of civil defense was stimulated by the experience of the bombing of civilian areas during the First World War. The bombing of the United Kingdom began on 19 January 1915 when German zeppelins dropped bombs on the Great Yarmouth area, killing six people. German bombing operations of the First World War were surprisingly effective, especially after the Gotha bombers surpassed the zeppelins. The most devastating raids inflicted 121 casualties for each ton of bombs dropped; this figure was then used as a basis for predictions. After the war, attention was turned toward civil defense in the event of war, and the Air Raid Precautions Committee (ARP) was established in 1924 to investigate ways for ensuring the protection of civilians from the danger of air raids. The Committee produced figures estimating that in London there would be 9,000 casualties in the first two days and then a continuing rate of 17,500 casualties a week. These rates were thought conservative. It was believed that there would be "total chaos and panic" and hysterical neurosis as the people of London would try to flee the city. To control the population harsh measures were proposed: bringing London under almost military control, and physically cordoning off the city with 120,000 troops to force people back to work. A different government department proposed setting up camps for refugees for a few days before sending them back to London. A special government department, the Civil Defence Service, was established by the Home Office in 1935. Its remit included the pre existing ARP as well as wardens, firemen (initially the Auxiliary Fire Service (AFS) and latterly the National Fire Service (NFS)), fire watchers, rescue, first aid post, stretcher party and industry. Over 1.9 million people served within the CD; nearly 2,400 died from enemy action. The organization of civil defense was the responsibility of the local authority. Volunteers were ascribed to different units depending on experience or training. Each local civil defense service was divided into several sections. Wardens were responsible for local reconnaissance and reporting, and leadership, organization, guidance and control of the general public. Wardens would also advise survivors of the locations of rest and food centers, and other welfare facilities. Rescue Parties were required to assess and then access bombed out buildings and retrieve injured or dead people. In addition they would turn off gas, electricity and water supplies, and repair or pull down unsteady buildings. Medical services, including First Aid Parties, provided on the spot medical assistance. The expected stream of information that would be generated during an attack was handled by 'Report and Control' teams. A local headquarters would have an ARP controller who would direct rescue, first aid and decontamination teams to the scenes of reported bombing. If local services were deemed insufficient to deal with the incident then the controller could request assistance from surrounding boroughs. Fire Guards were responsible for a designated area/building and required to monitor the fall of incendiary bombs and pass on news of any fires that had broken out to the NFS. They could deal with an individual magnesium alloy ("Elektron") incendiary bomb by dousing it with buckets of sand or water or by smothering. Additionally, 'Gas Decontamination Teams' kitted out with gas tight and waterproof protective clothing were to deal with any gas attacks. They were trained to decontaminate buildings, roads, rail and other material that had been contaminated by liquid or jelly gases. Little progress was made over the issue of air raid shelters, because of the apparently irreconcilable conflict between the need to send the public underground for shelter and the need to keep them above ground for protection against gas attacks. In February 1936 the Home Secretary appointed a technical Committee on Structural Precautions against Air Attack. During the Munich crisis, local authorities dug trenches to provide shelter. After the crisis, the British Government decided to make these a permanent feature, with a standard design of precast concrete trench lining. They also decided to issue the Anderson shelter free to poorer households and to provide steel props to create shelters in suitable basements. During the Second World War, the ARP was responsible for the issuing of gas masks, pre fabricated air raid shelters (such as Anderson shelters, as well as Morrison shelters), the upkeep of local public shelters, and the maintenance of the blackout. The ARP also helped rescue people after air raids and other attacks, and some women became ARP Ambulance Attendants whose job was to help administer first aid to casualties, search for survivors, and in many grim instances, help recover bodies, sometimes those of their own colleagues. As the war progressed, the military effectiveness of Germany's aerial bombardment was very limited. Thanks to the Luftwaffe's shifting aims, the strength of British air defenses, the use of early warning radar and the life saving actions of local civil defense units, the aerial "Blitz" during the Battle of Britain failed to break the morale of the British people, destroy the Royal Air Force or significantly hinder British industrial production. Despite a significant investment in civil and military defense, British civilian losses during the Blitz were higher than in most strategic bombing campaigns throughout the war. For example, there were 14,000 20,000 UK civilian fatalities during the Battle of Britain, a relatively high number considering that the Luftwaffe dropped only an estimated 30,000 tons of ordinance during the battle. Granted, this resulting 0.47 0.67 civilian fatalities per ton of bombs dropped was lower than the earlier 121 casualties per ton prediction. However, in comparison, Allied strategic bombing of Germany during the war proved slightly less lethal than what was observed in the UK, with an estimated 400,000 600,000 German civilian fatalities for approximately 1.35 million tons of bombs dropped on Germany, an estimated resulting rate therefore of 0.30 0.44 civilian fatalities per ton of bombs dropped.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та 1941 жылдың мамыр айында азаматтық қорғаныс күшін үйлестіру үшін Азаматтық қорғаныс басқармасы құрылды. Ол Армия департаментімен үйлестіріліп, британдық ARP-ге ұқсас топтар құрды. Бұл топтардың бірі, ол әлі күнге дейін бар, ол – азаматтық әуе патрулі, ол бастапқыда армияның азаматтық көмекшісі ретінде құрылған. CAP 1941 жылдың 1 желтоқсанында құрылды, оның негізгі азаматтық қорғаныс миссиясы іздеу және құтқару болды. CAP сонымен қатар екі осьтік су асты кемелерін батырып, одақтас және бейтарап сауда кемелерін әуеде барлауды қамтамасыз етті. 1946 жылы 79 476 заңына сәйкес азаматтық әуе патруліне ұрысқа қатысуға тыйым салынды. Содан кейін КАҚ-қа қазіргі міндеті – құлаған ұшақты іздеу және құтқару тапсырылды. 1947 жылы Әуе күштері құрылған кезде Азаматтық әуе патрулі Әуе күштерінің көмекші бөліміне айналды. Жағалау күзетінің көмекші бөлімдері АҚШ-тың жағалау күзетін қолдауда ұқсас рөл атқарады. Азаматтық әуе патрулі сияқты, Теңіз жағалаулары күзетінің көмекші бөлімдері Екінші дүниежүзілік соғыстың қарсаңында құрылды. Көмекшілер соғыс кезінде кейде қаруланды және портты қорғау операцияларына кеңінен қатысты. Соғыстан кейін көмекші күш назарын қайық қауіпсіздігін арттыруға және Жағалау күзетшілеріне іздестіру мен құтқару, теңіз қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғауға көмек көрсетуге аударды. АҚШ-та 1951 жылдан 1994 жылға дейін 81-ші Конгресстің 920-шы Заңына сәйкес азаматтық қорғаныс бағдарламасы болды. Бұл заңдық жүйе 1993 жылы 103–160 мемлекеттік заңымен барлық қауіптер деп аталды және 1994 жылы 103–337 мемлекеттік заңымен негізінен жойылды. Кейбір бөліктер қазір Роберт Т. Стаффордтың апаттан зардап шеккендерге көмек және төтенше жағдайларға көмек туралы заңның VI бөлімінде, 100–107 [1988, өзгертілген] мемлекеттік заңда кездеседі. ТӘУЕЛСІЗДІК ДАҒДЫСЫ осы жойылу мен түзету арқылы негізінен кодификацияланды. 42 USC 5101 және одан кейінгі баптарды қараңыз. Ұлыбританияда Азаматтық қорғаныс қызметі 1945 жылы таратылды, содан кейін 1946 жылы ARP таратылды. Шығыс пен Батыс арасындағы шиеленістің артуымен 1949 жылы азаматтық қорғаныс корпусы ретінде қызмет қайта жанданды. Азаматтық ерікті ұйым ретінде оған басты назарда ұсталған, негізінен, "салқын соғыс" ядролық шабуылы ретінде қарастырылған, ұлттық төтенше жағдайдан кейін бақылау жасау міндеті жүктелді. Ішкі істер министрлігінің билігі астында, орталықтандырылған әкімшілік мекемемен, корпус жергілікті органдармен басқарылды. Жалпы алғанда, әр округте Корпус өкіметі болды, Англия мен Уэльстегі көптеген округтер мен Шотландиядағы ірі бургтар сияқты. Әр бөлім бірнеше бөлімге бөлінді, соның ішінде штаб, барлау және операциялар, ғылыми және барлау, күзетші және құтқару, жедел жәрдем және алғашқы көмек және әл-ауқат. 1954 жылы Ковентри қалалық кеңесі азаматтық қорғаныс комитетінің таратылуын жоспарлап отырғанын жариялаған кезде халықаралық дау тудырды, өйткені кеңесшілер сутекті бомбалар ядролық шабуылдан қалпына келу мүмкін емес дегенді білдірді. Британ үкіметі мұндай қадамға қарсы шығып, Ковентри көшелерінде азаматтық қорғаныс жаттығуларын өткізді, оған лейбористік кеңес мүшелері наразылық білдірді. Үкімет сондай-ақ, кеңес өз комитетінің қызметін қайта қалпына келтіргенге дейін, қаланың есебінен өз комитетінің қызметін жүзеге асыруды шешті. АҚШ-та ядролық қарудың күштілігі мен мұндай шабуылдың ықтимал екендігі азаматтық қорғаныстан бұрын талап етілгеннен әлдеқайда үлкен жауапқа ұшырады. Азаматтық қорғаныс бұрын маңызды және ақылға қонымды қадам деп саналған, бірақ суық соғыстың зарядталған атмосферасында жік салатын және даулы болды. 1950 жылы Ұлттық қауіпсіздік ресурстары кеңесі АҚШ-тың азаматтық қорғаныс құрылымының үлгісін сипаттайтын 162 беттік құжатты жасады. Азаматтық қорғаныс мамандары оны "көк кітап" деп атады, бұл оның қатты көк мұқабасына сілтеме жасап, келесі 40 жыл бойы заңнама мен ұйым үшін үлгі болды. Мүмкін, "Қара соғыстың" азаматтық қорғаныс күш-жігерінің ең есте қаларлық аспектісі үкімет жасаған немесе алға тартқан білім беру күш-жігері болды. "Жасыр және қорған" атты еңбегінде Бет-Торту балаларды "жарық көрген кезде жасырынуға" шақырады. "Атомдық шабуыл кезінде аман қалу", "Жетіспеушілікке қарсы қорғаныс" және "Ядролық соғыста аман қалу дағдылары" сияқты кітапшалар да кең таралған. "Қорғаныс үшін жұлдыздар" радио бағдарламасының транскрипциясы хит музыкамен азаматтық қорғаныс кеңестерін біріктірді. Үкімет институттары халыққа қызмет көрсету үшін, балалар әндерін қоса, қоғамдық хабарламалар жасады және оларды радиостанцияларға ядролық шабуыл жағдайында халықты білім беру үшін таратты. АҚШ Президенті Кеннеди (1961–63) АҚШ-тың барлық аймақтарында қорғаныш үйлерін орнатуға бағытталған амбициялы жобаны іске қосты. Бұл қорғаныш үйлері ядролық қарудың жарылысы мен жылу әсерінен қорғамайды, бірақ ядролық жарылыстан алыс жерлерге де әсер ететін апталар бойы сақталарлық радиация әсерінен қорғауды қамтамасыз етеді. Осы дайындықтардың көпшілігі тиімді болуы үшін ескертудің белгілі бір деңгейі болуы керек еді. 1951 жылы CONELRAD (Электромагниттік сәулеленуді бақылау) құрылды. Жүйе бойынша, бірнеше негізгі станциялар төтенше жағдай туралы ескертілді және ескерту хабарламасын таратуға кірісті. Елдегі барлық хабар тарату станциялары жоғары орналасқан станцияны үнемі тыңдап, хабарламаны қайталайтын болды, осылайша оны станциядан станцияға жеткізді. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басындағы соғыс эскалациясының әртүрлі деңгейлерін, ескертулерді және алдын алу шабуылдарын қарастырған, бұрынғы құпия АҚШ соғыс ойындарының талдауында, азаматтық қорғаныс білімімен шамамен 27 миллион АҚШ азаматының құтылатыны болжалды. Алайда, сол кезде толыққанды азаматтық қорғаныс бағдарламасының құны баллистикалық зымыран қорғаныс (Nike Zeus) жүйесіне қарағанда тиімсіз деп есептелді, және кеңестік қарсылас ядролық қаруларын көбейтіп, екеуінің тиімділігі де азая түсті. Осыған байланысты кеңестіктер өз аумағындағы ядролық қару шабуылының әсерін барынша азайтуды жоспарлады және осылайша АҚШ-тан гөрі азаматтық қорғаныс дайындықтарына көбірек мән берді, олардың қорғаныс жоспарлары АҚШ-тан гөрі тиімдірек деп бағаланды.

In the United States, the Office of Civilian Defense was established in May 1941 to coordinate civilian defense efforts. It coordinated with the Department of the Army and established similar groups to the British ARP. One of these groups that still exists today is the Civil Air Patrol, which was originally created as a civilian auxiliary to the Army. The CAP was created on December 1, 1941, with the main civil defense mission of search and rescue. The CAP also sank two Axis submarines and provided aerial reconnaissance for Allied and neutral merchant ships. In 1946, the Civil Air Patrol was barred from combat by Public Law 79 476. The CAP then received its current mission: search and rescue for downed aircraft. When the Air Force was created, in 1947, the Civil Air Patrol became the auxiliary of the Air Force. The Coast Guard Auxiliary performs a similar role in support of the U. S. Coast Guard. Like the Civil Air Patrol, the Coast Guard Auxiliary was established in the run up to World War II. Auxiliarists were sometimes armed during the war, and extensively participated in port security operations. After the war, the Auxiliary shifted its focus to promoting boating safety and assisting the Coast Guard in performing search and rescue and marine safety and environmental protection. In the United States a federal civil defense program existed under Public Law 920 of the 81st Congress, as amended, from 1951 to 1994. That statutory scheme was made so called all hazards by Public Law 103–160 in 1993 and largely repealed by Public Law 103–337 in 1994. Parts now appear in Title VI of the Robert T. Stafford Disaster Relief and Emergency Assistance Act, Public Law 100 107 [1988 as amended]. The term EMERGENCY PREPAREDNESS was largely codified by that repeal and amendment. See 42 USC Sections 5101 and following. In the United Kingdom, the Civil Defence Service was disbanded in 1945, followed by the ARP in 1946. With the onset of the growing tensions between East and West, the service was revived in 1949 as the Civil Defence Corps. As a civilian volunteer organization, it was tasked to take control in the aftermath of a major national emergency, principally envisaged as being a Cold War nuclear attack. Although under the authority of the Home Office, with a centralized administrative establishment, the corps was administered locally by Corps Authorities. In general every county was a Corps Authority, as were most county boroughs in England and Wales and large burghs in Scotland. Each division was divided into several sections, including the Headquarters, Intelligence and Operations, Scientific and Reconnaissance, Warden & Rescue, Ambulance and First Aid and Welfare. In 1954 Coventry City Council caused international controversy when it announced plans to disband its Civil Defence committee because the councillors had decided that hydrogen bombs meant that there could be no recovery from a nuclear attack. The British government opposed such a move and held a provocative Civil Defence exercise on the streets of Coventry which Labour council members protested against. The government also decided to implement its own committee at the city's cost until the council reinstituted its committee. In the United States, the sheer power of nuclear weapons and the perceived likelihood of such an attack precipitated a greater response than had yet been required of civil defense. Civil defense, previously considered an important and commonsense step, became divisive and controversial in the charged atmosphere of the Cold War. In 1950, the National Security Resources Board created a 162 page document outlining a model civil defense structure for the U. S. Called the "Blue Book" by civil defense professionals in reference to its solid blue cover, it was the template for legislation and organization for the next 40 years. Perhaps the most memorable aspect of the Cold War civil defense effort was the educational effort made or promoted by the government. In Duck and Cover, Bert the Turtle advocated that children "duck and cover" when they "see the flash." Booklets such as Survival Under Atomic Attack, Fallout Protection and Nuclear War Survival Skills were also commonplace. The transcribed radio program Stars for Defense combined hit music with civil defense advice. Government institutes created public service announcements including children's songs and distributed them to radio stations to educate the public in case of nuclear attack. The US President Kennedy (1961–63) launched an ambitious effort to install fallout shelters throughout the United States. These shelters would not protect against the blast and heat effects of nuclear weapons, but would provide some protection against the radiation effects that would last for weeks and even affect areas distant from a nuclear explosion. In order for most of these preparations to be effective, there had to be some degree of warning. In 1951, CONELRAD (Control of Electromagnetic Radiation) was established. Under the system, a few primary stations would be alerted of an emergency and would broadcast an alert. All broadcast stations throughout the country would be constantly listening to an upstream station and repeat the message, thus passing it from station to station. In a once classified US war game analysis, looking at varying levels of war escalation, warning and pre emptive attacks in the late 1950s early 1960s, it was estimated that approximately 27 million US citizens would have been saved with civil defense education. At the time, however, the cost of a full scale civil defense program was regarded as less effective in cost benefit analysis than a ballistic missile defense (Nike Zeus) system, and as the Soviet adversary was increasing their nuclear stockpile, the efficacy of both would follow a diminishing returns trend. To this effect the Soviets planned to minimize, as far as possible, the effects of nuclear weapon strikes on its territory, and therefore spent considerably more thought on civil defense preparations than in U. S., with defense plans that have been assessed to be far more effective than those in the U. S.

Кеңес Одағының Азаматтық қорғаныс әскерлері 1986 жылғы Чернобыль ядролық апатты жою жұмыстарында маңызды рөл атқарды. Әскер резервістері КСРО-ның барлық аймақтарынан ресми түрде жұмылдырылды (соғыс жағдайындағыдай) Чернобыль топтамасына қосылды және Киев Азаматтық қорғаныс бригадасының негізінде құрылды. Топтама роботтық техникаларының істен шығуына байланысты, жоғары радиоактивті қиындықтарды қолмен жою сияқты қауіпті тапсырмаларды орындады. Олардың көптеген қызметкерлері қоршаған ортаға радиацияның таралуын тоқтатудағы еңбегі үшін медальдармен марапатталды, апаттан қайтыс болған 56 адамның ішінде азаматтық қорғаныс әскерлері де болды. Батыс елдерінде күшті азаматтық қорғаныс саясаты тиісті түрде іске асырылмады, өйткені ол "бір-бірін жоюға келісім" (MAD) доктринасына қайшы болды, себебі ол аман қалғандарға көмек көрсетуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, толыққанды қорғаныс өте үлкен шығындарға бармайтындығы да ескерілді. Қайсыбір себептерге байланысты, халық азаматтық қорғаныс күш-жігерін ядролық қарудың күшті құрылымдық күшіне қарсы тиімсіз деп қарады, демек, уақыт пен ақшаның ысырабы болды, бірақ 1950 және 1960 жылдардағы үкіметтің азаматтық қорғаныс буклеттеріне жатқан егжей-тегжейлі ғылыми зерттеулер осы буклеттердің негісінде жатқандығын көрсетті. 1960 жылдардың ортасындағы қаржылық дағдарысқа байланысты Ұлыбританияда Азаматтық қорғаныс корпусы 1968 жылы таратылды. Алайда, оның көршілері Азаматтық қорғанысқа берілді, атап айтқанда, Мэн аралының Азаматтық қорғаныс корпусы және Ирландияның Азаматтық қорғанысы (Ирландия Республикасы). АҚШ-та әртүрлі азаматтық қорғаныс агенттіктер 1979 жылы Федералдық Төтенше жағдайларды басқару агенттігімен (FEMA) алмастырылды. 2002 жылы ол Ұлттық қауіпсіздік департаментінің бөлігіне айналды. Назар ядролықтан ауыстырылды...

Soviet Civil Defense Troops played the main role in the massive disaster relief operation following the 1986 Chernobyl nuclear accident. Defense Troop reservists were officially mobilized (as in a case of war) from throughout the USSR to join the Chernobyl task force and formed on the basis of the Kyiv Civil Defense Brigade. The task force performed some high risk tasks including, with the failure of their robotic machinery, the manual removal of highly radioactive debris. Many of their personnel were later decorated with medals for their work at containing the release of radiation into the environment, with a number of the 56 deaths from the accident being Civil defense troops. In Western countries, strong civil defense policies were never properly implemented, because it was fundamentally at odds with the doctrine of "mutual assured destruction" (MAD) by making provisions for survivors. It was also considered that a full fledged total defense would have not been worth the very large expense. For whatever reason, the public saw efforts at civil defense as fundamentally ineffective against the powerful destructive forces of nuclear weapons, and therefore a waste of time and money, although detailed scientific research programs did underlie the much mocked government civil defense pamphlets of the 1950s and 1960s. The Civil Defence Corps was stood down in Great Britain in 1968 due to the financial crisis of the mid 1960s. Its neighbors, however, remained committed to Civil Defence, namely the Isle of Man Civil Defence Corps and Civil Defence Ireland (Republic of Ireland). In the United States, the various civil defense agencies were replaced with the Federal Emergency Management Agency (FEMA) in 1979. In 2002 this became part of the Department of Homeland Security. The focus was shifted from nuclear war to an "all hazards" approach of Comprehensive Emergency Management. Natural disasters and the emergence of new threats such as terrorism have caused attention to be focused away from traditional civil defense and into new forms of civil protection such as emergency management and homeland security.

Бүгін

Көптеген елдер ұлттық Азаматтық қорғаныс корпусын ұстайды, олардың міндеттері әдетте су тасқыны, жер сілкінісі, басып кіру немесе қоғамдық тәртіпсіздік сияқты ірі азаматтық төтенше жағдайларда көмектесуге бағытталған. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін АҚШ-та азаматтық қорғаныс тұжырымдамасы «ішкі қауіпсіздік» және «барлық қауіп-қатерлерді басқару» деген кең ауқымды ұғымдар аясында қайта қарастырылды. Еуропада CD үшбұрышты логотипі әлі де кеңінен қолданылады. 1939 жылы N. W. Ayer жарнама агенттігінің Чарльз Койнері жасаған бұл логотип Екінші дүниежүзілік соғыс және Суық соғыс кезеңінде пайдаланылды. АҚШ-та 2006 жылы ескі үшбұрышты логотип қолданыстан шығарылып, оның орнына стильдес EM (төтенше жағдайларды басқару) логотипі енгізілді. Ескі CD логотипіне сілтеме (қызыл CD әріптерісіз) FEMA мөрінде бүркіттің басынан жоғары орналасқан. Гавайи штатының Азаматтық қорғанысы және Гуамның Ішкі қауіпсіздік/Азаматтық қорғаныс басқармасы әлі де осы атау мен логотипті пайдалануда. Қазіргі уақытта Еуропалық Одақта «азаматтарды қорғау» термині жауынгерлік емес азаматтарды, әсіресе табиғи және техногендік апаттар кезінде қорғауға бағытталған, үкімет бекіткен жүйелер мен ресурстарды білдіру үшін кеңінен қолданылады. Мысалы, Эбола дағдарысы бойынша Еуропалық Одақтың гуманитарлық көмек саясатының директоры Флорика Финк Хойер азаматтық қорғау үшін «тек көбірек ресурстар ғана емес, ең алдымен қолда бар ресурстарды тиімді басқару, соның ішінде гуманитарлық көмек пен азаматтық қорғау арасындағы ынтымақтастықты күшейту» қажет екенін айтты. Соңғы жылдары террористік шабуылдардың салдарынан туындайтын техногендік апаттарға дайындыққа ерекше мән берілуде. Еуропалық Одақ елдерінде «дағдарысты басқару» термині халықтың шұғыл қажеттіліктерін қанағаттандыру шараларына қарағанда саяси және қауіпсіздік аспектілеріне басымдық береді. Австралияда азаматтық қорғаныс еріктілер негісінде құрылған Мемлекеттік төтенше жағдайлар қызметінің жауапкершілігінде болады. Көптеген бұрынғы Кеңес Одағы елдерінде азаматтық қорғаныс үкіметтік министрліктердің, мысалы Ресейдің Төтенше жағдайлар министрлігінің құзырында.

Many countries maintain a national Civil Defence Corps, usually having a wide brief for assisting in large scale civil emergencies such as flood, earthquake, invasion, or civil disorder. After the September 11 attacks in 2001, in the United States the concept of civil defense has been revisited under the umbrella term of homeland security and all hazards emergency management. In Europe, the triangle CD logo continues to be widely used. Created in 1939 by Charles Coiner of the N. W. Ayer Advertising Agency, it was used throughout World War II and the Cold War era. In the U. S., 2006 saw the retirement of the old triangle logo, to be replaced with a stylized EM (for emergency management). A reference to the old CD logo (without the red CD letters) can be seen above the eagle's head in the FEMA seal. The name and logo continue to be used by Hawaii State Civil Defense and Guam Homeland Security/Office of Civil Defense. The term "civil protection" is currently widely used within the European Union to refer to government approved systems and resources tasked with protecting the non combat population, primarily in the event of natural and technological disasters. For example, the EU's humanitarian aid policy director on the Ebola Crisis, Florika Fink Hooijer, said that civil protection requires "not just more resources, but first and foremost better governance of the resources that are available including better synergies between humanitarian aid and civil protection". In recent years there has been emphasis on preparedness for technological disasters resulting from terrorist attack. Within EU countries the term "crisis management" emphasizes the political and security dimension rather than measures to satisfy the immediate needs of the population. In Australia, civil defense is the responsibility of the volunteer based State Emergency Service. In most former Soviet countries civil defense is the responsibility of governmental ministries, such as Russia's Ministry of Emergency Situations.

Маңыздылық

Дайындыққа салыстырмалы түрде аз инвестициялар қалпына келуді айлар немесе жылдарға жылдамдатып, миллиондаған адамның аштықтан, суықтан және аурулардан қаза табуын болдырмауға мүмкіндік береді. Экономикадағы адам капиталы теориясына сәйкес, елдің халқының құны оның иелігіндегі барлық жерлер, фабрикалар және басқа да активтерден артық. Адамдар елін қирағаннан кейін қайта жасайды, сондықтан елдің экономикалық қауіпсіздігі үшін халқын қорғау маңызды. Психология бойынша, адамдардың өз тағдырларын өздері бақылайтындай сезінуі маңызды, ал азаматтық қорғаныс арқылы белгісіздікке дайындық осыған қол жеткізуге көмектеседі. АҚШ-тағы федералды азаматтық қорғаныс бағдарламасы заңмен бекітіліп, 1951 жылдан 1994 жылға дейін істеді. Бастапқыда 81-ші Конгрестің 920-ші Заңымен бекітілген, ол 1994 жылы 93-337 Заңымен жойылды. Осы заңдық схеманың шағын бөліктері Роберт Т. Стаффордтың апаттан құтқару және төтенше жағдайларға көмек көрсету туралы заңына (Жалпы заң 100-707) енгізілді, ол 1974 жылғы апаттан құтқару туралы заңды (Жалпы заң 93-288) ішінара алмастырып, ішінара өзгертті және ішінара толықтырды. Азаматтық қорғаныс заңының Стаффорд заңына енгізілген бөліктеріндегі негізгі өзгеріс – заң тілінде бұрын қолданылған «Азаматтық қорғаныс» терминінің орнына «Төтенше жағдайға дайындық» терминін пайдалану болды. Президент Джимми Картер бастамасымен құрылған маңызды тұжырымдама – федералды азаматтық қорғаныс бағдарламасының бір бөлігі ретінде іске асырылған, «Дағдарыстық көшіру бағдарламасы» болды. Бұл күш-жігер президент Рональд Рейган тұсында тоқтап қалды, ол көшірілген халықты қабылдауға дайын аймақтардан келген қарсылықтарға байланысты Картердің бастамасын тоқтатты.

Жеңілдіктер

Жұмсарту – соғыстың немесе ядролық қарудың қолданылуын белсенді түрде алдын алу процесі. Оған саясатты талдау, дипломатия, саяси шаралар, ядролық қарусыздану және ұлттық зымыранға қарсы қорғаныс және әуе қорғанысы артиллериясы сияқты әскери шаралар кіреді. Терроризмге қарсы күрес жағдайында жұмсарту дипломатиялық күш-жігерді, барлау мәліметтерін жинауды және террористік топтарға қарсы тікелей әрекеттерді қамтиды. Жұмсарту сонымен қатар мемлекетаралық тас жолдар жүйесін жобалау және әскери базаларды халық қоныстанған аймақтардан алшақтату сияқты ұзақ мерзімді жоспарлауда да көрініс табуы мүмкін.

Жауап

Жауаптың бірінші қадамы – азаматтарды ескертіп, олардың паналауға кіріп, мүлікті қорғауларына мүмкіндік беру. Азаматтық қорғаныс жағдайында жедел жауап беруге персоналды жинау үнемі қиындықтарға толы. Шабуылдан кейін, әдеттегі жедел жәрдем қызметтерінің жүктемесі артады, сондықтан өрт сөндіруге жауап беру уақыты бірнеше күнге созылуы мүмкін. Жергілікті және облыстық органдар белгілі бір деңгейде мүмкіндіктерді сақтайды, ал арнайы әскери бөлімдер, әсіресе азаматтық істер, әскери полиция, сот судьяларының адвокаттары және жауынгерлік инженерлер төтенше резервті қамтамасыз етеді. Дегенмен, азаматтық халқына жаппай шабуылға қарсы дәстүрлі жауап – көптеген оқытылған ерікті жедел жәрдемшілерден тұратын күшті ұстап тұру. Екінші дүниежүзілік соғыстағы зерттеулер көрсеткендей, ұйымдастырылған топтардағы аз оқытылған (40 сағаттан кем) азаматтар, жергілікті билікпен бірлесіп оқытылып, байланыс орнатып, қолдау көрсетілген жағдайда, төтенше жағдайлардың 95% дейін орындай алады. Осы жоспарда халықтың көп бөлігі өзін-өзі құтқарып, кәсіби жедел жәрдем қызметтеріне басымдық беру үшін орталық кеңсеге ақпарат ұсынады. 1990 жылдары Лос-Анджелес өрт сөндіру департаменті осы тұжырымды жер сілкінісі сияқты азаматтық төтенше жағдайларға төтеп беру үшін қайта жаңғыртты. Бұл бағдарлама кеңінен қабылданып, ұйымдастыру үшін стандартты терминдер енгізілді. АҚШ-та бұл қазіргі таңдағы ресми федералдық саясат болып табылады және оны Ішкі қауіпсіздік департаментіне қарасты азаматтық төтенше жағдайларға жауап беру топтары жүзеге асырады, ол жергілікті билік органдары ұсынатын оқу бағдарламаларын сертификаттайды және мұндай оқуды аяқтаған "сертификатталған апаттық қызметкерлерді" тіркейді.

Қайтару

Қалпына келтіру – зақымдалған инфрақұрылымды, ғимараттарды және өндірісті қайта жаңарту. Қалпына келтіру кезеңі ең ұзаққа соғады және соңғы есепте ең қымбат кезең болып табылады. Төтенше "дағдарыс" аяқталғаннан кейін ынтымақтастық азайып, қалпына келтіру жұмыстары көбінесе саяси мақсаттарға бағынады немесе экономикалық мүмкіндік ретінде қарастырылады. Қалпына келтіруге дайындық өте пайдалы болуы мүмкін. Егер шабуыл алдында ресурстарды бөліп берсе, әлеуметтік мәселелердің алдын алуға болады. Өзен бойындағы қалаларда көпірлердің зақымдануына қарсы тұрудың бір жолы – өзенде саябақты круиздер ұйымдастыратын "туристік паромға" субсидия беру. Көпір қираған жағдайда, паром жүк көлемін өз мойнына алады.

Азаматтық қорғаныс ұйымдары

Азаматтық қорғаныс – әлемнің көптеген елдерінде азаматтарды әскери шабуылдардан қорғауға, сондай-ақ табиғи және техногендік апаттардан кейін құтқару қызметтерін ұйымдастыруға бағытталған ұйымдардың атауы. Дүниежүзілік деңгейдегі қорғауды БҰҰ-ның Гуманитарлық істерді үйлестіру жөніндегі кеңсесі (OCHA) жүзеге асырады. Иордания мен Сингапур сияқты кейбір елдерде (Сингапур Азаматтық қорғаныс күштеріне қараңыз) азаматтық қорғаныс, по факту, өрт сөндіру бригадасымен бірдей ұйым болып табылады. Дегенмен, көптеген елдерде азаматтық қорғаныс – үкімет басқаратын, еріктілерден құралған, өрт сөндірушілер мен жедел жәрдем қызметінен бөлек жұмыс істейтін ұйым. Суық соғыс қаупі азайғаннан кейін, мұндай азаматтық қорғаныс ұйымдарының бірқатары таратылды немесе тоқтатылды (мысалы, Ұлыбританиядағы Корольдік бақылаушылар корпусы және АҚШ-тың азаматтық қорғанысы), ал кейбіреулері табиғи апаттардан кейін құтқару қызметтерін көрсетуге бағытталды (Австралиядағы Төтенше жағдайлар қызметі сияқты). Алайда, АҚШ-та FEMA-ның Азаматтық корпусы және Қоғамдық төтенше жағдайларға жауап беру тобы (CERT) арқылы Азаматтық қорғаныс идеялары қайта жаңғыртылды. Ұлыбританияда Азаматтық қорғаныс жұмыстарын 2004 жылғы Азаматтық төтенше жағдайлар туралы заңға сәйкес, RAYNET, Іздеу-құтқару бригадалары және 4x4 Response сияқты ерікті ұйымдардың көмегімен шұғыл жағдайға жауап берушілер жүзеге асырады. Ирландияда Азаматтық қорғаныс әлі де өте белсенді ұйым болып табылады және су тасқыны сияқты төтенше жағдайлар туғанда, қосымша күш қажет болғанда, оның көмекші өрт сөндіру және жедел жәрдем/құтқару қызметтеріне жүгіну мүмкіндігі бар. Ұйымның елдің маңызды аймақтарында орналасқан, оқытылған өрт сөндірушілер мен медициналық қызметкерлерден тұратын бөлімшелері бар.