Кіріспе

1957 жылы Марк Робсонның режиссерлік жұмысы болған «Пейтон-плейс» – 1957 жылы түсірілген американдық драмалық фильм. Басты рөлдерді Лана Тернер, Хоуп Лэнг, Ли Филипс, Ллойд Нолан, Дайан Варси, Артур Кеннеди, Расс Тамблин және Терри Мур сомдады. Марк Робсон режиссерлік еткен фильмде Екінші дүниежүзілік соғыстың алдындағы және соғыс жылдарындағы шағын, құрастырылған Жаңа Англия қалашығының тұрғындарының өмірі көрсетіледі. Сындар, кісі өлтіру, өзіне қол жұмсау, туысқа отыру және моральдық екіжүзділік осы қаланың сыртқы тыныштығына нөмір сала береді. Фильм Грейс Металиустың 1956 жылы жарық көрген, бестселлер болған аттас романының негізінде түсірілген. 1957 жылдың желтоқсанында шыққан «Пейтон-плейс» киносы кассада үлкен табысқа ие болды, алайда романнан жыныстық мазмұндағы эпизодтарды алып тастағаны көпке сынға түсті. Фильм тоғыз «Оскар» сыйлығына ұсынылды, оның ішінде «Үздік фильм» номинациясы да бар еді. Бірақ ол бір де бір сыйлыққа ие бола алмады, осылайша «The Little Foxes» фильмінің ең көп номинация алып, бір де бір сыйлық жеңбеген рекордын қайталады.

Сюжет

Жаңа Англияның Пейтон Плейс қаласында Пол Крос өзінің алкогольдік әкесі Лукас Кростан ұрлық жасағаны үшін қаладан кетеді. Лукас мектептің күзетшісі, ал оның күйзелген әйелі Нелли киім дүкенінің иесі, жесір әйел Констанс "Конни" МакКензидің үй шаруасын атқарады. Екі отбасының қыздары, Эллисон МакКензи мен Селена Кросс, жақсы достар және мектепті бітіруде. Маккензилер жайлы өмір сүрсе, Кросс отбасы кедейлікте өмір сүреді. Пейттон-Плейс орта мектебінде жаңадан келген Майкл Росси мектеп директоры Лесли Харрингтонның жаңа директоры болып тағайындалды; студенттер ардагер мұғалім Элси Торнтонды жақтырады. Росси мырза Торнтонға жұмыс істеуге ұсыныс жасап, оны өзіне тартып алады. Кони Эллисонның туған күнін өзі тойлауға рұқсат береді. Ол сыныптастарын, соның ішінде жыныстық қатынасқа салынған Бетти Андерсон мен оның жігіті Родни Харрингтонды шақырады. Конни үйге келгенде, жасөспірімдердің, соның ішінде Эллисонның да, сүйісіп жатқанын көріп, қорқады. Келесі күні Эллисон Селенамен шіркеуге барады. Ол Лукас пен Селенаның арасындағы дау-дамай кезінде куә болып, араласады. Эллисон сыныптың балаларына арналған сөз сөйлеуші болып тағайындалады, ал Росси Конниден мектеп бітіру биіне көмек көрсетуін сұрайды; екеуі бірте-бірте романтикалық қарым-қатынас дамытады. Осы арада Харрингтонның ұлы Роднидің Беттимен кездесуін мақұлдамайды. Родни Эллисонды биге шақырады, бірақ ол Норман Пейджді ұнатады, ол ұялшақ, кітапқа құмар жігіт, эмоционалды қатыгез ана тәрбиелеген. Би кезінде Родни Беттиді өзінің машинасына алып барып, онымен құшақтасуға тырысады, бірақ Родни онымен ажырасқанына ашулы болып қалады. Росси мисс Торнтоннан қысқаша сөз сөйлеп, "Auld Lang Syne" әнін бастауын сұрайды. Бұл мектептің кеңес мүшесі және қара ниетті уәдеші Марион Партриджді ренжітеді. Көп ұзамай Лукас Селенаны зорлап, жүкті етеді. Ол доктор Мэтью Суэйнге барады. Ол Селенаның жігіті Тедті әке деп санайды, бірақ Селена құлап, Лукастың оны зорлағанын мойындайды. Ашулы доктор Суэйн Лукасты Лукас қаладан біржола кетсе, ол құпия сақтайтын мойындауға мәжбүрлейді. Нелли екеуінің де білмейтінін айтып, әңгімелерін тыңдап алады. Ол үйге оралғанда, кекшіл Лукас Селенаның артынан қуып шығады. Селена құтылып кетеді, бірақ құлап түсіп, түсік жасатады. Доктор Суэйн оны Селенаны жанжалдан қорғау үшін апендицидтің алынып тасталғаны ретінде тіркеді. Еңбек күнінің шеруінде Родни мен Бетти татуласып, жалаңаш суға түседі; жақын жерде Алисон мен Норман да суға жүзіп, суға түсу костюмдерін киіп жүр. Марион мен Чарльз Партридж жалаңаш жұпты көргенде, олар оны Эллисон мен Норман деп санайды және Конниге айтады. Аллисонмен айтысқан кезде, Конни ашуланып, Эллисонның әлі де тірі және үйленген әкесімен болған қарым-қатынасының нәтижесінде, оның заңды емес екенін айтады. Ашулы Алисон жоғары қарай жүгіреді, тек Лукасқа қатты күйзелген Нелли өзін-өзі өлтіргенін көреді. Кейін Родни мен Бетти қашып кетеді, бұл Роднидің әкесі ашуландырады, ол оған тері зауытында жұмыс ұсынады. Анамнан қаһарланып, Эллисон үйден Нью-Йоркке кетеді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Пейтон Плейстің көптеген жас жігіттері әскерге түседі. Родни шайқаста қаза тапқаннан кейін, оның қайғылы әкесі Беттиді отбасының мүшесі ретінде қабылдайды. 1942 жылы Рождествода Конни Россиге барып, өзінің қарым-қатынасын мойындайды. Росси әлі күнге дейін оған үйленгісі келеді. Мас Лукас қалаға оралып, Селенаны қайтадан зорлауға тырысады. Ол өзін-өзі қорғап, оны өлтіріп тастайды, содан кейін ол мен оның інісі Джоуи денені жасырады. 1943 жылы Пасхадан кейін Селена күйзеліп, Конниге Лукасты өлтіргенін айтады. Кони Селенаны полицияға хабарлағаннан кейін, Селена тұтқындалып, сотталады. Эллисон да, Норман да сотқа келеді. Селенаның Лукасты өзін-өзі қорғауда өлтіргені туралы шындық, оның физикалық және жыныстық зорлық-зомбылығы, доктор Свайнның жалған медициналық есебі бәрі жарыққа шығады. Доктор Суэйн қала тұрғындарын үнемі жала жауып, аңыз-әңгімелерге араласып жүргендері үшін ашық сөгіс береді. Селена ақталады, қала оған жанашырлық танытады; ол және Тед үйленуге еркін. Эллисон үйге кіріп, Норманды қарсы алады.

Түсірілім

Peyton Place-тің түсірілімдері 1957 жылдың 4 маусымында басталды. Фильмнің сыртқы түсірілімдері негізінен Мэн штатының орта жағалау аймағында, көбінесе Камден қаласында өтті, ал қосымша сыртқы түсірілімдер Белфаст, Рокленд, Томстон қалаларында (Мэн штаты) және Лейк Плэсид қаласында (Нью-Йорк штаты) жүргізілді. Лос-Анджелесте фильмге арналған интерьерлер де түсірілді. Тернердің барлық сахналары Калифорнияда түсірілді.

Кассалық жинақ

Фильм Камденде 1957 жылдың 12 желтоқсанында АҚШ-тың 24 қаласында көрсетілімге түсуге бір күн бұрын премьераланды. (1957 жылы 11 000 000.0 соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең).

Сыни қабылдау

Пейтон Плейс коммерциялық сәттілікке жетті, бірақ көптеген сыншылар Металиус романының ең ашық көріністері жұмсатылғанын немесе толығымен жойылғанын атап өтті. The New York Times газетінде Босли Кроутер «Бұл жерде масштабты жемқорлықтың иісі жоқ» деп жазды, бірақ фильмді тұтастай алғанда ұнатып, Хоуп Лэнджтің «ұстамды және сезімтал ойынын» мақтады, ал Ллойд Ноланды «тамаша» деп бағалады. Variety басылымы фильмнің «тамаша актерлік шеберлігімен әсерлі ойналғанын» жазды, бірақ «жамандыққа жол бермеу үшін артқа қарай қимылдаған Уолд пен Хейз акробатикалық тәсіл қолданды. Бұл Грейс Металиус өзінің әңгімесіне орналастырған жағымсыз, өсекшіл, әдепсіз қала емес. Фильмде осыған қатысты ишаралар бар, бірақ тек ишаралар ғана». Ричард Л. Коу The Washington Post газетінде «Грейс Металиус романының төрт әріпті сөздері шеберлікпен өшірілді, бірақ кітапты оқымаған аздаған адамдардың бірінің көптеген адамдар неге оқығанын түсінуі оңай. Бірнеше күшті оқиға бар және кейіпкерлер анық бейнеленген. Осы екі ерекшелік болмаса, ең жақсы жазылған романдар оқылмай қалады» деп жазды. Эдвин Шаллерт Лос-Анджелес Таймс газетінде фильмді «бәлкім, ең күшті шағын қалалық фильм» деп атады, ал Харрисонның есептері оны «сезімтал режиссурасы мен қабілетті актерлердің тиімді ойынының арқасында экранда адамның назарын аударатын тартымды ересектер драмасы» деп мақтады. The New Republic газетінің Стенли Кауффман «Фильм кітаптан жақсы» деп жазды. The New Yorker журналының Джон Маккартен фильмнің «айтуға тиіс оқиғаның сенсациялық аспектілерін пайдалануға тырыспайтынын; керісінше, ол қатты тараңдаған, ал үш сағаттан кейін, тұмау сияқты жалықтыру пайда болады» деп жазды. The Monthly Film Bulletin журналы «Фильм Грейс Металиустың бестселлер романының қымбат және ауыр түрде цензураланған бейімделуі» деп жазды, сондай-ақ «фильм шағын Американы мақтауға немесе оны сынауға шешім қабылдамайды» деп қосты. TV Guide журналында «Бұл - мелодрамаға жаман ат берген, оның ашық көріністерін өзін-өзі мойындаушылықпен моральдық тұрғыдан жұмсартатын гипертониялық қоқыс. Фильмнің Католиктік әдептілік лигасынан «А» бағасын алғаны, яғни оны «барлығына қолайлы» деп танығаны - бұл шындықтың өзі» делінген. (Шындығында, оған «А III» бағасы берілді, яғни тек ересектерге арналған). Шығарылғаннан бері жылдар бойы сыншылар фильмнің стерильденген сценарийіне пікір білдіруді жалғастырды, бірақ Грейдон Картер 2016 жылы «Фильмнің суретті пошта карточкасы сияқты көркемдікке қарамастан, ол Грейстің айыптау саусағын көрсетуді сақтап қалды, әсіресе сансыз шіркеулерге кіретін екіжүзді азаматтардың таңғажайып монтажында, барлығы жексенбілік киімдерін киіп жүрді» деп жазды.

Марапаттар

Фильм тоғыз рет «Оскар» сыйлығына ұсынылып, бірде-бір жеңімпаз атанбады, бұл көрсеткіш «The Little Foxes» фильмімен теңесті. Кейіннен «The Turning Point» және «The Color Purple» фильмдері 11 номинация алып, жеңіссіз қалды.

Сыйлық санаты | Номинант(тар) | Нәтиже | Сілтеме
---|---|---|---
«Оскар» сыйлығы | Ең үздік фильм – Джери Уолд | |
| Ең үздік режиссер – Марк Робсон | |
| Ең үздік актриса – Лана Тернер | |
| Ең үздік қосалқы актер – Артур Кеннеди, Расс Тамблин | |
| Ең үздік қосалқы актриса – Хоп Лэнг, Диана Варси | |
| Ең үздік сценарий (басқа материал негізінде) – Джон Майкл Хейс | |
| Ең үздік операторлық – Уильям С. Мелор | |
Америка режиссерлер гильдиясы сыйлығы | Кинодағы ең үздік режиссерлік жетістік – Марк Робсон | |
«Алтын глобус» сыйлығы | Ең үздік қосалқы актриса – Милдред Даннок, Хоп Лэнг | |
| Ең үміткер жаңа келген – Әйел – Диана Варси | |
«Лорел» сыйлығы | Ең үздік драма | |
| Ең үздік әйел драмалық рөлі – Лана Тернер | |
| Ең үздік ер адам қосалқы рөлі – Артур Кеннеди | |
| Ең үздік әйел қосалқы рөлі – Бетти Филд, Диана Варси | |
Америка жазушылар гильдиясы сыйлығы | Ең үздік американдық драма – Джон Майкл Хейс | |

Үй медиасы

20th Century Fox Home Entertainment 2004 жылы «Peyton Place» фильмін DVD форматында шығарды, онда Терри Мур мен Рас Тамблиннің аудио түсіндірмелері, AMC түсірген фильм туралы деректі фильм және көне жаңалықтар тіркемелері бар. Фильм 2017 жылы Twilight Time компаниясы арқылы Blu-ray форматында тұңғыш рет көрсетілді, бұл нұсқа 3000 данамен шектелген. Blu-ray дискісі 20th Century Fox DVD-сінен алынған бонус материалдарды пайдаланады және кинорежиссер және тарихшы Уиллард Кэрроллдің жаңа түсіндірмесін қосады.