Кіріспе

Latécoère 28 – француз авиация компаниясы Latécoère құрастырған және шығарған ұзақ қашықтыққа арналған моноплан ұшақ. 1927 жылы алғаш рет ұшқан, ол бекітілген құйрық дөңгелегі және экипажының екі мүшесі үшін жабық кабинаға ие болды. Әуе тасымалдау үшін жабдықталған Latécoère 28 сегіз жолаушыға дейін сыйымды болатын. Ол құрлықта және суда жүзуге арналған конфигурацияларда шығарылды, азаматтық нарықта почта тасымалдау және жолаушылар тасымалдау ұшағы ретінде сатылды. Қызмет ету кезеңінде Latécoère 28 Air France-тің алдыңғы шебері Aéropostale үшін маңызды ұшаққа айналды, ол 1930 жылдары ұшақты интерконтиненталдық әуе почтасын құру және француз отаршылдығын қолдау үшін кеңінен пайдаланды. Оның ұшқыштарында Антуан де Сент-Экзюпери және Жан Мермоз сияқты белгілі ақындар мен француз жазушылары, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғыстың көптеген тәжірибелі ұшқыштары болды.

Даму

Latécoère 28 – Latécoère 26 ұшағының жетілдірілген нұсқасы болды. 1927 мен 1932 жылдар аралығында бірнеше нұсқада барлығы елуге жуық ұшақ өндірілді. Latécoère 28 3 су ұшағы нұсқасы 1930 жылдың 12 мамырында Жан Мермоз Дакардан Наталға Comte de La Vaulx (прототип № 919) бортында 21 жарым сағаттың ішінде ұшқанда Оңтүстік Атлантика арқылы пошта тасымалын алғаш рет жүзеге асырды. Өкінішке орай, ұшақ кері қайта оралу кезінде теңізде жоғалып кетті (өлім қорбаны болған жоқ, пошта да жоғалған жоқ). Алғашқы үлгілер Renault 12Jbr қозғалтқыштарымен жабдықталған, бірақ бұл қозғалтқыштардың барлығы тез арада 500 а.к. (370 кВт) дейін қуат бере алатын Hispano Suiza 12 қозғалтқыштарымен алмастырылды. Суға түсетін нұсқада 650 а.к. (480 кВт) дейін қуат өндіре алатын Hispano Suiza 12Lbr қозғалтқышы орнатылған.

Дизайн

Latécoère 28 ұшағы – ұзын қашықтықты, жоғары қанатты, бір қозғалтқышты моноплан болды. Ұшақ фюзеляжы өте аэродинамикалық пішінге ие және көбінесе жеңіл металл түтіктермен күшейтілген, ішкі бөлігі өзінің ерекше құрылымы мен функциясы бар үш бөлімге бөлінген. Ұшақтың алдыңғы бөлігі – мұрын бөлігі, оның екі түтікшелі қаңқасы қозғалтқыш төсегін құрайды. Пропеллерге қуат беру үшін екі тіреуіш қолданылады, ал радиатор, өрт сөндіргіштер, басқару сымдары, жанармай құбырлары және май бакі сияқты қозғалтқыштың әртүрлі құралдары орналасқан. Қозғалтқышқа техникалық қызмет көрсету үшін алынып тасталатын алюминий қаптамасы қолданылды. Қозғалтқыштан кейін екі кеңістік орналасқан: ұшқыштың кабинасы және бірінші жүк бөлімі, алғашқысы екіншісінен жоғары орналасқан. Орталық бөлімнің көп бөлігі екі мықты перегородкалармен ұшқыштың кабинасынан бөлінген, олардың арасында жанармай бактерілері орналасқан; бұл перегородкалар қанаттар мен қону шассисін бекіту нүктелері болып табылады. Перегородканың артында жолаушылар салоны, одан кейін санитарлық бөлме және екінші жүк бөлімі орналасқан. Есіктер мен терезелер күшейтілген металл жақтауларымен жабдықталған. Жолаушылар салонында он ашылатын терезе, жууға болатын мата қабырғалары, кілемшеленген еден, он жүк торлары және түнгі ұшу үшін үш шам болды. Артқы бөлігі салыстырмалы түрде қарапайым – құйрық бөлімін қолдайтын төрт арқалықтан тұрады; олар фортепиано сымдарымен бекітіліп, жеңіл ағаш қаптамасымен жабылған. Күшейтілген қорап тәрізді қабырғалар қанаттың фюзеляжбен және элерон ұштарымен байланысқан негізгі бекіту нүктелерінде беріктігін арттырды; қанат негізінен фюзеляжға төрт бұранда арқылы бекітілді, әр лонжеронға екі бұрандадан. Әр элерон, металлдан жасалған қаңқаға ие, жеңіл металл мүйізімен жабдықталған. Құйрықтың тік бөлігі үшбұрышты қанат және теңдестірілген жартылай дөңгелек рульмен жабдықталған. Қанат екі жағынан фюзеляждың жоғарғы лонжерондарына бекітілген қиылысқа тіреліп, үшбұрышты көлденең стабилизаторға жалғасқан төрт сым арқылы бекітілді. Құйрықтың құрылымы көбінесе жеңіл металл түтікшелерінен және штампталған қабырғалардан тұрады, олардың көпшілігі пернелермен біріктірілген. Сыртқы жағы көбінесе матамен жабылған. Руль де, лифт те теңдестірілген. Ұшақтың басқару жүйесі рульді басқару таяғы, элеронға арналған дөңгелек және лифт үшін басқару таяғынан тұрды.

Операциялық қызмет

Бірінші ұшақтарды Aéropostale компаниясы Касабланка мен Дакарды байланыстыратын Африкалық почта бағыттарында пайдаланды. Сондай-ақ, бұл ұшақтар Париж – Мадрид қызметін ашты. Latécoère 28 Франция мен Аргентина арасындағы, сондай-ақ басқа да бағыттардағы тұрақты почта тасымалы арқасында Оңтүстік Америкада танымал болды. Бұл ұшақтың енгізілуінің арқасында Парижден Сантьяго де Чилиге хатты сол кезде таңғажайыптай қысқа – төрт күнде жіберуге мүмкіндік туды. Бұрынғыда почта кемелеріне апталар немесе айлар қажет болатын. Latécoère 28 әскери мақсаттарда да қолданылды. Венесуэла үш ұшақты бомбалаушы ретінде пайдалану үшін сатып алды, ал Франция үкіметі Испания Азамат соғысы кезінде Екінші Испан Республикасына бірнеше ұшақ берді.

Нұсқалар

Laté 28.0 Renault 12Jbr қозғалтқышымен бастапқы өндіріс, 17 дана жасалды (кейбіреулері кейін 28.1-ге айналдырылды). Laté 28.1 Hispano Suiza 12Hbxr қозғалтқышымен әрі қарай өндіріс, 29 дана жасалды. Laté 28.2 Пошта тасымалдаушы, бір дана жасалды (№948). Laté 28.3 Пошта тасымалдауға арналған гидросамолет, бес дана жасалды. Үшеуі Air France қызметінде Latécoère 28.1/H деп қате белгіленді. Laté 28.3/H 28.3 үлгісінің дөңгелекті шассилі нұсқасы, бір дана жасалды. Laté 28.3 I 28.3 үлгісінің жолаушылар нұсқасы, Gnome et Rhône 14Kb Mistral Major радиалды қозғалтқышымен жабдықталған, бір дана жасалды. Laté 28.4 I Hispano Suiza 12Nbr қозғалтқышы бар 28.3 үлгісінің жетілдірілген нұсқасы, бір дана жасалды. Laté 28.5 Hispano Suiza 12Nbr қозғалтқышымен құрылымдық жағынан күшейтілген нұсқа. Laté 28.6 Венесуэла үшін Hispano Suiza 12Nbr қозғалтқышымен жабдықталған, үш дана жасалды. Laté 28.8 28.0 үлгісінің кеңейтілген қанаттары бар модификациясы. Laté 28.9 Венесуэла үшін үш орындық жердегі бомбалаушы, үш дана жасалды.