1932 жылғы француз истребител ұшағы

Кіріспе

1932 жылғы француз истребитель ұшағы

Dewoitine D.500 – француз ұшақ өндірушісі Dewoitine компаниясы жобалаған және шығарған, толығымен металдан жасалған, ашық кабинасы бар, тұрақты шассисі бар моноплан истребитель ұшағы. 1930 жылы француз әуе министрлігі берген талаптарға сәйкес әзірленген D.500, Nieuport 62-ге қарағанда артық мүмкіндіктерге ие болуы тиіс еді. 1933 жылдың қараша айында француз әуе күштері тапсырыс беріп, 1935 жылы алғашқы үлгісін ұсынған, бұл модель бірнеше нұсқаға, ең бастысы – күштірек Hispano Suiza 12Ycrs қозғалтқышымен жабдықталған D.510-ға дейін жетілдірілді. Ұшақ, соғыстар аралық кезеңде өте танымал болды. Францияда, француз әуе күштерінің бөлімдерінен өзге, француз теңіз авиациясы тасымалдау операциялары үшін D.501 деп аталатын арнайы нұсқаны да сатып алды. Францияда қолданылғаннан кейін, D.500 бірнеше экспорттық сатылымдар жасады және Жапония империясы, Кеңес Одағы және Ұлыбритания сияқты болашақ ірі клиенттердің бағалауынан өтті. D.500/D.501 түрлері бірнеше операторлармен қақтығыстарға қатысты. Испания азаматтық соғысы кезінде ол жасырын түрде Испания Республикалық Әуе күштеріне жеткізілді, сондай-ақ екінші Қытай-жапон соғысы кезінде Қытай Республикасының Әуе күштері жапон басқыншыларына қарсы күресті. 1930 жылдардың соңында бұл типті жаңа буын француз истребитель ұшақтары алмастырды, олар әдетте жабық кабиналар және қысылатын шасси сияқты жаңа инновацияларды ұсынды, соның ішінде осы модельдің тікелей мұрагері Dewoitine D.520 да болды. Ескіргеніне қарамастан, D.500 және D.510 түрлері екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы айларында француз әуе күштерімен пайдаланылды, соңғысы Франция шайқасының соңына дейін және 1940 жылдың 22 маусымында Франция мен нацистік Германия арасындағы келісімге қол қойылғанға дейін қолданыста болды.

Даму

D.500-дің пайда болуы 1930 жылы француз әуе министрлігі C1 спецификациясын шығарғаннан басталады. C1 спецификациясына жауап беруді бірнеше авиациялық компания зерттеді, оның ішінде француздық ұшақ жасаушы компаниясы Dewoitine, оның басшысы Эмиль Dewoitine. Dewoitine және оның командасы металдан жасалған моноплан перехватчик ұшақты жобалап, D.500 деп аталатын ұсынысын Әуе министрлігіне ұсынды. 1932 жылдың 18 маусымында прототип алғашқы ұшуын жасады. 1933 жылдың қараша айында француз әуе күштері үшін Dewoitine-ден алтымыш ұшаққа тапсырыс берілді, олар Nieuport 62 ұшағының орнын алмастыруға арналған. 1934 жылдың 29 қарашасында алғашқы өндіріс D.500 алғашқы ұшуын жасады. Ол ұшақтың қуат беру қондырғысын қамтитын, бір Hispano Suiza 12Xbrs V 12 сұйық салқындатылған поршенді қозғалтқышымен жабдықталған, ал қозғалтқыштың салқындату талаптарын қанағаттандыру үшін және мүмкіндігінше ең кіші алдыңғы бөлікті ұсыну үшін жасалған салыстырмалы түрде үлкен көлемді радиатормен жабдықталған. D.500 ұшағының пилот кабинасы қанаттың артқы жиегінің үстінде орналасқан. D.500 ұшағының басқару беттері ұшақтың жоғары жылдамдығына байланысты салыстырмалы түрде кіші болды. Тұрақтандырылған шасси төменгі фюзеляждың бойымен орналасқан V тәрізді тіреулерге бекітілген, пневматикалық тежегіштері бар дөңгелектерімен жабдықталған. Шассидің тік күштері орталық қанаттың жалғыз тірегіне бекітілген олео-пневматикалық тірек арқылы сіңіріледі және фюзеляжбен біріктіріледі. D.500 төмен орналасқан эллипстік, толығымен металлдан жасалған консольді қанатқа ие, қанаттың қатынасы 8,9-ды құрайды. Қанаттың тамырындағы қалыңдығы 0,3 м (11,81 дюйм) болды және ұштарына қарай біртіндеп азайды. Теңдестірілген элерон қанаттың бойымен созылған, фюзеляжға жақын жерлерде ұшқыштың көру мүмкіндігін жақсарту үшін қысқартылған. 1939 жылдың қараша айында Солтүстік Африкадағы Мароккода, зеңбіректердің жетіспеуіне қарамастан, D.510 (ERC571) ұшақтарының бір эскадрильясы құрылды. 1940 жылдың мамыр айында бұл эскадрилья ERC 573-пен бірігіп, GC III/4 тобын құрады. Бұл топ 1940 жылдың тамызының соңында таратылды. Дакарда GC I/6 тобы 1941 жылдың соңында Curtiss H 75 ұшақтарымен ауыстырылғанға дейін қызметте болды. Литваға бастапқыда сатылған он төрт D.501 (D.501L) және Хеджаз әмірлігіне арналған екі D.510 Испания азаматтық соғысы кезінде республикалық күштермен қызмет етті, олар 1936 жылдың ортасында жеткізілді. Француз үкіметі D.510 ұшақтарының жеткізілгенін білгеннен кейін, 12Y қозғалтқыштарын қайтаруды талап етті. Осы талаптың нәтижесінде бұл ұшақтар Tupolev SB бомбалаушысынан алынған Климов М 100 (12Y-дың кеңестік көшірмесі) қозғалтқыштарымен қайта жабдықталды. Француздар Жапон императорлық теңіз күштерінің бағалауы үшін екі D.510 ұшағын Жапонияға жіберді, бірақ жапондықтар A5M-ді жақсы деп тапты және ешқандай тапсырыс бермеді. Чэнду мен Чунциндегі әуе шайқастарында, негізінен кеңестік Polikarpov I-15 және I-16 ұшақтары қолданылды. Қытай әуе күштерінің 17-ші эскадрильясының 5-ші тобының командирі Цэнь Зелиу 1939 жылдың 4 қарашасында жеті Dewoitine D.510 ұшағымен IJANF G3M бомбалаушыларына (капитан Цэнь Hispano Suiza HS.404 20 мм автокөліктің G күшінің әсерімен сенімсіз екенін білгендіктен, тікелей шабуыл тактикасын таңдады) шабуыл жасады; капитан Цэнь жетекші бомбалаушыға оқ атып, ол Жапон императорлық теңіз күштерінің 13-ші Kōkūtai командирі капитан Кикуши Окуда басқарды, нәтижесінде капитан Окуданың G3M бомбалаушысы Чэндуда өртеніп құлады, сондай-ақ сол күні Чэнду шабуылында жойылған үш G3M бомбалаушысы да құлады. Капитан Окуданың Чэндудағы әуе шайқасында капитан Цэньнің Dewoitine D.510 ұшағының оқ атуынан қаза табуымен, IJN Kaigun daisa (海軍大佐) Окуда Екінші дүниежүзілік соғыстың қарсылық соғысында қаза тапқан IJN офицерінің ең жоғары ранкіндегі офицері болды.

The origin of the D.500 was the issuing of the C1 specifications by the French Air Ministry during 1930. Several aviation companies investigated a response to C1, including French aircraft manufacturer Dewoitine, headed by Émile Dewoitine. Dewoitine and his team designed a clean sheet all metal monoplane interceptor and submitted their proposal, designated D.500, to the Air Ministry. On 18 June 1932, the prototype made its maiden flight. During November 1933, an initial quantity of sixty aircraft was ordered from Dewoitine on behalf of the French Air Force, for whom the type was to serve as a replacement for the Nieuport 62. On 29 November 1934, the first production D.500 made its first flight. It featured a sharp fuselage, complete with a streamlined nose section that housed the aircraft's powerplant, a single Hispano Suiza 12Xbrs V 12 liquid cooled piston engine capable of generating up to Underneath the fuselage was a relatively large volume radiator, which was designed to present the smallest possible frontal area while still meeting the cooling requirements of the Hispano Suiza engine. The cockpit of the D.500 was located directly above the trailing edge of the wing. The control surfaces of the D.500 were relatively small as a result of the aircraft's high speed performance. The fixed undercarriage had faired axleless wheels, complete with pneumatic brakes, mounted on a pair of V struts attached to the lower fuselage longerons. The undercarriage's vertical stresses are absorbed by an oleo pneumatic strut bolted to the central wing's single spar and is integral with the fuselage. The D.500 had with low mounted elliptical, all metal cantilever wing, with an aspect ratio of 8.9. The wing had a thickness of 0.3 m (11,81
in.) at the root, gradually tapering towards its rounded off tips. Balanced ailerons extended throughout the span, except near
the fuselage, where these were reduced to provide greater downward visibility for the pilot. During November 1939, in Morocco, North Africa, a single escadrille of D.510s (ERC571) was activated despite these planes lacking cannon. During May 1940, this escadrille merged with ERC 573 to form GC III/4. This groupe was disbanded by the end of August 1940. At Dakar, one groupe designated GC I/6, remained in service until being replaced by Curtiss H 75s at the end of 1941. Fourteen D.501s (named D.501L), originally sold to Lithuania, and two D.510s ostensibly intended for the Emirate of Hedjaz, saw service with the Republican forces during the Spanish Civil War, arriving some time during mid 1936. When the French government found out about the delivery of the D.510s, they demanded the return of the 12Y engines. As a result of this request, these aircraft were refitted with Klimov M 100s (a Soviet built copy of the 12Y) from a Tupolev SB bomber. The French also dispatched two D.510 to Japan for evaluation by the Imperial Japanese Navy, but the Japanese found the A5M to be superior and did not place any orders. In course of the air battles over Chengdu and Chongqing, which were mostly fought using Soviet made Polikarpov I 15 and I 16 fighter aircraft, Capt. Cen Zeliu of the Chinese Air Force 17th Fighter Squadron, 5th Fighter Group led seven Dewoitine D.510s fighters on 4 November 1939 in a level head on attack against an incoming formation of IJANF G3M bombers (Capt. Cen knowing from experience about the unreliability of the Hispano Suiza HS.404 20mm autocannon under the g forces of a diving attack, chose the level and direct head on tactic); Capt. Cen pounding cannon shells into the lead bomber that happened to be occupied by the Imperial Japanese Navy's 13th Kōkūtai Commanding Officer Captain Kikushi Okuda, sending the CO's G3M crashing down in flames over Chengdu, along with three other G3M bombers destroyed in the Chengdu raid that day. With the death of Captain Okuda in the air battle over Chengdu under the cannon fire of Capt. Cen's Dewoitine D.510, the IJN Kaigun daisa (海軍大佐) Okuda became the highest ranking IJN officer to be killed in action in the War of Resistance World War II thus far.