Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық суретші (1868–1909)
Australian artist (1868 1909)
Чарльз Эдвард Кондер (24 қазан 1868 – 9 ақпан 1909) Ол анасы 1873 жылғы 14 мамырда Бомбей қаласында қайтыс болғанға дейін бірнеше жылды кішкентай кезінде Үндістанда өткізді (анасы 31 жаста еді). Чарльз төрт жаста болғанда, ол Англияға қайтарылды және 1877 жылдан бастап Истборн қаласындағы пансионда оқыды. Ол 15 жасында мектепті бітірді, ал оның дінге берілген, өнерге қызығушылық танытпаған әкесі Чарльздың өнерге деген табиғи бейімділігіне қарамастан, оның азаматтық инженер болуын қалады.
Charles Edward Conder (24 October 1868 – 9 February 1909) He spent several years as a young child in India until the death of his mother (aged 31 years) on 14 May 1873 in Bombay, when Charles was four; he was then sent back to England and attended a number of schools including a boarding school at Eastbourne, which he attended from 1877. He left school at 15, and his very religious, non artistic father, against Charles's natural artistic inclinations, decided that he should follow in his footsteps as a civil engineer.
Австралия
1884 жылы 16 жасында ол Австралияның Сидней қаласына жіберілді, онда Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі үшін жер өлшеуші болып жұмыс істеген ағасын көмектесті. Бірақ ол бұл жұмысты ұнатпады, оның орнына жерді өлшеуден гөрі пейзаждарды салуды артық көрді. 1886 жылы ол жұмысты тастап, "Иллюстрацияланған Сидней жаңалықтары" газеті үшін суретші болып жұмыс істеді, онда Альберт Генри Фулвуд, Фрэнк Махони және Бенджамин Эдвин Минс сияқты басқа суретшілермен бірге болды. Ол сондай-ақ Жаңа Оңтүстік Уэльс өнер қоғамына мүше болды, Альфред Джеймс Даплиннің сурет сабақтарына қатысты және Джулиан Эштонмен ашық ауада сурет салуға шықты. Оның Сиднейдегі ең маңызды картинасы саналатын "Ориент кемесінің атқатылуы – Круглы құдықта" (1888) Кондердің форма мен сурет техникасындағы жаңа шеберлігінің нәтижесі болды. Бұл картина кемежайдағы қыжылдаған портты және Сидней шығанағындағы Круглы құдықтағы паромдарды бейнелейді, дәл сол сәтте Ориент кемесі Англияға қарай жолға шығады. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльс көркемсурет галереясымен тез сатып алынып, Кондердің туындыларының алғашқы рет қоғамдық коллекцияға енуіне мүмкіндік берді.
In 1884, at the age of 16, he was sent to Sydney, Australia, where he worked for his uncle, a land surveyor for the New South Wales government. However he disliked the work, much preferring to draw the landscape rather than survey it. In 1886, he left the job and became an artist for the Illustrated Sydney News, where he was in the company of other artists such as Albert Henry Fullwood, Frank Mahony and Benjamin Edwin Minns. He also joined the Art Society of New South Wales, attended the painting classes of Alfred James Daplyn, and went on plein air painting excursions with Julian Ashton. Regarded as perhaps his greatest Sydney painting, Departure of the Orient – Circular Quay (1888) was the culmination of Conder's new mastery of form and brushwork. A dockside scene, it depicts the bustling harbour and ferry berths at Circular Quay in Sydney Cove at the moment when the Orient has cast off for her voyage to England. It was quickly purchased by the Art Gallery of New South Wales, making it the first of Conder's works to enter a public collection.
Гейдельберг мектебі
1888 жылы Сиднейде Кондер Мельбурннан келген пленэрші Том Робертспен танысып, бірге сурет салды. Сол жылдың соңында Кондер Робертс пен оның достар тобына, оның ішінде суретші Артур Стритонға қосылу үшін Мельбурнға көшті. Үштік студияларды бөлісіп, көбінесе Мельбурн маңындағы ауылдық жерлердегі суретшілер лагерьлерінде, бірінші Бокс Хиллде, ал 1888 жылдың соңынан бастап Хайдельбергте сурет салды. Олар Гейдельберг мектебінің негізгі мүшелері деп есептелді. 1889 жылдың тамызында Кондер, Стритон, Робертс, Фредерик МакКаббин және Чарльз Дуглас Ричардсон Мельбурнда 9x5 импрессионизм көрмесін ұйымдастырып, австралиялық импрессионизмнің нұсқасын ұсынатын суретшілер ретінде танылды. Кондер көрмеге 46 «эскиз» ұсынды және Символизм мен Арт Нуво стильіндегі каталогты жасады. Ақшасы жетіспегендіктен, тартымды Кондер үй иесіне жыныстық қатынас арқылы төлеген, нәтижесінде жұқтырған сифилис оның өмірінің кейінгі жылдарында қинады. Мельбурндағы екі жылында Кондер Гейдельберг мектебінің бірнеше атақты туындыларын жасады, оның ішінде «Оңтүстік күн астында» суреті де бар. Бұл сурет австралиялық құрғақшылықтың салдарынан туындаған күйдіретін күн сәулесі мен шөлді жағдайды көрсетеді. Австралияда туып өскен Гейдельберг мектебінің басқа суретшілері көптеген туындыларына ұлтшылдық сезімдерді сіңірген болса, Кондер, өнер үшін өнер деген қағиданы ұстанғандықтан, күнделікті көріністерге және демалыс іздеуге бейімділік танытты. Мельбурнда Кондер итальяндық көшпелі суретші Г. П. Нерлимен қайта қарым-қатынас жасады, ол жаңа еуропалық ықпалдардың жеткізушісі болды және Кондердің дамуына үлкен әсер еткені айтылады. Ықпалының дәрежесі талқыланғанымен, оның фактісі күмәндалмайды. Кондер сияқты Нерли де өмірді жақсы көретін адам болды, оның «жақсы» «Мельбурн қыздарына» деген бағасы ортақ досы Перси Спенске жазған хатында сақталған. Кондер көңілді, әзіл-қалжыңмен сурет салатын адам болды. Том Робертспен бірге оның әйгілі Гровенор Чемберс студиясында тұрғанда, ол 1888 жылғы «Ментондегі демалыс» суретін салды, онда жағажайда киімдерімен демалып отырған ер адамдар мен әйелдер бейнеленген – әйелдер ұзын белдемшелермен және етіктермен, ал ер адамдар костюмдермен және шляпалармен. Суреттің алғы қатарындағы ер адам мен әйел бір-бірінен қашық қарап тұрғанымен, бірақ бір-біріне қызығушылық танытады, әрқайсысы бір-бірін көз бұрышымен бақылайды. Көңіл-күй қарапайым тартымдылық пен сергектік сезімін береді, өйткені фондық суреттерде адамдар жағажай бойымен алысқа қарай серуендеп барады. Суреттің композициясы, мүмкін, Уистлердің бір туындысынан алынған, онда көпір суретті дәл осылай кесіп өтеді. Мельбурнда тұрған кезінде Кондер Робертспен бірге оның Гровенор Чемберс студиясында тұрып, содан кейін Стритон мен Ричардсонмен бірге Гордон Чемберске көшті. 1890 жылдың наурыз айында Викториялық суретшілер қоғамының қысқы көрмесіне дейін үш суретші Гордон Чемберс студиясында Хайдельберг және «ішкі аймақтардың» пейзаждарын көрсететін көрме ұйымдастырды.
In Sydney in 1888, Conder met and painted with plein airist Tom Roberts, then visiting from Melbourne. Later that year, Conder moved to Melbourne to join Roberts and his circle of friends, including painter Arthur Streeton. The trio shared studios and frequently painted together en plein air at artists' camps in rural localities around Melbourne, first at Box Hill and, from late 1888, in Heidelberg. They came to be regarded as the core members of the Heidelberg School movement. In August 1889, Conder, Streeton, Roberts, Frederick McCubbin and Charles Douglas Richardson staged the 9 by 5 Impression Exhibition in Melbourne, establishing themselves as exponents of an Australian variant of impressionism. Conder contributed 46 "impressions" to the show and designed the Symbolist and Art Nouveau inspired catalogue. Short of cash, the attractive Conder apparently paid off his landlady by sexual means, catching syphilis in the process, which was to plague the later years of his life. During his two years in Melbourne, Conder produced a number of famous Heidelberg School works, including Under The Southern Sun. This painting clearly shows the burning sunlight and desolation that can be inflicted by an Australian drought. While other Heidelberg School artists, born and raised in Australia, imbued many of their works with nationalist sentiments, Conder, a believer in the credo of art for art's sake, instead tended to focus on everyday scenes and the pursuit of leisure. In Melbourne, Conder rekindled his association with G. P. Nerli, an itinerant Italian painter and the bearer of new European influences who has been credited with shaping Conder's development. The extent of the influence has been debated, but the fact of it is undeniable. Like Conder, Nerli was a bon vivant whose appreciation of the 'dam fine' 'Melbourne girls' survives in a letter to a mutual friend, Percy Spence. Conder was a fun loving man who painted with an often humorous touch. While staying with Tom Roberts in his famous Grosvenor Chambers studio, he painted A holiday at Mentone (1888), which shows men and women at the beach relaxing while clothed from head to foot–the men in suits and hats; the ladies in long, girdled dresses with boots and pretty hats. The man and woman at the front of the painting face away from each other, yet possibly are interested in each other, each watching the other from the corner of their eye. The mood is one of simple elegance and with a relaxed feel, as in the background people are strolling along the beach into the distance. The composition of the painting has possibly been borrowed from a work by Whistler in which a bridge similarly transects the picture. During his Melbourne residence, Conder stayed with Roberts at his Grosvenor Chambers studio, then moved into Gordon Chambers with Streeton and Richardson. In March 1890, in the lead up to the Victorian Artists' Society's Winter exhibition, the trio staged a show at their Gordon Chambers studio, featuring Heidelberg and "up country" landscapes.
Еуропалық авангард
Кондер 1890 жылы Австралиядан кетіп, қалған өмірін Еуропада, бастапқыда Ұлыбританияда, содан кейін Францияда ұзақ уақыт өткізді. Ол Парижге көшіп, Académie Julian-да оқыды, онда бірнеше авангард суретшілерімен дос болып, олардың ішінде Анри де Тулуз-Лотрекпен танысты. Тулуз-Лотрек оның портретын салған және кем дегенде екі Moulin Rouge жұмысында оны бейнелеген. Кондер эстетикалық қозғалысқа қатысты, Оскар Уайльд пен Обри Бердсли сияқты адамдармен араласты. Ол Уильям Ротенштейн, Уильям Орпен, Жак Эмиль Бланш және Август Джонның портреттерінің нысаны болды. 1895 жылы Кондер сол жылы Парижде ашылған Maison de l'Art Nouveau өнер галереясының бір бөлмесін жобалады. Содан кейін, 1895 жылы ол Диппке сапар шекті, онда өнер қауымдастығымен және тартымды қыздары бар ағылшын отбасыларымен араласты, бұл туралы Симона Пакенхэм Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі ғасырдағы ағылшын халқы туралы зерттемесінде айтқан. Достары оны "нақтылыққа қарсы тұра алмайтын, ауруға шалдыққан адам" деп есінде сақтады. Мастыққа берілуіне, жаман серіктерге араласуына және сирек шығармалар жасауына қарамастан, Кондердің суретші ретіндегі шеберлігі оған даңқ әкелді. Ол жібекке сурет салуда ерекше көзге түсті, әсіресе жібек жапсырмаларында жұмыс істеу оңай болды, бірақ ол бір рет норвегиялық суретші Фриц Тауловтың әйелі Александра Таулов киген ақ жібек көйлектер сериясын салғанда ерекше шеберлік танытты. Ол көйлектерді "гүл егісі сияқты бояды", ал ол салған бір жапсырма Эдвард Элгардың 1917 жылғы "Қанды жапсырма" балетіне шабыт берді. Диппте Кондер Обри Бердслимен кездесті, бірақ олар бір-бірін ұнатпады. Ол сурет салуын жалғастырды, бірақ оның туындылары нашар денсаулықтың, соның ішінде паралич пен ділдеудің салдарынан қатты зардап шекті. 1901 жылдың 5 желтоқсанында ол Париждегі Ұлыбритания елшілігінде бай жесір Стелла Марис Белфордқа (туған тегі МакАдамс) үйленді, бұл оған қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етті. Оның кейінгі туындылары Австралиядағы ерте суреттері сияқты сыншылар тарапынан жоғары бағаланбады.
Conder left Australia in 1890, and spent the rest of his life in Europe, at first in Britain, then France for extended periods. He moved to Paris and studied at the Académie Julian, where he befriended several avant garde artists, including Henri de Toulouse Lautrec, who painted his portrait and featured him in at least two of his Moulin Rouge works. Conder became linked to the aesthetic movement, mixing with the likes of Oscar Wilde and Aubrey Beardsley. He was also the subject of portraits by William Rothenstein, William Orpen, Jacques Emile Blanche and Augustus John. In 1895, Conder designed a room within the art gallery Maison de l'Art Nouveau, which opened that year in Paris. Later in 1895, he visited Dieppe, socialising among the artistic community and the English families with their attractive daughters, as described by Simona Pakenham in her study of the English people there in the century before World War I. His friends remembered him as " a sick man, unable to face reality". In spite of drunken spells, disreputable company and sporadic output, Conder's powers as an artist won him acclaim. He made a specialty of painting on silk, relatively easy on silk fans, but he excelled on one occasion when he painted a series of white silk gowns worn by Alexandra Thaulow, wife of Norwegian painter Frits Thaulow, while she stood on a table, the gowns becoming "coloured like a field of flowers". One of his painted fans inspired The Sanguine Fan, a 1917 ballet by Edward Elgar. In Dieppe, Conder met Aubrey Beardsley, but they did not like each other. He continued to paint, but his output was severely affected by the continual poor health, including paralysis and a bout of delirium tremens. He married a wealthy widow, Stella Maris Belford (née MacAdams) at The British Embassy Paris on 5 December 1901, giving him financial security. His later works are not nearly as well regarded critically as his earlier Australian paintings.
Кейінгі өмір және өлім
Өмірінің соңғы жылын санаторияда өткізді және Холлоуэй санаториясында "ақыл-есті жоғалтудың прогрессивті парезінен", қазіргі терминдермен үшіншілік сифилистен қайтыс болды. Өлгеннен кейін Кондердің туындыларын көптеген белгілі суретшілер, мысалы Писсарро мен Дега жоғары бағалады. 1991 жылы салынған Канберраның Кондер ауданы оның құрметіне аталды. Сатирик Барри Хамфрис осы суретшінің жанкүйері және коллекционері болды, бір кезде әлемдегі Кондердің ең ірі жеке коллекциясына ие болды.
He spent the last year of his life in a sanatorium, and died in Holloway Sanatorium of "general paresis of the insane", in modern terms tertiary syphilis. In death, Conder's work was rated highly by many notable artists, such as Pissarro and Degas. The Canberra suburb of Conder, established in 1991, was named after him. Satirist Barry Humphries was a major aficionado and collector of the artist, and at one time had the world's largest private collection of Conder's work.