Кіріспе

1936 жылы Барселонада жоспарланған көп түрлі спорттық шара

Халық Олимпиадасы (каталонша: Olimpíada Popular, испанша: Olimpiada Popular) – 1936 жылы Испания Республикасының Каталониядағы Барселона қаласында өткізу жоспарланған халықаралық көп түрлі спорттық шара. Ол 1936 жылғы Берлиндегі жазғы Олимпиада ойындарына қарсы наразылық ретінде ұйымдастырылған, сол кезде Берлин нацистік партияның бақылауында болған. Кейбір спортшылардың, ең бастысы Кеңес Одағының және Коммунистік Интернационал ұйымының қолдауына қарамастан, Испания Азамат соғысының басталуына байланысты Халық Олимпиадасы ешқашан өткізілмеді. 56 жыл өткен соң Барселона 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қабылдады. Халық Олимпиадасы – заманауи Олимпиадаға бойкот жариялауға жасалған алғашқы жаһандық әрекет болды.

Өмірбаян

1931 жылы Халықаралық Олимпиада комитеті Барселонада өткен 29-шы отырысында Веймар Республикасының астанасы Берлин қаласын 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қабылдау үшін таңдады. Берлин, ойындарды өткізуге талапкер болған Барселонаны 43 дауысқа 16 дауыспен жеңіп шықты. Осы жылы Испания республикалық конституцияны қабылдады, король Альфонсо XIII елден кетуге мәжбүр болды, ал Каталония жаңа Испания Республикасының құрамындағы автономиялық аймақ деп жарияланды. 1936 жылғы Испаниядағы жалпы сайлаудан кейін, Каталония үкіметінің қолдауымен жаңадан сайланған Халық фронты үкіметі Испанияның Германиядағы Берлин Олимпиадасын бойкоттап, өз ойындарын өткізуге шешім қабылдады. Көптеген елдерге шақырулар жолданды және 1929 жылғы Барселона халықаралық көрмесі үшін салынған қонақүйлер Олимпиада стиліндегі қалашық ретінде пайдалану жоспарланды. Ойындар шілде айының 19-ы мен 26-сы аралығында өткізілуі тиіс еді, демек Берлин ойындары басталар алдында алты күн бұрын аяқталуы керек еді. Әдеттегі спорттық жарыстармен қатар, Барселона ойындарында шахмат, халық билері, музыка және театр да көрсетілуі жоспарланған. Ең көп сандағы спортшылар АҚШ, Ұлыбритания, Нидерланды, Бельгия, Чехословакия, Дания, Норвегия, Швеция және француз Алжирінен келді. Германия мен Италиядан да командалар келді, олар сол елдерден саяси эмигранттардан құралған еді. Сондай-ақ, еврей эмигранттарын, Эльзас, Галисия, Каталония және Баск елдеріндегі командалар тіркелді. Жозеф Сталиннің басшылығымен Кеңес Одағы Red Sport International ұйымдастырған Спартакиада деп аталатын Олимпиаданың өзінің нұсқасын өткізіп тұрды. Бұл қарамастан, кеңестік өкілдер Барселонадағы жарысқа қатысуға келісті. Көптеген спортшылар мемлекеттік комитеттер емес, кәсіподақтар, жұмысшылар клубтары мен қауымдастықтары, социалистік және коммунистік партиялар, сондай-ақ солшыл топтар тарапынан жіберілді.

Ашылу рәсімі, қонақ үй және байқау

Олимпиаданың ашылу салтанатында Еуропадан қуылған яһудилер мен колония астындағы Солтүстік Африкадан келген, мемлекеттік және мемлекетсіз ұлттарды ұсынушы адамдардың шерулері болжанып отырды. Салтанат кезінде, неміс яһудисінің шығарған әні, сөзін каталон ақыны жазған күйде тартылатын еді. Әйелдерге, сол кездегі Берлиндегі Халықаралық Олимпиада комитетіне қарағанда, көбірек ойындарда қатысуға рұқсат берілді. Олимпиаданы жоспарлауға үш ай ғана уақыт болғандықтан, Олимпиадалық ауыл сияқты кешен құру мүмкін болмады. Осының салдарынан, спортшылар алдымен қонақ үйлер мен жатақханаларда, содан кейін қайта бейімделген "Олимпик" қонақ үйінде орналастырылды. Ойындарға күтілмеген көрермендер көптеп келуіне байланысты Каталония үкіметі спортшыларға қосымша тұрақ табуға асығыс түрде кірісті.