Бельгиялық жазушы Хуго Клаус: өмір және шығармашылық жолы
Hugo Claus
Бельгиялық жазушы Хуго Клаус (1929-2008) – драматург, романшы, ақын, суретші және режиссер. Голландия тілінде шығармалар жазған, эвтаназия салдарынан қайтыс болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық автор (1929–2008)
Belgian author (1929–2008)
Хуго Морис Жюльен Клаус (; 5 сәуір 1929 – 19 наурыз 2008) – бельгиялық жетекші автор, ол өз атымен де, түрлі псевдонимдермен де жариялаған. Клаустың әдеби үлесі драма, роман және поэзия жанрларын қамтиды; ол сонымен қатар суретші және кинорежиссер ретінде де танылды. Ол негізінен голланд тілінде жазған, бірақ ағылшын тілінде де өлеңдер жазды. Ол 2000 жылы Италиядағы Халықаралық Нонино сыйлығына ие болды. Бельгияда заңмен рұқсат етілген эвтаназия арқылы болған оның өлімі үлкен дау-дамайға себеп болды.
Hugo Maurice Julien Claus (; 5 April 1929 – 19 March 2008) was a leading Belgian author who published under his own name as well as various pseudonyms. Claus' literary contributions spanned the genres of drama, novels, and poetry; he also left a legacy as a painter and film director. He wrote primarily in Dutch, although he also wrote some poetry in English. He won the 2000 International Nonino Prize in Italy. His death by euthanasia, which is legal in Belgium, led to considerable controversy.
Өмір
Хьюго Клаус 1929 жылғы 5 сәуірде Бельгияның Брюгге қаласындағы Синт-Яншпиталь ауруханасында дүниеге келді. Ол Жозеф Клаус пен Гермейн Вандерлиденнің төрт ұлының үлкені болды. Жозеф баспагер болып жұмыс істеген, сонымен қатар театрға да құмар болған. Өмірінің ересе кезеңінде саяси солшыл көзқарастарды ұстанған Клаус 1960 жылдары Кубаға сапар шеккеннен кейін социалистік үлгіні жоғары бағалады. 1950 жылдан 1952 жылға дейін Парижде тұрды, онда CoBrA өнер қозғалысының көптеген өкілдерімен танысты. 1953 жылдың ақпанынан 1955 жылдың басына дейін Хьюго Клаус Италияда тұрды, онда оның сүйіктісі Нл (1928 жылы туған) бірнеше фильмде түсті. Олар 1955 жылғы 26 мамырда неке қиып, 1963 жылғы 7 қазанда Томас есімді ұлдары дүниеге келді. 1970 жылдардың басында ол 23 жасқа кіші актриса Сильвия Кристалмен қарым-қатынаста болды, одан 1975 жылы Артур есімді ұлы туды. Олар Амстердамдағы Раамграхт 5–7 үйінде тұрды. Олардың қарым-қатынасы 1977 жылы, Сильвия Кристал актер Иан МакШейнге кеткен кезде аяқталды. Ол "қарсыласушы", "анархистік рухқа" ие адам еді. Журналист Гай Дюпла Клаустың Кноккеде "Мисс Кнокке фестивалі" сайлауын ұйымдастырғанын еске алады, бұл әдеттегі сұлулық сайысы болған, бірақ Клаус барлық төрешілердің (ер адамдар) жалаңаш болуын талап еткен. Клаус 1971 жылы "Шола Ностра" романын Доротея Ван Мале псевдонимимен жариялады. Ол сондай-ақ Ян Хёенс және Теа Штрейнер псевдонимдерін де қолданды. 1962 жылғы "De verwondering" ("Таңғажайып") және 1983 жылғы "Het verdriet van België" ("Бельгияның қайғысы") Клаустың романдар жазушы ретіндегі ең маңызды туындыларының қатарына жатады. Ли "Het verdriet van België" романын ұлттық идентитікті постмодернистік тұрғыдан сынға алатын туынды деп санайды. Драматург ретінде әдеби еңбектерінде ең табысты болған Клаус 35 түпнұсқа пьеса және ағылшын, грек, латын, француз және испан тілдеріндегі пьесалар мен романдардың 31 аудармасын жазды. Оның "Masscheroen" атты драматикалық эскизі алғаш рет Кнокке казиносында қойылды, онда барлық актерлер жалаңаш болды: үш жалаңаш ер адамға христиан дініндегі Құдай Әке, Құдай Ұлы және Киелі Рух бейнесін сомдау міндеті жүктелді; сонымен қатар, туындыда белгілі бір бельгиялық әулие, Киелі Мария және Үш қазынашы туралы әңгімелер де орын алды. Бұл қойылым дінге қарсы және қоғамның моральдық құндылықтарына зиян келтіретін болып танылды, нәтижесінде Клаусқа қарсы сот процесі қозғалды: қоғамдық ұятсыздық жасады деген айыппен Клаус он мың бельгиялық франк айып төлеуге және төрт ай түрмеге жабылуға үкім шығарылды. Хьюго Клаустың есімі әдебиет саласындағы Нобель сыйлығына бірнеше рет ұсынылды, ол бұл туралы бей-жай қарап, "Бұл сыйлықтың ақшасы маған жарасады" деп айтқан.
Hugo Claus was born on 5 April 1929 at Sint Janshospitaal in Bruges, Belgium. He was the eldest of four sons born to Jozef Claus and Germaine Vanderlinden. Jozef worked as a printer but was also fond of theatre. A sympathizer of the political left at a more mature period in his life, Claus lauded the socialist model after a visit to Cuba in the 1960s. He lived in Paris from 1950 until 1952, where he met many of the members of the CoBrA art movement. From February 1953 until the beginning of 1955, Hugo Claus lived in Italy where his girlfriend nl (born in 1928) acted in a few films. They were married on 26 May 1955, and had a son, Thomas, on 7 October 1963. In the early 1970s, he had an affair with actress Sylvia Kristel, who was 23 years younger, with whom he had a son, Arthur, in 1975. They lived in the Raamgracht 5–7 building in Amsterdam. The relationship ended in 1977, when she left him for actor Ian McShane. He was a "contrarian", of "anarchist spirit". Journalist Guy Duplat recalls that Claus had organized in Knokke the election of a "Miss Knokke Festival", which was a typical beauty contest, except for the Claus ruling that the members of the all male jury would have to be naked. Claus published the novel Schola Nostra (1971) under the pseudonym Dorothea Van Male. He also used the pseudonyms Jan Hyoens and Thea Streiner. The 1962 De verwondering (The Astonishment) and the 1983 Het verdriet van België (The Sorrow of Belgium) rank among Claus' most significant works as a novelist. Lee views Het verdriet van België as a postmodern critique of national identity. Most prolific in literary endeavours as a dramatist, Claus wrote 35 original pieces and 31 translations from English, Greek, Latin, French and Spanish plays and novels. His dramatic sketch Masscheroen was first staged at Knokke Casino and featured an all nude cast: three naked men were given the task of portraying the Christian Holy Trinity of God the father, God the son, and the Holy Spirit; the work also made light of the Holy Virgin, a Belgian saint, and the Three Wise Men. Attacked as blasphemous and deleterious to the public's moral well being, the light hearted play's performance triggered a notable legal case in which Claus was prosecuted: convicted on charges of public indecency, Claus was ordered to pay a ten thousand Belgian franc fine and serve a four month prison sentence. Hugo Claus' name had been put forward many times for the Nobel Prize in literature, on which he would casually comment "this prize money would suit me fine".
Сурет және кино
Суретші ретінде Клаус 1950 жылдан бастап CoBrA өнер қозғалысының қатысушысы болды. Ол оның кейбір мүшелерімен достық қарым-қатынас орнатып, 1949 жылы Пьер Алечинскийдің бір кітабын иллюстрациялады. Ол Карел Аппель және Корнель сияқты қозғалыстың маңызды өкілдерімен бірлесіп жұмыс істеді және бірнеше көрмелерге қатысты. Клаус 1964 жылдан 2001 жылға дейін жеті фильм түсірді. Оның "Хет-сакрамент" фильмі 1990 жылы Канн кинофестивалінде "Un Certain Regard" бөлімінде көрсетілді.
As a painter, Claus was a participant in the CoBrA art movement from 1950. He had developed friendships with some of its members and illustrated a book by Pierre Alechinsky in 1949. He collaborated with key figures in the movement including Karel Appel and Corneille and participated in some exhibitions. Claus directed seven films between 1964 and 2001. His film Het sacrament was screened in the Un Certain Regard section at the 1990 Cannes Film Festival.
Өлім
Клаус Альцгеймер ауруынан зардап шекті және 2008 жылдың 19 наурызында Антверпендегі Миддельхайм ауруханасында Бельгияда заңды рәсім – эвтаназия арқылы өмірін тоқтатуды сұрады. Ол кездегі Фламанд мәдениет министрі Берт Ансьо: "Мен оны жеткілікті жақсы білдім, ол мақтанышпен және қадір-қасиетпен кетуді қалағанын білдім", - деді. Бельгияның бұрынғы премьер-министрі Гай Верхофштадт Альцгеймердің басталуы "сөзсіз және шыдай алмас азап" болған деп ойлады. "Ол осылай шешім қабылдағанымен мен өмір сүре аламын, өйткені ол бізге ұлы жарқыраған жұлдыз ретінде келді, уақтылы, жұлдыздық қара тесікке құлап түспес бұрын", - деді ол. Рим-католик шіркеуі бұқаралық ақпарат құралдарының жарияланымдарын сынады; Бельгиялық кардинал Годфрид Даннельс өзінің Құрбандық уағызында Клаустың эвтаназиясына сілтеме жасады. Бельгиялық Альцгеймер лигасы Клаустың шешімін құрметтейді, бірақ оның өлімі туралы ақпарат құралдарындағы жариялым Альцгеймермен ауырғандар үшін басқа да мүмкіндіктерді назардан тыс қалдырды деп санайды.
Claus suffered from Alzheimer's disease and requested his life to be terminated through euthanasia, a legal procedure in Belgium, at the Middelheim Hospital in Antwerp on 19 March 2008. Bert Anciaux, then Flemish Minister of Culture, stated "I knew him well enough to know that he wanted to depart with pride and dignity." Former Belgian Prime Minister Guy Verhofstadt said that he imagined the onset of Alzheimer's must have been "inevitable and unbearable torture". "I can live with the fact that he decided thus," he said, "because he left us as a great glowing star, right on time, just before he would have collapsed into a Stellar black hole." The Roman Catholic Church criticized the media coverage; Belgian Cardinal Godfried Danneels referred to Claus' euthanasia in his Easter Homily. The Belgian Alzheimer League respects Claus' decision, but believes the media coverage of his death neglects other options for Alzheimer's patients.