Кіріспе

Француз инженері және физигі (1785–1836)

Клод Луи Навье (туған кезде Клод Луи Мари Анри Навье; klod lwi maʁi ɑ̃ʁi navje; 10 ақпан 1785 – 21 тамыз 1836) – француз инженер-механигі, француз үкіметімен байланысты болған және континуум механикасы саласында маманданған физик. Навье-Стокстің теңдеулері оның және Джордж Габриэль Стокстің есімімен аталады.

Өмірбаян

1793 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Навьедің анасы оның білімін оның ағасы Эмиланд Готиге, Көпірлер мен жолдар корпусының инженеріне тапсырды. 1802 жылы Навье Политехникалық мектепке түсті, ал 1804 жылы Ұлттық Көпірлер және жолдар мектебінде оқуын жалғастырып, 1806 жылы бітірді. Соңында ол ағасының орнын басып, Көпірлер мен жолдар корпусында бас инспектор болды. Ол Сена департаментіндегі Шоизи, Асньер және Аргентейль қалаларында көпірлер салуға жетекшілік етті және Париждегі Иль-де-ла-Сите аралына жаяу көпірін салды. 1824 жылы жасаған Инвалидтер көпірінің жобасы есептеулерінен асып түсетін қауіпсіздік маржасын қамтамасыз етпеді, көпірдің жарылуынан кейін оны бөлшектеуге тура келді, бұл Навьедің көпір салушы репутациясын құлатты. Оны математикаға тым көп сенегені үшін үкімет комиссиясы кінәлады. 1824 жылы Навье француз Ғылым академиясына қабылданды. 1830 жылы ол Ұлттық Көпірлер және жолдар мектебінде профессорлық қызметке кірісті, ал келесі жылы қуғынға ұшыраған Огюстен Луи Кошидің орнын басып, Политехникалық мектепте математика және механика профессоры болды.

Үлестер

Навье серпімділік теориясын математикалық тұрғыдан қолдануға ыңғайлы формада жасап, оны құрылыс саласында алғаш рет жеткілікті дәлдікпен қолдануға мүмкіндік берді (1821). 1819 жылы ол механикалық кернеудің нөлдік сызығын анықтап, Галилео Галилейдің бұрыс нәтижелерін түзеді, ал 1826 жылы ол серпімділік модулін материалдың қасиеті ретінде, ауданының екінші моментіне тәуелсіз деп белгіледі. Сондықтан Навье қазіргі заманғы құрылымдық талдаудың негізін қалаушысы деп есептеледі. Дегенмен, оның ең маңызды үлесі – сұйықтар механикасының орталық бөлігі болып табылатын Навье-Стокстің теңдеулері (1822) болып табылады. Оның аты Эйфель мұнарасына жазылған 72 ғалымның қатарында.