Кіріспе
Махаббат емес, ақша табу мақсатымен құрылатын романтикалық қарым-қатынастың түрі. "Алтын қазушы" дегені – әдетте әйел адамды, махаббатқа емес, ақшаға транзакциялық сексуалдық қатынасқа түсетін адамды білдіреді. Егер бұл қарым-қатынас некеге ұласқан жағдайда, ол ыңғайлы неке болып саналады.
Gold digger is a term for a person, typically a woman, who engages in a type of transactional sexual relationship for money rather than love. If it turns into marriage, it is a type of marriage of convenience.
Этимологиясы мен қолданылуы
"Алтын қазушы" термині – 20-ғасырдың басында хор қыздары мен жыныс жұмыскерлері арасында туған сленгтік сөз. Бұл терминді Рекс Бичтің 1911 жылғы "The Ne'er Do Well" кітабында және Вирджиния Брукстің 1915 жылғы "My Battles with Vice" естеліктерінде кездестіруге болады. Оксфорд сөздігі мен Random House тарихи сленг сөздігі бұл терминнің әйелдерге тән екенін көрсетеді, себебі олардың бай адамға үйлену арқылы әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартуы немесе сақтауы ықтимал еді. Бұл сленгтік сөздің жаңалығын көрсете келе, Бродвей продюсерлері атауын өзгертуді ұсынды, өйткені көрермендердің бұл пьеса кен өндіру және алтын асығу туралы деп ойлап қалуынан қорқыпты.
Жалпы
Көптеген жағдайларда әйелдердің қоғамдық тұлғалары "алтын қазушы" стереотипінің үлгісі ретінде қабылданып келді. ХХ ғасырдың басындағы ең танымал "алтын қазушы" Пегги Хопкинс Джойс болды. Джойс – миллионерлерге үйленіп, олардан ажырасқан бұрынғы артист. Ол 1920 жылдардың басында Стэнли Джойспен ажырасу кезінде "алтын қазушы" деп сипатталды. Кейбір деректер бойынша, ол Анита Лустың 1925 жылғы "Джентльмендер блондинкаларды жақсы көреді" романының басты кейіпкері Лорелей Лиге нақты үлгі болған. Сонымен қатар, "алтын қазушы" термині оны сипаттау үшін пайда болды деген де пікір бар. Бұрынғы олимпиадашы Элеонора Холм 1950 жылдары Бродвей импресариосы Билли Роузбен ажырасу процесінде "суда алтын қазушы" деп аталды. Баспасөз және жұртшылық модель және актриса Анна Николь Смиттиді сексен жастағы көп миллионшы Дж. Говард Маршалл II-ге үйленгені үшін "алтын қазушы" деп сипаттады. Мұндай жайттарды қамтитын "Кішкентай көк кітап" жарық көрді (Little Blue Book No. 1392, "Алтын қазушының жасырын сырлары", Бетти Ван Девентер, 1929).
Заң
1920-1930 жылдардағы Батыс бұқаралық ақпарат құралдарында жиі кездесетін алтын іздеушінің бейнесі, бекергі сот процестеріне байланысты туған моральдық дабылдың маңызды символына айналды. Шарон Томпсонның зерттеулері, алтын іздеудің кең таралғаны туралы қоғамдық пікірдің, алимент төлеу және неке шарты жасасу кезінде өздерінің табыс көзі жоқ әйелдерге немесе күйеулерге (әйелдерге) немесе оларға қанағаттанбаушылық тудырғанын көрсетті.
Фильм
Алтын іздеуші 1920 жылдары американдық танымал мәдениетте үстемдік құратын образ ретінде пайда болды. Стивен Шароттың айтуынша, алтын іздеуші 1920 жылдардағы кинодағы вампирдің танымалдығын ығыстырды. 1930 жылдары "алтын іздеуші" термині "Алтын іздеушілер" атты британдық қайта түсірілім арқылы Ұлыбританияға жетті. Фильм сыншылардан жағымсыз баға алғанымен, сол атаумен бірнеше жалғасы түсірілді. 1930 жылдары алтын іздеуші образы көптеген танымал американдық фильмдерде қолданылды, ең әйгілілері – 1933 жылғы "Алтын іздеушілер", 1935 жылғы "Алтын іздеушілер", "Сәби бет", "Қызыл шашты әйел", "Сегізде кешкі ас" және "Гавана жесірлері". Кино тарихшысы Роджер Дули алтын іздеушінің 1930 жылдардағы фильмдерде үнемі қайта оралатын стереотиптердің ең көп таралғанының бірі екенін атап көрсетеді. 1930 жылдардағы кинодағы алтын іздеушілер көбінесе жағымды, кейде батырлық бейнеде бейнеленді. Осы кейіпкер 1930 жылдан бері көптеген фильмдерде пайда болды, мысалы, Мэрилин Монро жұлдыздық рольде ойнаған "Джентльмендер блондинкаларды жақсы көреді" (1953) және "Миллионерге қалай үйленуге болады" (1953) фильмдерінде, немесе Диснейдің "Ата-ана тұзағы" фильмінің екі нұсқасындағыдай жаман кейіпкер ретінде.
Музыка
Алтын іздеушінің бейнесі немесе тропы бірнеше танымал әндерде кездеседі, оның ішінде "My Heart Belongs to Daddy" (1938), "Diamonds Are a Girl’s Best Friend" (1949), "Santa Baby" (1953), "She Got the Goldmine (I Got The Shaft)" (1982) және "Material Girl" (1984) сияқты әндер бар. Рап музыкасындағы "алтын іздеуші сценарийін" қолдану – жас афроамерикандық әйелдерге бағытталған негізгі жыныстық сценарийлердің бірі. Мысалы, Канье Уэсттің "Gold Digger" және EPMD-нің "Gold Digger" әндері байлыққа үміттеніп тұрмысқа шыққан әйел туралы айтады. Уэсттің "Gold Digger" әні оның музыкалық видеоклипінің арқасында халық мәдениетінде алтын іздеуші бейнесіне назар аударды.