Кіріспе

Басқа адаммен тереңірек қарым-қатынасқа қызығушылық танытатын әлеуметтік мінез-құлық. "Флирт", "Флирттесу" және "Флирт" сөздерінің басқа қолданылулары.

Флирт немесе кокетри – адамдар арасындағы дене тілі, ауызша немесе жазбаша қарым-қатынас арқылы жүзеге асырылатын әлеуметтік және жыныстық мінез-құлық. Ол басқа адаммен қарым-қатынасты тереңдетуге қызығушылық таныту және көңіл көтеру мақсатында қолданылады. Адам, екінші бір адаммен сөйлесуі немесе іс-әрекеттері арқылы осы адамбен қарым-қатынасын жақын етуге деген ниетін білдіруі мүмкін. Бұл тәсілге ойыншылдық, ирония сезімін білдіру немесе қос мағыналы сөздерді пайдалану кіруі мүмкін.

Этимология

"Флирт" сөзінің шығу тегі белгісіз. Сөздің алғашқы қолданылуы 1580 жылы – инфинитивтік "flit" түрінде, ал 1590 жылы – транзитивтік "flick" түрінде кездеседі. "Флирт" сөзі француз тіліндегі "conter fleurette" тіркесінен шыққан деген болжам бар, ол "құда түсу" немесе "ұсыну" мағынасын білдіреді. "Fleurette" – кішкентай гүл деген мағынаны білдіріп, 16 ғасырда кейбір сонеттер мен мәтіндерде қолданылған, бірақ кейіннен қолданыстан шығып қалды. Бұл тіркес әлі де француз тілінде қолданылады, көбінесе әжуалық түрде, алайда ағылшын тілінен алынған "флирт" сөзі күнделікті тілде кеңінен таралған.

Тарихи контекст

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде антрополог Маргарет Мид Ұлыбританияда Ұлыбританияның Ақпарат министрлігіне, кейіннен АҚШ-тың Соғыс ақпарат кеңсесіне жұмыс істеді, американдық сарбаздарға британдық азаматтарды жақсырақ түсінуге және керісінше түсіндіру үшін лекциялар оқыды және мақалалар жазды. Мид америкалық сарбаздар мен британдық әйелдердің арасындағы флирт кезінде кімнің бастама көруі тиіс екендігіне байланысты түсініспеушіліктердің бір үлгісін анықтады. Ол американдықтар туралы: "Жігіттер жақындасуға үйренеді және олардың сезіміне сай келмейтін жағдайларда қыздың оларды кері тартуына сенеді", – деп жазды, бұл британдықтардан өзгеше, олардың арасында "қыздар жігіттердің құрметтейтін салқындығына және жағдайға қарай жігіттердің жақындасуына немесе алға жылжуына сенеді". Британдық әйелдер американдық сарбаздардың әлеуметтік белсенділігін, оның ниетінен гөрі, жақын немесе маңыздырақ қарым-қатынас ретінде қабылдауы мүмкін.

Мақсаты

Әлеуметтік антрополог Кейт Фокс бойынша, флирттің екі негізгі түрі бар: көңіл көтеру үшін флирт және белгілі бір мақсатпен флирт. 2014 жылғы шолуда социолог Дэвид Хеннингсен флирттің 6 негізгі себебін анықтады: жыныстық қатынас, қарым-қатынастарды дамыту, зерттеу, ойын-сауық, өзіне сенімділік және мақсатқа жету құралы ретінде. Хеннингсен көптеген флирт әрекеттерінде осы себептердің бірінен көбі қолданылатынын тапты. Флирт себептерінде гендерлік айырмашылықтар да байқалады.

Сүйісу

Көптеген адамдар флиртті танысудың бастамасы ретінде қолданады. Флирт жасаушы адам екінші бір адамға өзінің жыныстық тартымдылығын білдіреді және флиртті жалғастыру үшін одан қызығушылық күтеді. Флиртке сөзсіз белгілер, мысалы, көз тілдесу, қолға тию, шашты ұстау сияқты әрекеттер, немесе әңгімелесу, мақтау айту және қосымша байланыс үшін телефон нөмірін алмасу сияқты сөздік белгілер жатуы мүмкін. Көптеген зерттеулер флирттің себебінің сексуалдық тартымдылық екенін растады. Мессман және оның әріптестері жүргізген зерттеу көрсеткендей, егер адамға физикалық тартымдылық сезімі болса, оның осы адаммен флирт жасау ықтималдығы артады.

Басқа ынталандырулар

Адамдар романтикалық қарым-қатынастарын нығайту немесе сақтау үшін флиртке түсуі мүмкін. Сондай-ақ, адамдар "зерттеу" мақсатымен флирт жасауы мүмкін, мысалы, екінші адамның өзара қызығушылық танытуы мүмкін бе екенін анықтау үшін. Хеннингсен мен Фокс флиртті кейде тек көңіл көтеру үшін, мысалы жұмыс орнында қолдануға болатынын көрсетті.

Мәдениеттің өзгеруі

Флирт мінез-құлқы әртүрлі мәдениеттерде әлеуметтік әдептің әртүрлі нормаларына байланысты өзгеше болады, мысалы, адамдардың қаншалықты жақын тұруы керек, көзбен байланысты қанша уақыт сақтауы керек, қаншалықты денеге тиюге рұқсат етіледі және т.б. Дегенмен, кейбір мінез-құлықтар жалпыға ортақ болуы мүмкін. Этолог Иренейс Эйбл Эйбесфельдт әртүрлі континенттердегі (Африка және Солтүстік Америка) әйелдердің флирт кезінде кейбір жағынан ұқсас әрекет ететінін анықтады, мысалы, ұзақ көзбен қарағаннан кейін салқын түрде көздерін бұрып, күлімдеуі. "Жақын байланыс мәдениеттерінде", мысалы, Жерорта теңізі немесе Латын Америкасында, Ұлыбритания немесе Солтүстік Еуропа сияқты мәдениеттермен салыстырғанда, жақын арада болу жиі кездеседі. Әлеуметтік нормалардың өзгеруі флирт деп есептелетін нәрсенің әртүрлі түсіндірілуіне алып келуі мүмкін. Жапондық гейшалар флирттің өзгеше түрін қолданды, олар 19 ғасырдың соңына дейін сол кездегі ең танымал баспа өнімі болған Шунга өнерінде бейнеленгендей, еріндерін жасырып, көздерін көрсету арқылы сөзсіз қарым-қатынасты баса көрсетті. 16 ғасырдан бастап кейбір еуропалық қоғамдарда, әсіресе Англия мен Испанияда, жақтау байланыс құралы ретінде кеңінен қолданылды, сонымен қатар флирт жасаудың бір жолы болды. Жақтауды қолдану арқылы дамыған толыққанды ым-сигналдар тілімен қатар, әдеп туралы кітаптар мен журналдар жарық көрді. Чарльз Фрэнсис Бадини 1797 жылы Лондонда Уильям Кок баспасынан шыққан "Original Fanology" немесе "Ladies' Conversation Fan" атты кітап жазды. Жақтауды қолдану тек әйелдерге ғана тән емес, ерлер де жақтау алып жүріп, олармен хабар алмасуды үйренді. Мысалы, жақтауды жүрекке жақын қою "Мен сені жақсы көремін" дегенді білдірсе, жақтауды кең ашу "Мені күте тұр" дегенді білдіреді. Испанияда әйелдер күйеу жігіттерімен немесе болашақ күйеу жігіттерімен жақтау арқылы отбасылары мен серіктерінің назарын аудармай байланысқа түсетін. Бұл тәсіл 19 және 20 ғасырдың басында кең таралды. Жапонияда көшеде немесе қоғамдық орындарда флирт жасау "нанпа" деп аталады.