Кіріспе
1920-жылдардағы әйелдер субмәдениеті
Флэпперлер – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және 1920 жылдар бойында Батыс жас әйелдерінің субмәдениеті болды. Олар тізеге дейін жететін қысқа юбкалар (сол кезде бұл қысқа саналды), шаштарын қысқа қырқып, джаз тыңдап, қалыпты мінез-құлық ережелерін жек көретін. Флэпперлер көп мөлшерде макияж жасағаны, алкоголь ішкені, қоғамдық жерлерде темекі шеккені, автомобиль жүргізгені, жыныстық қатынасқа бей-жай қарағаны және әлеуметтік және жыныстық нормаларды бұзғаны үшін қайратты деп есептелді. Автомобильдер қолжетімдірек болған сайын, флэпперлер еркін қозғалып, жеке өміріне кеңірек мүмкіндік алды. Флэпперлер – соғыстан кейінгі әлеуметтік және саяси тұрақсыздық, трансатлантикалық мәдени алмасу және американдық джаз мәдениетінің Еуропаға таралуының символы болған "Қырылдап тұрған жиырма жылдардың" (Roaring Twenties) иконасы. Көбінесе ескі буынға жататын консервативті адамдар флэпперлердің киімдері "жартылай жалаңаш" екенін, ал флэпперлердің өзі "бесәмір", "атаққор" және ақылсыз екенін айтты. Флэпперлер негізінен АҚШ-пен байланысты болғанымен, бұл "заманауи қыз" архетипі әлемдік құбылысқа айналды. Әр елде оған әртүрлі атау берілді, мысалы, Аргентинада – joven moderna, Францияда – garçonne, ал Жапонияда – moga. Дегенмен, "flapper" термині халықаралық деңгейде ең көп таралды.
Этимология
"Flapper" сөзі Солтүстік Англияда "жасөспірім қызды" білдіретін, әлі шашы жиналмаған, ал өрілген шашы арқасында "қозғалған" қызға, немесе "жезөкше" деген ескі сөзден шыққан болуы мүмкін. "Flap" сөзі 1631 жылдан бері жас жезөкшелерді атау үшін қолданылып келген. 1890 жылдары "flapper" сөзі кейбір аймақтарда өте жас жезөкшелерді атау үшін, ал жалпы және кемсітпейтін мағынада, белсенді жасөспірім қыздарды атау үшін қолданылған. Стандартты, сленг емес қолданысы 1903 жылы Англияда және 1904 жылы АҚШ-та жарық көрген, романшы Десмонд Коуктың Оксфордтағы өмір туралы "Мертонның Сэндфорды" атты колледж тарихында пайда болды: "Таңғажайып flapper бар". 1907 жылы ағылшын актері Джордж Грейвс американдықтарға бұл сөзді акробатикалық жас әйел сахна шеберлерінің театр жаргоны деп түсіндірді. Flapper биші ретінде де белгілі болған, ол Чарльстон биін билегенде құс сияқты қолын қағайтын. Бұл би сол дәуірде өте бәсекеге толы биге айналды. 1908 жылы "Таймс" газеті бұл терминді мұқият түсіндіре отырып, былай деді: "Flapper" деп әлі ұзын көйлек кимейтін және шашын жинамайтын жас қызды атаймыз. 1908 жылдың сәуір айында Лондонның "Глоб энд Травеллер" газетінің сән бөлімі "Жас қыздың киімі" атты суретті келесі түсіндірмемен жариялады: "Америкалықтар және ақшасы мен мәртебесіне байланысты ағылшын халқы осы жолдардың тақырыбын 'flapper' деп атайды. Бұл терминнің орындылығы мені американдықтардың біздің тілімізді байытуға қабілетін құрметтеуге итермелейді, [және] шын мәнінде, менің назарымның бір сәтіне де лайық емес, бірақ осы маңызды жас адамды білдіретін басқа сөзді табуға тырысқанда, шамамен он алты жастағы қызды табу қиын. Суретте ұзын юбкасы бар көйлек киген қыз бейнеленген, "белдеуі жоғары және жартылай империялық стильде, әсемдемесіз, қарапайымдылығы белбуға абайсызда байланған белбеумен көрінеді". 1910 жылдың қарашасына қарай бұл сөз А. Е. Джеймстің Лондон журналында әдемі он бес жасар қыздың басынан өткен оқиғалар туралы "Ерінің Ұлылығы Flapper" деп аталатын әңгімелер сериясын бастауға мүмкіндік берді. 1911 жылы газетте жарық көрген мақалалар бойынша, қыңыр және көңілді "flapper" сахнадағы белгілі бір образ болды. 1912 жылы Лондон театр импресариосы Джон Тиллер The New York Times газетіне берген сұхбатында "flapper" сөзін сәл үлкен жастағы қыздарға, "әлі жаңа ғана қоғамға шыққан" қыздарға қатысты деп түсіндірді. Тиллердің "қоғамға шығу" деген сөзі "әйелдікке жеткенде 'қоғамға' ресми түрде кіру" дегенді білдіреді. Сол кездегі әдепті қоғамда, әлі қоғамға шықпаған жасөспірім қыз бала ретінде қарастырылатын. Ол қоғамдық орындарда жайлы болуға және ер адамдардың назарына ілінбеуге тиіс болған. Бұл сөз әлі де белсенді жасөспірімдерге қатысты деп түсінілсе де, Ұлыбританияда ол кез келген асықпай, жетілмеген әйелді сипаттау үшін қолданыла бастады. 1914 жылдың соңында британдық "Вэнити Фэр" журналы Англияда "flapper" құбылысының жойыла бастағанын, оның орнына "Кішкентай жаратылыстар" пайда бола бастағанын хабарлады. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ерлер жұмыс күшіне оралғаннан кейін жұмыссыз қалған әйелдерге жұмыс табу мәселесі туралы "Таймс" газетінде жарық көрген мақала "Flapper's Future" деп аталды. Осының ықпалымен терминнің мағынасы біршама өзгерді, "тәуелсіз, ләззат іздейтін, хакилікке құмар қыздарға" қатысты. Сол жылдың мамыр айында Selznick Pictures компаниясы Олив Томас қатысқан "The Flapper" атты үнсіз комедиялық фильмін шығарды. Бұл АҚШ-та "flapper" өмір салтын бейнелеген алғашқы фильм болды. Сол кезде бұл термин flapper ұрпағының стилі мен көзқарасының толық мағынасын білдірді. Терминнің қолданылуы 1920 жылдардың басында АҚШ-тағы жасөспірім қыздар арасында байланбаған галлоша кию модасымен тұспа-тұс келді, ал кең таралған жалған этимология бойынша, олар "flapper" деп аталды, өйткені олар жүргенде галлошалары қозғалды, олар аяқ киімдерін байламай кигендіктен, олар 21-ші ғасырдың аяқ киімдерін байламастан кию модасына ұқсас тәсілмен конвенцияға қарсы шықты. Терминнің шығу тегіне қатысты тағы бір ұсыныс 1920 жылдардағы сәнді үрдістен туындайды, онда жас әйелдер пальтоларын ашық қалдырып, жүргенде олардың сермелуіне мүмкіндік берді, осылайша олар тәуелсіз және Виктория дәуірінің тығыз киімдерінен босағандай көрінді. 1930 жылдардың ортасына қарай Ұлыбританияда "flapper" сөзі әлі де қолданылса да, ол өткенмен байланысты болды. 1936 жылы "Таймс" газетінің журналисі оны "blotto" сияқты ескірген жаргонмен бірге топтады: "[blotto] көне киімдер мен flapper-лердің алыс эхосын еске түсіреді. Ол әлі де "кезең" деп аталатын өткенді еске түсіреді".
Әсерлер
1918 жылы қарашада аяқталған Бірінші дүниежүзілік соғыс жас әйелдердің мінез-құлқын өзгертуге бір себеп болды. Соғыста көптеген жас жігіттердің қаза табуы және 1918 жылы 20-40 миллион адамды өлтірген испан тұмауы пандемиясы жастарға өмірдің қысқа екендігін және кез келген сәтте аяқталуы мүмкін деген сезімді сіңірді. Сондықтан жас әйелдер өз жастық шағын өмір мен бостандыққа толы қызықты өткізуді, үйден шықпай күйеу күтуді қаламады. Саяси өзгерістер де флэппер мәдениетінің пайда болуына себеп болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс Атлантиканың екі жағында да таптық жүйенің ықпалын азайтты, түрлі топтардың араласуына және бостандық сезімін бөлісуіне мүмкіндік берді. Әйелдер АҚШ-та 1920 жылдың 26 тамызында ақыры дауыс беру құқығын алды. Олар еркектермен тең дәрежеде болуды қалап, феминизмнің маңызды мақсаттарын іске асырудың қиындықтарымен бетпе-бет келді: жеке тұлға, толыққанды саяси қатысу, экономикалық тәуелсіздік және "сексуалдық құқықтар". Олар еркектерге берілгендей бостандыққа ие болуды, темекі шегуге және ішімдік ішуге құмар болды. Сонымен қатар, көптеген әйелдер жұмыс орнында жаңа мүмкіндіктерге ие болды, дәрігерлер, заңгерлер, инженерлер және ұшқыштар сияқты дәстүрлі түрде ерлерге тиесілі мамандықтарды меңгерді. Тұтынушылықтың өркендеуі "қанағаттану мен бостандық" идеалдарын насихаттады. Автомобильдің дамуы флэппер мәдениетінде маңызды рөл атқарды, себебі автомобиль әйелге қалаған уақытта еркін жүруге, спикезилерге және басқа да ойын-сауық орындарына баруға, ал сол кездегі үлкен машиналарды жеңіл мінез-құлыққа немесе тіпті сексуалдық қатынасқа пайдалануға мүмкіндік берді. Экономикалық өсімнің арқасында көптеген адамдар гольф пен теннис ойнауға, демалысқа шығуға уақыт пен қаржы жұмсады, бұл осы іс-шараларға сәйкес келетін киімді қажет етті. Флэппердің нәзік бейнесі осындай қозғалысқа өте ыңғайлы болды.
Суреттің дамуы
Америка Құрама Штаттарында флэппер стилі алғаш рет 1920 жылы Франсис Марионның танымал "Флэппер" фильмінде Олив Томас қатысымен пайда болды. Томас 1917 жылы ұқсас рөлде ойнаған, бірақ осы термин "Флэппер" фильміне дейін қолданылмады. Ол соңғы фильмдерінде флэппер бейнесінде көрінді. Клара Боу, Луиза Брукс, Коллин Мур және Джоан Кроуфорд сияқты басқа актрисалар да осы бейнеге сүйене отырып, мансаптарын құрды және үлкен танымалдылыққа қол жеткізді. Соғысқа дейінгі стиль флэппер стилінен өзгеше болғанымен, олардың тәуелсіздігі 30 жылдан кейін флэппердің өткір тілділік және табандылығына әкелген болуы мүмкін. АҚШ-тағы жазушылар Ф. Скотт Фицджеральд және Анита Лоос, сондай-ақ Рассел Паттерсон, Джон Хелд, Этель Хейс және Фейт Берроуз сияқты суретшілер өздерінің туындылары арқылы флэппердің сыртқы келбеті мен өмір салтын танымал етті, нәтижесінде флэпперлер тартымды, бейсақтыққа бейім және тәуелсіз болып көрінді. Флэпперлерді сынға алғандардың қатарында жазушы-сыншы Дороти Паркер болды, ол осы әдетке қысым жасау үшін "Флэпперлер: Жек көру әнін" жазды. 1922 жылы Еңбек министрі Джеймс Д. Дэвис "сигарет шегуші, коктейль ішетін флэппердің" "әдепсіздігін" айыптады. Гарвард психологы флэпперлердің "ең төменгі интеллект деңгейіне" ие екенін және білім берушілер үшін "шешілмейтін мәселе" құрайтынын мәлімдеді. Басқа бір жазушы Линн Фрейм өзінің кітабында көптеген ғалымдар мен денсаулық сақтау мамандары флэпперлердің сыртқы келбеті мен мінез-құлқының "ұлбалақтығын" ескере отырып, олардың әйелдік қасиеттерін талдап, бағалағанын айтты. Кейбір гинекологтар әйелдердің "әйелдік" қасиеттері жеткіліксіз болса, "некеге шығуы қиын" екенін, себебі күйеуі некеде бақытсыз болады деген пікір білдірді. Фреймнің кітабында ол флэпперлердің қысқа шаш пен қысқа киім сияқты сыртқы келбеті әйел денесінің қисықтарынан аяқ-қолдар мен денеге назар аударатынын жазды. Бұл белгілер тек сән тенденциясы ғана емес, сонымен қатар гендерлік рөлдердің бұлыңғырлануын көрсетеді.
Жастық бейнесі
Флэппер – 20 ғасырдағы жастар мен жаңа әйелдердің ең танымал бейнелерінің бірі және қазіргі американдықтар оны мәдени қаһарман ретінде қарастырады. Дегенмен, 1920 жылдары көптеген американдықтар флэпперлерді дәстүрлі қоғамға қауіп төндіретін, жаңа моральдық нормаларды енгізетін деп санады. Олардың көпшілігі орта таптың қыздары болғанымен, орта таптың құндылықтарын мойындамады. АҚШ-та көптеген әйелдер флэппер болу идеясына қызығушылық танытты. Флэпперлердің бәсекелес ұйымдары болды – Ұлттық Флэпперлер Тобы және Флэпперлердің Корольдік Ордені. Флэпперлер өздерімен бірге жүретін адамдарды елемеді, ұялтатын би биледі және жігіттермен ашық түрде әдемілікке шақырды. "Флэпперлер мазмұннан гөрі стильді, дәстүрден гөрі жаңалықты және ізгіліктен гөрі ләззатты бағалады".
Журналдар
1922 жылы Чикагода шығарылған шағын таралымды «The Flapper» журналы флэпперлердің сұлулығын жұртқа паш етті. Алғашқы санының бірінші бетінде журнал флэпперлердің дәстүрлі құндылықтардан жаңылғанын мақтан тұтып жариялады. Сонымен қатар, флэпперлер өздерін «жабысқан жүзім» деп атаған бұрынғы буын әйелдерінен өзгешеліктерін көрсете отырып, қорғады. Олар ескі әйелдердің шектеулі киімдерін және ұяң мінез-құлқын сынайды, ал өз еркіндіктеріне риза болды. Бұрынғы буынның белсенді әйелдері флэпперлердің бостандығына жол ашқанын олар мойындаған жоқ. 1923 жылы «The Flapper» журналында полиция реформасы туралы мақала жарияланды, бұл қоғамдық мәселелерге қызығушылық танытқанын көрсетеді. 1920 жылдары жас неміс әйелдеріне арналған жаңа журналдар олардың сезімталдығын көрсететін суреттермен және оларға қажетті киімдер мен аксессуарлар туралы жарнамалармен қызығушылық тудырды. «Die Dame» және «Das Blatt der Hausfrau» журналдарының жылтыр беттерінде «Қыз» – флэппер бейнесі көрсетілді. Ол жас, сәнді, қаржылық тәуелсіз және соңғы сәндерді сатып алуға құштар болды. Журналдар оны сән, өнер, спорт және автомобиль, телефон сияқты заманауи технологиялар туралы ақпаратпен қамтамасыз етті. 1920 жылдары көптеген жас әйелдер флэпперлерді жарқын болашақтың символы деп санаса, кейбіреулері олардың шамадан тыс мінез-құлқына күмән келтірді. Сондықтан 1923 жылы журнал «Флэппердің жасырын сырлары» деген жаңа рубрика үшін оқырмандарынан шын оқиғалар сұрап бастады. Олардың кейбіреулері қыздардың өзін кемсіткендерді жеңіп шығуы туралы болса, енді біреулері флэппер имиджіне сай болу үшін өздерінің моральдық принциптерінен бас тартқан қыздар туралы айтты. Мысалдар көп: жаңа үйленген әйел күйеуіне көңіл аударғанын мойындады, колледж студенті жігітінің оның жыныстық еркіндігіне байланысты «үйленуге лайық емес» екенін айтқанын, ал пастордың қызы жасы үлкен және тәжірибелі болып көріну үшін жалған айтқаны үшін ұялғанын айтты. Көптеген оқырмандар флэпперлер өздерінің еркіндік іздеулерінде тым алға кеткенін ойлады. 23 жастағы «бұрынғы вампир» былай деді: «Менің ойымша, 15-19 жас аралығындағы көптеген флэпперлер ақылсыз, басқалар туралы ойламайтын және проблемаға оңай түсіп қалатын жандар еді». Кейбір зерттеушілер флэпперлердің жас әйелдерге тән өмірлік кезең ретіндегі түсінігі Германиядан Англияға келгенін болжайды, онда ол «тыныш отырып, жаттығу жасамайтын, денесі ауыр әйелдерге қарсы сексуалдық реакция ретінде және педерастия мен қалыпты сексуалдық қатынас арасындағы келісім ретінде» пайда болды. «Backfisch» термині Англияда 1880 жылдардың соңында белгілі болғанымен, ол флэпперлерге тән бүлікшіл және конвенцияға қарсы мінез-құлқынан өзгеше, өте ұяң әйелдерді білдірді. Флэпперлердің бейнесі – тәуелсіз жас әйелдер, түнде Гарлемдегі джаз клубтарына баратын, олар эротикалық және қауіпті деп есептелді, онда олар провокациялық би билейтін, темекі шегіп, еркін, тіпті ойсыз қарым-қатынас жасайтын. Олар белсенді, спортпен айналысатын, велосипед тебетін, көлік жүргізетін және Американың тыйым салу кезеңінде қарсылық білдіретін алкогольді ашық ішетін. Уақыт өте келе, Чарльстон, Шими, Банни Хаг және Блэк Боттом сияқты би стильдері пайда болды, олар шоқтық деп есептелді, бірақ флэпперлердің дәстүрлі стандарттарды қабылдамауының символы болды.
Викториялық рөлдердің өзгеруі
Флэпперлер үйден тыс жерде жұмыс істей бастады және әйелдердің дәстүрлі әлеуметтік рөлдерін, сондай-ақ әйелдердің бүкіл тарихи әлеуметтік оқиғалар барысында әлсіздікке бейім екендігі туралы қалыптасқан түсініктерді сынға алды. Олар дәстүрлі викториялық гендерлік рөлдерге, қарапайым өмір салтына, қажырлы еңбекке және дінге деген сенімге қарсы елеулі күш болды. Көбінесе әйелдер ескі, қатаң қағидаларды тастап, тұтынушылық пен жеке таңдауға бет бұрды және олар ескі мен жаңа арасындағы "мәдени соғыстың" символы ретінде сипатталды. Флэпперлер дауыс беру құқығы мен әйелдер құқықтарын қолдады. Осылайша, флэпперлер үлкен әлеуметтік өзгерістердің нәтижесі болды – 1920 жылы АҚШ-та әйелдерге дауыс беруге рұхсат берілді, ал діни қоғам Скоупс процесінен дүрлігіп кетті. Әйелдердің дәстүрлі рөлдерінен шығуына байланысты туған алаңдаушылықтарға қарамастан, көптеген флэпперлер саясатқа араласпады. Шындығында, әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күрескен ертегі суфражистер флэпперлерді мәнсіз деп санады және олардың жеңіске жеткен сайлау құқығына лайық емес деп ойлады. Сол кездегі танымал либерал жазушы Дороти Данбар Бромли осы қайшылықты "шын мәнінде заманауи", "Жаңа стильдегі" феминистер ретінде түсіндіріп, олардың "толыққанды өмір үшін неке мен балалардың қажеттілігін мойындайтынын" және сонымен қатар "өздерінің жеке тұлғалықтарын көрсетуге бағытталған тоқтаусыз ішкі құштарлықпен жетеледі" деді.
Құшақтасу
"Қосырау" ("ойнасу" немесе прелюдия немесе енусіз жыныстық қатынас) Виктория дәуірінен гөрі көбірек таралды, мысалы, "қосылу кештерінің" танымалдылығының артуымен. Осындай кештерінде, болашақта некеге тұру дәстүрінен және оның күтілетін нәтижелерінен айырылып, еркін қатынас кеңінен таралды. Бұл көбінесе колледждерде байқалды, онда жастар "көп уақытын араласып, ешкімнің бақылауынсыз өткізетін". Кэролин Ван Уайк Photoplay журналы үшін мақалалар жазды, онда поп-мәдениет, сән туралы кеңестер және тіпті оқырмандарға өздерінің ішкі жұлдыздық қабілетін дамытуға көмектесетін материалдар жарияланды. 1926 жылдың наурыз айында анонимді жас әйел "қосыраудың" проблема екенін жазды, түсіндіріп: "Жігіттердің бәрі осымен айналысады және сіз де осыны жасасаңыз ғана қайта оралады. Біз, қыздар, не істеу керектігін білмей қалдық. Мен, әрине, сүйеуге асықпайтын адамға үйленгім келмейді. Бірақ мен дұрыс жолды табуым керек. Маған көмектесіңізші". Ван Уайк жазушының қиын жағдайын түсінді және былай деді: "Менің ойымша, романтиканы жүрегіңде сақтап, "дөңгелегі сынық" деп танылу, "қызық әйел" деп аталып, жүрегіңде үреймен жүргеннен гөрі әлдеқайда жақсы". 1950 жылдары Life журналы "қосылу кештерін" "20-жылдардың атақты және таң қалдыратын институты" деп сипаттады және Кинси есебіне сілтеме жасай отырып, олар "содан бері бізбен бірге" екенін айтты. 1950 жылғы Кинси есебінде 1920 жылдардағы буын үшін некеге дейінгі жыныстық қатынастың артқаны көрсетілді. Кинсидің зерттеуі бойынша, 1900 жылға дейін туған әйелдердің 14 пайызы 25 жасқа толғанға дейін некеге тұрмас жыныстық қатынасқа түскенін мойындады, ал 1900 жылдан кейін туған әйелдердің некеге тұрмас жыныстық қатынасқа түсіп, оргазмға жету мүмкіндігі екі жарым есеге (36 пайыз) жоғары болды.
Сленг
Флэпперлер бірқатар жаргондық сөздерді қолданумен байланысты, соның ішінде "қалдық", "жақындасушы", "күшті ласкылау" және "жақындасу кештері", дегенмен бұл сөздер 1920 жылдарға дейін де болған. Флэпперлер "джаз" сөзін қызықты немесе әдемі нәрсе ретінде де қолданды. Олардың тілі кейде кездесулерге, некеге және ішу әдеттеріне қатысты сезімдерін көрсететін: "Мен бір еркекпен ит туралы сөйлесуім керек" деген фраза сол кезде көбінесе виски сатып алуға баруды білдірді, ал "білдек" немесе "қиық" – келісім шарты немесе үйлену сақинасы. Сонымен қатар, флэпперлер "сүрелік ақша" сияқты жаргондық сөздерді ойлап тапты, ол әкеден алынатын жәрдемақыны немесе "ұшқышты құлату" – ажырасуды білдірді. Олардың көңілінен шығуын білдіретін сөздер де болды: "Бұл керемет" (жақсы), "Ол/Ол – араның тізесі" (тамаша адам), "Торт жегіш" (әйелдерге ұнайтын еркек) және танымал "мысықтың айқайы" (керемет нәрсе). Флэпперлердің мінез-құлқы мен өмір салтын көрсететін тағы екі жаргондық термин болды – "құдалық жасау" және "қайырымдылық қыздары". Құдалық жасау – серікке шығу және сыйлықтар, ойын-сауықтар мен ақшалай сыйлықтар үшін жақын қарым-қатынас жасау. Бұл әрекет 1890-1940 жылдар аралығында АҚШ-тың ірі қалаларында кең таралды және көбінесе жұмысшы сыныбының жас әйелдерімен байланысты болды. Құдалық жасау кеңінен таралған сайын, бұл әрекет "қайырымдылық" деп атала бастады, ал практиканың тәуекелді жақтарына қатысқан жас әйелдер жиі қайырымдылық қыздары деп аталды.
Сыртқы келбеті
Өздерінің құрметсіз мінез-құлқымен қатар, флэпперлер француз модасының нәтижесінде пайда болған стилімен танымал болды. Француз тілінде «garçonne» («жігіт» деген сөздің әйелдік жұрнағымен), флэппер стилі қыздарды жас және жігітше етіп көрсетті: қысқа шаш, жалпақ кеуде және түзу бел оны ерекшелендірді. 1913 жылға қарай, нәзік жасөспірімдік және нақты бір сыртқы түс арасындағы байланыс жұртшылықтың санасында қалыптасты. Лилиан Нордика сол жылы Нью-Йорк модасы туралы пікір білдіріп, Fifth Avenue көшесімен асығыс басып келе жатқан, тек ақ тістерін ғана көрсетіп, үстіне дөңгелек бас киім киген, қимылдай алмайтын жұқа қызды атап өтті. Осы ерте кезеңде флэппер стилі жігітше дене бітімі мен тығыз бас киімді қамтиған сияқты, бірақ жоғары белді емес, құлазып тұратын юбканы қамтыды. Қазір флэпперлермен байланысты сыртқы түс (түзу бел, қысқа шаш және тізеден жоғары немесе тізеге дейінгі юбка) 1925 жылға дейін толыққанды қалыптаспаса да, жұртшылықтың санасында ерекше сыртқы түс, асыра бақуатты мінез-құлық және «флэппер» сөзі арасында ерте байланыс болды. 1915 жылғы Франциядағы әскерлерге арналған Рождестволық ойын-сауық туралы «The Times» газетіндегі хабарда, «қысқа юбка, париждік үлгідегі бас киім және флэпперге тән шаш» киген ер адам әйелдердің құлықтылығын пароди жасап көрсеткені айтылған. Флэпперлер тудырған дау-дамаға қарамастан, олардың стилі сырт көзге байсақыр көрінетін ересек әйелдер арасында да танымал болды. Маңыздысы, флэпперлер әйелдер киімінен корсетті алып тастады, юбка мен көйлектің белдерін көтерді және әйелдер үшін қысқа шашты танымал етті. Осы стильмен тығыз байланысты актрисалардың қатарында Таллула Бэнкхед, Олив Борден, Клара Боу, Луиза Брукс, Джоан Кроуфорд, Бейби Дэниелс, Билли Доув, Леатрис Джой, Хелен Кейн, Лора Ла Планте, Дороти Маккейл, Колин Мур, Норма Ширер, Норма Талмадж, Олив Томас және Элис Уайт болды. 1920 жылдардың басында флэпперлер газеттегі комикстерде пайда бола бастады; Блонди Бупадуп және Фрици Риц – кейіннен Дагвуд Бамстедтің әйелі және Нэнсидің тәтесі ретінде бейнеленген – бастапқыда флэпперлер ретінде таныстырылды.
a thin little flapper of a girl donning a skirt in which she can hardly take a step, extinguishing all but her little white teeth with a dumpy bucket of a hat, and tripping down Fifth Avenue. At this early date, it seems that the style associated with a flapper already included the boyish physique and close fitting hat, but a hobble skirt rather than one with a high hemline. Although the appearance typically associated now with flappers (straight waists, short hair and a hemline above or around the knee) did not fully emerge until 1925, there was an early association in the public mind between unconventional appearance, outrageous behavior, and the word "flapper". A report in The Times of a 1915 Christmas entertainment for troops stationed in France described a soldier in drag burlesquing feminine flirtatiousness while wearing "short skirts, a hat of Parisian type and flapper like hair". Despite the scandal flappers generated, their look became fashionable in a toned down form among respectable older women. Significantly, the flappers removed the corset from female fashion, raised skirt and gown hemlines, and popularized short hair for women. Among actresses closely identified with the style were Tallulah Bankhead, Olive Borden, Clara Bow, Louise Brooks, Joan Crawford, Bebe Daniels, Billie Dove, Leatrice Joy, Helen Kane, Laura La Plante, Dorothy Mackaill, Colleen Moore, Norma Shearer, Norma Talmadge, Olive Thomas, and Alice White. Beginning in the early 1920s, flappers began appearing in newspaper comic strips; Blondie Boopadoop and Fritzi Ritz – later depicted more domestically, as the wife of Dagwood Bumstead and aunt of Nancy, respectively – were introduced as flappers.
Киім
Флаперлі көйлектер тік және кең болып келетін, қолдарды ашық қалдыратын (кейде тізгіштер мүлдем болмайтын) және белдік сызығын жамбасқа дейін түсіретін. Жібек немесе рейн тоқымадан жасалған колготкилер тізгіштермен ұсталып тұрылатын. 1927 жылға қарай юбкалар тізеден біршама төмен көтерілді, бұл қыздар билегенде немесе желде жүргенде аяқтарының бір бөлігі көрінуіне мүмкіндік берді, алайда олардың билеу әдісі кез келген ұзын, кең юбканың аяқтарын көрсетуіне себеп болатын. Көріністі күшейту үшін кейбір флапперлер тізелеріне румяна жағатын. Танымал көйлек үлгілерінің бірі – "роба де стиль". Осы кезеңде биік өкчелі аяқ киім де сәнге енді, олардың биіктігі 5-8 сантиметрге жететін.
Ішкі киім
Флэпперлер корсеттер мен шалбарларды "киюге оңай" кішкентай шалбарларға алмастырды. Ескі, шектеулі корсеттерсіз, флэпперлер билеген кезде кеудесін ұстап тұру үшін қарапайым бюст бодистерін киетін. Олар сондай-ақ жаңа, жұмсақ және иілгіш корсеттерді киетін, ол жамбасқа дейін жететін, бүкіл дене пішінін тегістейтін, әйелдерге тік сызылды көрініс беретін. Бұл ескі корсеттерге қарағанда, белді жіңірек көрсетіп, жамбас пен кеудені ерекшелеп көрсететін. Флэппер стилінің өзгеруі бұрын театрдағы кәсіби мақсатта қолданыстан басқа жағдайда қабылданғанға қарағанда "көп макияжға" мұқтаж болды. Металлдан жасалған помада құтысы мен кішкентай айналардың ойдағыдай табылуымен, "ара шаққан еріндер" сәнге енді. Көзге қара бояу, әсіресе көздің шегіне сызылған, стильдік болды. Блюздер енді сәнге айналды, себебі оны жағу қиын емес. Әйелдер қабауларын жіңішке етіп, қара түспен сызып, Клара Боу сияқты актрисаларға еліктеді. Бастапқыда, ақ тері ең тартымды деп есептелген. Алайда, Коко Шанель демалыстан кейін күңгірт терісін көрсеткеннен кейін, күңгірт теріге деген сұраныс артты – ол жұмыс істеудің қажеті жоқ, демалысқа толы өмірді білдірді. Әйелдер дене бітіміне, спорттық көрінісіне және, ең бастысы, денсаулығына көңіл бөлгісі келді.
Америка банктері мен "флаппер" қызметкерлері
1922 жылы АҚШ-тағы бірқатар банктер жас әйел қызметкерлердің – «флэпперлер» деп аталатындардың – киімдері мен мінез-құлқына қатысты ережелер енгізе бастады. Бұл оқиға Нью-Джерси штатындағы анасының шағымынан басталды. Ол ұлының тек қана тартымды деп санайтын жас әйелмен ғана іскерлік байланыс жасағанына наразы болды. Осы жағдай банк басшылығына хабарланды және әйел қызметкерлердің киім талаптарына қатысты ережелер қабылданды. Ережелерге киімнің әйнесі болмауы, оны белгілі бір дүкеннен сатып алу, қара, көк немесе қоңыр түсте кию, жеңдерің шынтақтан төмен болуы және юбкасы еденнен 12 дюйм жоғары болмауы кірді. Содан кейін «флэпперге» қарсы кодекс Федералдық резерв жүйесіне де тарады, онда әйел қызметкерлерге кеңсе сағатында өзін сұлуландыруға уақыт жоқ екені қатаң айтылды. «Флэппер» – американдық әйелдердің өмір салтындағы өзгерістердің киім арқылы көрініс тапқан ең айқын мысалы болды. Модадағы өзгерістер американдық әйелдік идеалдағы терең өзгерістердің белгісі ретінде қарастырылды. Ұзын емес юбка мен шашын қысқа қырқу бостандық символы ретінде пайдаланылды. Әдепсіздік революциясының белгілеріне некеге дейінгі қатынастар, бала тууды шектеу, ішімдік ішу және ескі құндылықтарды жек көру кірді. Соғысқа дейін әйелдер салонға бармайтын, ал соғыстан кейін, «ханым» болмаса да, әйелдер ойын-сауық орындарына пойыз вокзалына барғандай еркін кіретін. Әйелдер ашық түрде сөгіп, темекі шегуге, контрацепция қолдануға, юбкаларын тізеден жоғары көтеруге және гольфтарын төменге түсіруге батылдық танытты. Әйелдер енді бизнес әлемінде ерлермен бәсекелесіп, қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізіп, осылайша ерлерден тәуелсіздіктің басқа түрлерін де иеленді. «Флэппер» өмір салты мен келбеті жойылды және 1929 жылғы Уолл-стрит құлауынан кейін Америкада 1920 жылдардың жарқыраған және сәнді дәуірі аяқталды. Соңғы трендтер мен өмір салтын сатып ала алмағандықтан, бұрынғы жарқын «флэппер» әйелдері юбкаларын ұзарта бастады және «флэппер» киімдері жоғалып кетті. Ұлы депрессияның басталуымен қоғамға кенеттен ауырлық сезімі ұялады. 1930 жылдардағы экономикалық қиындықтар кезінде жоғары көңіл-күй мен гедонизмге төзеу мүмкін болмады. Кейін әйелдер үшін заңмен белгіленген юбка ұзындығы – білезіктен 7,5 сантиметрден аспауы керек болды. Кейбір әйелдер шаштарын қысқа қырқып алғандары үшін жұмыстан шығарылды. 1930 жылдарға көшу оңай болған жоқ. «Жасап, жөндеу» сияқты науқандар қоғамда шамадан тыс тұтынуға жол бермеу үшін кеңінен тарады. Мата таңдау – бұл кедейлік кезінде үнемдеуге тиіс көптеген заттардың бірі болды. 1900 жылдардың басында танымал болған жібек сияқты сәнді маталардың орнына жасанды маталар қолданылды. Той киімдері енді әшекейленбеді немесе жарқын түстерге боялған жоқ. Оның орнына әйелдер соғыс кезінде ер адамдардың жұмысын істеу үшін жұмысқа шықты. Ауыр физикалық жұмыс әйелдердің шалбар киюін қажет етті және бұл қоғамда қабылдауға ие болды.