Кіріспе

Интерактивті эволюциялық есептеу (IEC) немесе эстетикалық таңдау – адам бағалауын қолданатын эволюциялық есептеу әдістерінің жалпы атауы. Адам бағалауы әдетте жарамдылық функциясының нысаны белгісіз болғанда (мысалы, көрініс әдемілігі немесе тартымдылығы; Докинс, 1986 ж.) немесе оңтайландыру нәтижесі нақты пайдаланушының жеке талғамына сай болуы тиіс болғанда (мысалы, кофедің дәмі немесе пайдаланушы интерфейсінің түс схемасы) қажет болады.

IEC жобалау мәселелері

IEC-тің бір пайдаланушыдан алатын бағалаулар саны пайдаланушының шаршауымен шектеледі, бұл мәселені көптеген зерттеушілер маңызды проблема деп атап көрсеткен. Сонымен қатар, адам бағалаулары фитнес-функцияны есептеумен салыстырғанда баяу және қымбатқа түседі. Сондықтан, бір пайдаланушылы IEC әдістері аз ғана бағалаулардың көмегімен конвергенцияға жетуге мүмкіндік беру үшін жасалуы керек, бұл сөзсіз өте шағын популяцияларды білдіреді. Зерттеушілер конвергенцияны жылдамдату үшін бірнеше әдістер ұсынды, мысалы, интерактивті шектеулі эволюциялық іздеу (пайдаланушының араласуы) немесе дөңгелек функцияны қолдана отырып пайдаланушының қалауларын бейімдеу. IEC адам-компьютер интерфейстері пайдаланушының шаршауын азайту мақсатында мұқият жобалануы тиіс. Есептеу агенттерін қосу пайдаланушының шаршауын жеңуге көмектеседі деген дәлелдер де бар. Дегенмен, көптеген пайдаланушылардан бір уақытта бағалауларды қабылдай алатын IEC жүзеге асырулары жоғарыда айтылған шектеулерді еңсеруге мүмкіндік береді. Бұл тәсілдің мысалы – Карл Симстің интерактивті медиа-инсталляциясы, ол еден сенсорларын пайдаланып көптеген келушілердің қалауларын қабылдау арқылы тартымды 3D анимациялық формаларды дамытуға мүмкіндік береді. Осы көп пайдаланушылы IEC жүзеге асыруларының кейбіреуі ынтымақтастық құралдары ретінде қызмет етеді, мысалы HBGA.

IEC типтері

IEC әдістеріне интерактивті эволюциялық стратегия, интерактивті генетикалық алгоритм, интерактивті генетикалық бағдарламалау және адамға негізделген генетикалық алгоритм жатады.

IGA

Интерактивті генетикалық алгоритм (IGA) – адам бағалауын қолданатын генетикалық алгоритм. Бұл алгоритмдер интерактивті эволюциялық есептеулердің кеңірек санатына жатады. Осы техникалардың негізгі қолданылу аймақтары – есептеу арқылы бағалау функциясын құру қиын немесе мүмкін емес жағдайлар, мысалы, пайдаланушының эстетикалық талғамына сай келетін кескіндерді, музыканы, түрлі көркемдік дизайн мен формаларды дамыту. Интерактивті есептеу әдістері әртүрлі ұсыныс түрлерін пайдалана алады, сызықтық (дәстүрлі генетикалық алгоритмдердегідей) және ағаш тәрізді (генетикалық бағдарламалаудағыдай).