Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пототан () – Филиппиннің Илоило провинциясындағы 1-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 78 298 адамды құрайды. Қала Илоило қаласының солтүстігінде, Суаге өзенінің жағасында орналасқан. Қаланың аумағы 94 км², оның 85%-ы егіс жері. 1997 жылдың желтоқсан айында, әйгілі Рождестволық жарық фестивалінің арқасында "Батыс Висаяның Рождестволық астанасы" деп жарияланды. Панайдың күріш астық қоймасы саналатын бұл қала солтүстікте Динглмен, оңтүстікте Заррагамен, шығыста Баротак Нуэвомен, батыста Нью-Лусена, Илоило және Минамен шектеседі.
Municipality in Iloilo, Philippines
Pototan (, , ), is a 1st class municipality in the province of Iloilo, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 78,298 people. The town lies on the banks of the Suage River, north from Iloilo City. The town has an area of 94 km2, 85% of which is agricultural land. In December 1997, it was declared as the "Christmas Capital of Western Visayas" because of its famed Christmas Festival of Lights. Considered the rice granary of Panay, the town is bordered by Dingle to the north, Zarraga to the south, Barotac Nuevo to the east, New Lucena, Iloilo and Mina to the west.
Ерте тарих
Пототанның алғашқы тұрғындары Дату Путидің немересі, Думангас қаласынан келген малай Дату Рамонның отбасы болды. Олар алғаш рет бұрынғы қала орталығы (poblacion) болған Насло ауылына қоныстанды. Сол жерде "путат" деп аталатын көптеген ағаштар өсіп, осыдан кейін бұл жер "Капутатан", яғни "көптеген путат ағаштарының орны" деп аталды. Бірақ, оның таулы жер екені және сумен жабдықталуы нашар болғандықтан, Суаге өзенінің жағасына, қазіргі Пототанға көшуге шешім қабылдады. 16 ғасырдың ортасында Пототанға қытай саудагерлері келді.
The first people of Pototan were the family of Datu Ramon, grandson of Datu Puti, a Malay from the town of Dumangas. They first settled at Barangay Naslo, which was formerly the poblacion (town center). In that place was found a luxuriant growth of trees called "putat", after which the place was subsequently called "Kaputatan" or "place of many Putat trees." However, due to its hilly terrain and poor water supply, they decided to move nearer the bank of the Suage River, now called Pototan. In the middle of the 16th century, the Chinese traders arrived in Pototan.
Испан дәуірі
1593 жылы испандықтардың келуі жергілікті тұрғындардың әлеуметтік-экономикалық және саяси өмірінде жаңа өзгерістерге әкелді. Бұл жаңа дәуірдің бастауы болды, жергілікті тұрғындар августин монахтарының күш-жігері арқасында католицизм дініне көшті. Елді мекен кейіннен приходқа айналдырылды. Білім беру, бастапқыда тек аз ғана еңбекке қабілеттілер үшін ғана қолжетімді болды. Испандықтарға айтуы қиын болған "Капутатан" атауы "Пототан" деп өзгертілді. Испандықтар жолдар мен көпірлер салды. Дон Томас Сажен және Дон Эскрибано Трибуналдың (әкімшілік ғимараттың) құрылысын қадағалады, ал жергілікті тұрғындар еңбек етіп көмектесті. Трибунал Екінші дүниежүзілік соғыстан аман қалды және 1950-ші жылдардың басында қазіргі Батыс Висая ауруханасына айналдырылды. 1874 жылы Пототано халқы Дон Хуан Марселоны алғашқы Капитан Муниципаль етіп тағайындау арқылы өздерінің саяси істерін басқара бастады. Бұл үкімет формасы американдықтар келгенге дейін сақталды. 1891 жылы Капитан Муниципаль Браулио Пенаранданың қызмет мерзімінде холера эпидемиясы болды. Филиппин революциясы кезінде Тереза Магбануа (Висайяның Жанна д'Арк деп танылған) және оның екі бауыры, Элиас және Паскуаль Магбануа қару алып, революцияға қосылды. 1898 жылы Испания Филиппинді АҚШ-қа өткізгеннен кейін американдықтар келді. Қалған испан халқы көптеген филиппиндіктермен бірге, соның ішінде соңғы Губернадорсильо, Дон Маурилио Мендосамен бірге тауға қашты. Кейін ол американдықтар тарапынан тұтқынға алынды, бірақ одан кейін алғашқы Муниципалды президент болып тағайындалды.
The arrival of the Spaniards in 1593 sparked new changes in the socio economic and political life of the natives. It was the start of a new era, the natives were converted to Catholicism through the efforts of Augustinian Friars. The settlement was subsequently made into a Parish. Education, though at the onset only for the privileged few, was introduced. The name "Kaputatan", which the Spanish have difficulty pronouncing, was changed to "Pototan". The Spanish built roads and bridges. Don Tomas Sajen and Don Escribano supervised the construction of the Tribunal (municipal hall) with the natives contributing the labor. The Tribunal withstood World War II and in the early 50s was modified into what is now the Western Visayas Hospital. In 1874, Pototanons began to run their own political affairs with the appointment of Don Juan Marcelo as the first Capitan Municipal. This form of government continued until the arrival of the Americans. During the incumbency of Capitan Municipal Braulio Peñaranda in 1891, there was a cholera outbreak. During the Philippine Revolution, Pototanons such as Teresa Magbanua (known as the Joan of arc of the Visayas) and her two brothers, Elias and Pascual Magbanua took up arms and joined the revolution. The Americans arrived after Spain ceded Philippines to the United States in 1898. The remaining Spanish population fled to the hills together with many Filipinos including the last Gobernadorcillio, Don Maurilio Mendoza. He was later held prisoner by the Americans but subsequently named the first Municipal President.
Америка дәуірі
Америкалықтардың билігі тұсында жергілікті тұрғындарға сөз және дін бостандығы берілді. Білім беру жүйесі либералдануға ұшырады, көбірек және сапалы жолдар мен көпірлер салынды. Халықтың экономикалық, әлеуметтік және мәдени өмірінде де жақсарулар байқалды. Мун президенттігінде, Маурильо Мендоса президент болған кезде, Пототано халқы тағы бір есімдегі оқиғаға куә болды: 1914 жылдың қараша айында елді мекеннің жартысы толығымен өртенді. Өрттің себебі белгісіз. 1935 жылы Филиппин Конституциясы бекітілген кезде, қаланың жергілікті басқаруында тағы бір өзгеріс болды: Муниципалдық президент лауазымы Муниципалдық мэр болып өзгертілді. Сантьяго Пуиг – алғашқы муниципалдық мэр. 1940 жылы оның орнын Мариано Пенафлорида басты. Пенафлорида 1942 жылдың 16 қыркүйегіне дейін қызмет етті.
Under the Americans, the natives were granted the freedom of speech and worship. Education was liberalized; more and better roads and bridges were constructed. Improvements were also noticed in the economic, social and cultural life of the people. During the incumbency of Mun. President Maurillo Mendoza, the Pototanons again witnessed another unforgettable event: the burning of the entire half of the poblacion in November 1914. The cause of the fire is unknown. When the Philippine Constitution was ratified in 1935, another change in the town's local governance was introduced: the title of Municipal President was changed to Municipal Mayor. Santiago Puig was the first Municipal Mayor. He was succeeded by Mariano Peñaflorida in 1940. Peñaflorida served until September 16, 1942.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыста жапондықтардың келуі Пототанон халқының арасында хаос пен үрей тудырды. Кала әкімі Пенафлорида Томас Конфесордың бостандық революциялық үкіметі тұсында әкімдік қызметін атқаруын жалғастырды, ал жапон императорлық әскерлері Томас Ферраризді марионетка әкім етіп тағайындады.
The coming of the Japanese during World War II spread chaos and fear among Pototanons. Mayor Peñaflorida continued to act as Mayor under the Free Revolutionary Government of Tomas Confesor while the Japanese Imperial Forces designated Tomas Ferrariz as Puppet Mayor.
Демография
2020 жылғы санақта Илоило провинциясының Пототан қаласының халқы 78 298 адамды құрады, халық тығыздығы – [халық тығыздығы туралы мәлімет жоқ]. Карая муниципалитеттегі негізгі тіл болып табылады.
In the 2020 census, the population of Pototan, Iloilo, was 78,298 people, with a density of Karay·a is the primary language in the municipality.