Кіріспе

Пототан () – Филиппиннің Илоило провинциясындағы 1-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 78 298 адамды құрайды. Қала Илоило қаласының солтүстігінде, Суаге өзенінің жағасында орналасқан. Қаланың аумағы 94 км², оның 85%-ы егіс жері. 1997 жылдың желтоқсан айында, әйгілі Рождестволық жарық фестивалінің арқасында "Батыс Висаяның Рождестволық астанасы" деп жарияланды. Панайдың күріш астық қоймасы саналатын бұл қала солтүстікте Динглмен, оңтүстікте Заррагамен, шығыста Баротак Нуэвомен, батыста Нью-Лусена, Илоило және Минамен шектеседі.

Ерте тарих

Пототанның алғашқы тұрғындары Дату Путидің немересі, Думангас қаласынан келген малай Дату Рамонның отбасы болды. Олар алғаш рет бұрынғы қала орталығы (poblacion) болған Насло ауылына қоныстанды. Сол жерде "путат" деп аталатын көптеген ағаштар өсіп, осыдан кейін бұл жер "Капутатан", яғни "көптеген путат ағаштарының орны" деп аталды. Бірақ, оның таулы жер екені және сумен жабдықталуы нашар болғандықтан, Суаге өзенінің жағасына, қазіргі Пототанға көшуге шешім қабылдады. 16 ғасырдың ортасында Пототанға қытай саудагерлері келді.

Испан дәуірі

1593 жылы испандықтардың келуі жергілікті тұрғындардың әлеуметтік-экономикалық және саяси өмірінде жаңа өзгерістерге әкелді. Бұл жаңа дәуірдің бастауы болды, жергілікті тұрғындар августин монахтарының күш-жігері арқасында католицизм дініне көшті. Елді мекен кейіннен приходқа айналдырылды. Білім беру, бастапқыда тек аз ғана еңбекке қабілеттілер үшін ғана қолжетімді болды. Испандықтарға айтуы қиын болған "Капутатан" атауы "Пототан" деп өзгертілді. Испандықтар жолдар мен көпірлер салды. Дон Томас Сажен және Дон Эскрибано Трибуналдың (әкімшілік ғимараттың) құрылысын қадағалады, ал жергілікті тұрғындар еңбек етіп көмектесті. Трибунал Екінші дүниежүзілік соғыстан аман қалды және 1950-ші жылдардың басында қазіргі Батыс Висая ауруханасына айналдырылды. 1874 жылы Пототано халқы Дон Хуан Марселоны алғашқы Капитан Муниципаль етіп тағайындау арқылы өздерінің саяси істерін басқара бастады. Бұл үкімет формасы американдықтар келгенге дейін сақталды. 1891 жылы Капитан Муниципаль Браулио Пенаранданың қызмет мерзімінде холера эпидемиясы болды. Филиппин революциясы кезінде Тереза Магбануа (Висайяның Жанна д'Арк деп танылған) және оның екі бауыры, Элиас және Паскуаль Магбануа қару алып, революцияға қосылды. 1898 жылы Испания Филиппинді АҚШ-қа өткізгеннен кейін американдықтар келді. Қалған испан халқы көптеген филиппиндіктермен бірге, соның ішінде соңғы Губернадорсильо, Дон Маурилио Мендосамен бірге тауға қашты. Кейін ол американдықтар тарапынан тұтқынға алынды, бірақ одан кейін алғашқы Муниципалды президент болып тағайындалды.

Америка дәуірі

Америкалықтардың билігі тұсында жергілікті тұрғындарға сөз және дін бостандығы берілді. Білім беру жүйесі либералдануға ұшырады, көбірек және сапалы жолдар мен көпірлер салынды. Халықтың экономикалық, әлеуметтік және мәдени өмірінде де жақсарулар байқалды. Мун президенттігінде, Маурильо Мендоса президент болған кезде, Пототано халқы тағы бір есімдегі оқиғаға куә болды: 1914 жылдың қараша айында елді мекеннің жартысы толығымен өртенді. Өрттің себебі белгісіз. 1935 жылы Филиппин Конституциясы бекітілген кезде, қаланың жергілікті басқаруында тағы бір өзгеріс болды: Муниципалдық президент лауазымы Муниципалдық мэр болып өзгертілді. Сантьяго Пуиг – алғашқы муниципалдық мэр. 1940 жылы оның орнын Мариано Пенафлорида басты. Пенафлорида 1942 жылдың 16 қыркүйегіне дейін қызмет етті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыста жапондықтардың келуі Пототанон халқының арасында хаос пен үрей тудырды. Кала әкімі Пенафлорида Томас Конфесордың бостандық революциялық үкіметі тұсында әкімдік қызметін атқаруын жалғастырды, ал жапон императорлық әскерлері Томас Ферраризді марионетка әкім етіп тағайындады.

Демография

2020 жылғы санақта Илоило провинциясының Пототан қаласының халқы 78 298 адамды құрады, халық тығыздығы – [халық тығыздығы туралы мәлімет жоқ]. Карая муниципалитеттегі негізгі тіл болып табылады.