Кіріспе

Глюкоза полисахариді

Chembox
| Verifiedfields = өзгертілген
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 443933398
| ImageFile = Maltodextrin.png
| IUPACName =
| OtherNames =
|Section1=
|Section2=Chembox Properties
| Formula = C6nH(10n+2)O(5n+1)
| MolarMass = Өзгермелі
| Appearance = Ақ ұнтақ
| Density =
| MeltingPt =
| BoilingPt =
| Solubility = Суда толық ерігіш немесе оңай таралатын

Қабылданатын мальтодекстриндер (немесе жай ғана мальтодекстриндер) өсімдік крахмалын химиялық өңдеу арқылы алынған ақ түсті қатты заттар ретінде өндіріледі. Ас қорытуға төзімді мальтодекстриндер (сондай-ақ төзімді мальтодекстриндер деп те аталады) ішекте ферментация кезінде қысқа тізбекті май қышқылдарын түзетін қабілеттеріне байланысты тағамдық қоспалар ретінде анықталады, бұл асқазан-ішек денсаулығына үлес қосады. Ас қорытуға төзімді мальтодекстриндер де өсімдік крахмалын химиялық өңдеуден алынған ақ түсті қатты заттар болып табылады, бірақ олар ас қорытуға төзімді болу үшін арнайы әдістермен өңделеді. Олар көптеген тұтыну өнімдерінің құрамына, мысалы, төмен калориялы тәттілендіргіштер ретінде қосылады және GRAS (қауіпсіз деп танылған) саналады. Тұтынушылар әртүрлі мальтодекстрин тағамдық қоспаларының ортақ атауын шатастыруы мүмкін. Бұл химиялық зат қабылданатын мальтодекстринге қарағанда күрделі құрылымға ие. Мальтодекстиндердің екі түрінің химиялық және тағамдық қасиеттерінде көп ортақ емес. Аталған зерттеуде соңғы мальтодекстрин өніміне төзімді декстриннің қосымша өңделуі қажет болды. Химиялық отбасы тағамдық крахмалмен және өндіріс процесімен анықталады, екеуі де өндіріс талаптарына сәйкес өзгеруі мүмкін.

Тарих

1950 жылы крахмалдан азық-түлік ингредиенттерін жасаудан кейін, қорытылатын малтодекстриндер алғаш рет 1967 және 1973 жылдар аралығында өндірілді. 1990 жылдары крахмалдың тамақтануын зерттеулер нәтижесінде қорытуға төзімді малтодекстриндер жасалды, бұл төзімді крахмалдың анықтамасын қалыптастырды. Кейбір дереккөздер малтодекстрин туралы айтқанда, қандай малтодекстрин қолданылғанын нақты көрсетпей, әдетте қорытылатын малтодекстринге сілтеме жасады. АҚШ-та бұл крахмал көбінесе жүгеріден, ал Еуропада – бидайдан жасалады. Тағамдық крахмал қайнатылады. Содан кейін пайда болған қою пастаға малтодекстрин алу үшін қышқыл мен ферменттер қосылады.

Тамақпен қолдану

Еуропалық Одақта бидайдан алынған мальтодекстринге бидай аллергенін көрсету талабы қойылмайды, бұл туралы ЕО № 1169/2011 Регламентінің II қосымшасында жазылған. Алайда, АҚШ-та ол Азық-түлік аллергендерін таңбалау және тұтынушыларды қорғау туралы заңға сәйкес аллерген туралы ақпарат беруден босатылмайды, және оның ерікті түрде "глютенсіз" деп тануға әсерін әрбір жағдайда жеке-жеке бағалау қажет. Мальтодекстрин ұнтақ түрінде, гель қаптамаларда, энергетикалық сусындар ретінде диеталық қосымша ретінде қолданылуы мүмкін. Мальтодекстриннің гликемиялық индексі 110-ға тең, бұл көрсеткіш глюкоза үшін (100) және қант үшін (80) жоғары. АҚШ-та мальтодекстрин азық-түлік өндірісінде қауіпсіз компонент (GRAS) ретінде қарастырылады. Төмен молекулалық салмағы, төмен тұтқырлығы, жоғары суда ерігіштігі және ферменттік әрекетке төзімділігі асқазан-ішек жолында толық қорытылмауына мүмкіндік береді. Зерттеулер нәтижесінде, асқазан-ішек жолында қорытылмайтын мальтодекстрин 5-ші типті төзімді крахмал (RS5) ретінде жіктеледі, ол пребиотик диеталық талшық болып табылады және диабетті басқаруды және метаболикалық синдромның басқа да ауруларын жақсартуға көмектесетін қасиеттерге ие. Асқазан-ішек жолында қорытылмайтын мальтодекстрин сияқты ферменттелетін диеталық талшықтарды қамтитын тағамдар мен сусындарды тұтыну іштің құрысуына, ісіп кетуге және газдануға себеп болуы мүмкін. 2017 жылы Health Canada асқазан-ішек жолында қорытылмайтын мальтодекстриннің өнімдерді таңбалауға жарамды, қажетті физиологиялық әсер беретін диеталық талшықтың жасалған көздеріне енгізді. 2018 жылы АҚШ-тың FDA өнеркәсіптік нұсқаулық құжатын жариялады, онда асқазан-ішек жолында қорытылмайтын мальтодекстринмен жасалған тағамдардың ферменттелетін диеталық талшықтан денсаулыққа пайдалы екенін жарнамалауға болатыны айтылды.

Басқа қолданыстар

Малтодекстрин рецепт бойынша дайындалатын дәрі-дәрмектер мен диеталық қоспаларды өндіруде таблеткалар мен капсулаларды қаптауға, сондай-ақ ұнтақтарды құрастыруға қолданылады. Оның биохимиялық әсері болмағандықтан, тиімділігі зиянкес жәндіктерге сұйылтылған ерітіндіні шашыратуға негізделген – ерітінді кепкен соң, жәндіктердің тыныс тесіктерін бітеп, тұншығу арқылы өлімге алып келеді.