Кіріспе

Норвегиялық шахмат гроссмейстері және футболшы (1967 жылы туған)

Симен Агдештейн (15 мамыр 1967 жылы туған) – норвегиялық шахмат гроссмейстері, шахмат жаттықтырушысы, жазушы және Норвегия ұлттық футбол құрамасы сапында шабуылшы ретінде ойнаған бұрынғы кәсіби футболшы. Агдештейн 1982 жылдан 2023 жылға дейін Норвегия шахмат чемпионаттарында тоғыз рет жеңіске жетті. Ол сондай-ақ Магнус Карлсеннің бұрынғы жаттықтырушысы және Карлсеннің менеджері Эспен Агдештейннің інісі. Ол шахмат туралы бірнеше кітаптың авторы және бірлескен авторы, соның ішінде Карлсеннің өмірбаяны.

Шахматтық мансабы

Агдештейн 15 жасында Норвегияның ұлттық чемпионы, 16 жасында халықаралық шебері, 18 жасында гроссмейстер атанды. Жергілікті деңгейде оның 1980-ші жылдары Солтүстік және Норвегия чемпионаттарында үнемі жеңіске жетіп тұруы, оның тапқыр және шығармашыл стиліне қарсы тұра алатын ойыншылардың аз екенін көрсетті. Халықаралық жарыстарда ол 1986 жылғы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында Валтер Аренсибиядан кейін, бірақ Евгений Бареев, Вишванатан Ананд және Жерон Пикеттен озасып екінші орынды иеленді. Көп ұзамай оның Эло рейтингі 2600-ден асты. 1980-ші жылдардың соңында Агдештейн шахматтағы жоғары жетістіктерін футболмен толық уақытты біріктіріп, екі спорт түрінде де ел намысын қорғады. 1990-шы жылдардың басында тізе жарақаты футболдық мансабын тоқтатты. 1999 жылы Агдештейн қайтадан жеңіске жетті, сол жылы Каппель-ла-Гранде турнирінде және 2003 жылы Мэн аралы турнирінде жеңіс туын көтерді. Агдештейн 2013 жылы екі турнирде жеңіске жетті: Барселонадағы ашық Сант-Марти турнирінде 9 мүмкіндіктен 8½ ұпай жинап, 2901 рейтингтік көрсеткішті және Ослодағы Хавард Ведерхусқа арналған халықаралық шахмат мемориалында 9 мүмкіндіктен 7 ұпай жинады. Агдештейн шахмат Олимпиадасында ел намысын жеті рет қорғады, көбінесе бірінші тақтада ойнап, 1982 жылы алғашқы қатысуында жеке алтын медальді жеңіп алды. Ақ фигуралармен ойнағанда патшайым пешкасымен ашылуларға бейім, ал қара фигуралармен Рюи Лопес, Голланд қорғанысы және жартылай ашық ойындарды ұнатады. Агдештейн Norges Toppidrettsgymnas спорт академиясында жұмыс істейді, онда шахмат және футболдан сабақ береді. Ол әлем чемпионы Магнус Карлсен сияқты көптеген жас таланттарға шахматтан жаттықтырушылық берді. Оның Интернет шахмат клубындағы (ICC) нигі "Gruk".

Жеке өмір

Ол Осло қаласында азаматтық инженер Рейдар Франк Агдештейннің (1927–2002) және хатшы Унни Йоргенсеннің (1934–) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол жүгіруші және ботаник Рейдар Йоргенсеннің ана тарапынан немересі. 1995 жылы Осло университетінің Саяси ғылымдар факультетінен магистр дәрежесін алды. 1996 жылғы қазан айында ол кейіннен Парламент депутаты болған Марианна Асенге үйленді.

Агдештейн туралы кітаптар

Арне Даниелсен, Бьярте Лир Сальвесен, Бьярке Саль, Атле Грённ. Симен Агдестейн (2008)