Кіріспе

Америкалық шахмат гроссмейстері (1983 жылы туған)

Ирина Борисивна Круш (Ірина Борисивна Круш; 1983 жылдың 24 желтоқсанында туған) – американдық шахмат гроссмейстері. АҚШ атынан ойнағанда GM атағын алған жалғыз әйел. Круш сегіз рет АҚШ әйелдер чемпионатының және екі рет Әйелдер Америка кубогының жеңімпазы.

Ерте өмір

Ирина Круш КСРО-ның Одесса қаласында (қазіргі Украина) еврей отбасында дүниеге келді және 1989 жылы ата-анасымен бірге Бруклинге көшті. Оның әкесі, бұрынғы шахматшы, Иринаға шахмат ойынын үйретті. 6 жасында ол алғашқы турнирін жеңіп алды, ал 7 жасында Польшада 10 жасқа дейінгі қыздар арасындағы әлем чемпионатына АҚШ құрамасынан қатысты. 2010, 2012, 2013, 2014, 2015 және 2020 жылдары да қатысты. 1999 жылы Круш «Каспаров әлемге қарсы» шахмат жарысына қатысты. Гарри Каспаров ақ фигуралармен ойнады, ал интернет қолданушылары Microsoft хостингтік сайты арқылы Круш және оның үш әріптесі – Этьен Бакро, Элизабет Пяхтц және Флорин Фелекан ұсынған кеңестерге сүйене отырып, қара фигуралардың қозғалыстары үшін дауыс берді. Оныншы жүрісте Круш бір қозғалысты ұсынды, соның нәтижесінде әлем командасы дауыс берді. Каспаров кейін ол сол кезде ойынды бақылаудан шығарғанын және жеңіске жететінін немесе жеңіліске ұшырайтынын білмейтінін айтты. Круш 2008 жылы Нидерландының Вийк-ан-Зе қаласында өткен 14 ойыншыдан тұратын дөңгелек турнирінің C тобында ойнады. Ол бес жеңіс (соның ішінде болашақ жеңімпаз Фабиано Каруанаға қарсы жеңіс), төрт теңдік және төрт жеңіліс нәтижесінде 7/13 ұпай жинап, бес орында қалды. 2013 жылы ол 2001 жылғы Нью-Йорк мэрінің кубогы халықаралық ГМ турнирі, 2013 жылғы әйелдер әлем командалық шахмат чемпионаты және 2013 жылғы Баку ашық турнирінде көрсеткен нәтижелері үшін гроссмейстер атағын алды. 2022 жылы ол екі раундтан тұратын жүйе бойынша өткен 2022 жылғы Америка кубогында (әйелдер турнирі) жеңіске жетті. 2022 жылғы АҚШ әйелдер шахмат чемпионатында Дженнифер Юмен тең түсті, бірақ плей-оффта жеңілді.

Командалық жарыстар

Круш 1998 жылдан бері әйелдер шахмат олимпиадасында АҚШ ұлттық құрамасында ойнады. АҚШ құрамасы 2004 жылы күміс, 2008 жылы қола жүлдеге ие болды. 2022 жылы Круш 44-ші шахмат олимпиадасында АҚШ әйелдер құрамасының мүшесі болды; команда төртінші орынды иеленді. Ол сондай-ақ 2009 және 2013 жылдары әйелдер арасындағы шахмат командалық әлем чемпионатында АҚШ құрамасының құрамында өнер көрсетті. Ол 2015 жылы АҚШ шахмат лигасындағы «Манхэттен Applesauce» командасында ойнады; бұрын ол «Нью-Йорк Найтс» командасында ойнады (2005–2011, 2013). Круш және оның бұрынғы күйеуі, канадалық гроссмейстер Паскаль Шарбоно,

Жазу

Круш жиі "Chess Life" журналына және uschess.org сайтына мақалалар жазады. Оның 2013 жылы гроссмейстер атағын алу туралы мақаласы сол жылы "АҚШ шахматының ең үздік туындысы" деп танылды.

Жеке өмір

Круш Бруклиндегі Эдвард Р. Мэрроу орта мектебінде оқыды. 2006 жылы Нью-Йорк университетінің халықаралық қатынастар мамандығын бітірді. Круш өзін "христиан яхудиі" деп есептейді, 2011 жылы христиан дініне кіргеннен бері яхуди мұрасын және христиандық сенімін қабылдады. 2016 жылдың наурызында Хиллари Клинтон Стив Харви телешоуына қонақ шақырды. Шоуда Крушпен бірге оны танымайтын екі актриса да болды. Үштік Стив Харви мен Клинтонның оның өмірі мен шахмат карьерасы туралы сұрақтарына жауап берді. Клинтон нағыз Ирина Крушты таныды. 2020 жылдың наурыз айында ол "орташа" деңгейдегі COVID-19 жұқтырғандықтан ауруханаға жатты, емделген соң үй карантинінде сауығу үшін босатылды. Карантинде жүргенде ол онлайн әйелдер блиц шахматы турнирі – "Изоляцияланған патшайымдар швейцарлық жүйесіне" қатысты. Турнирде ол 10 ұпайдың 7.5-ін жинап, GM Александра Костенюктан жарты ұпай кеміп екінші орынды бөлісті. 2023 жылдың 18 қаңтарында Круш "The Price Is Right" телешоуының прайм-таймдық арнайы бағдарламасында пайда болып, Clock Game-де жеңіске жетті, бірақ Showcases-ке өте алмады.