Кіріспе
Аризона және Юта штаттарындағы тас жол (қазіргі US 163) – АҚШ-тың Аризона және Юта штаттарында 160-шы АҚШ тас жолынан солтүстікке қарай 191-ші АҚШ тас жолына дейін созылатын 64 мильдік (103 км) АҚШ тас жолы. Оның оңтүстікке қарайғы 44 милі (71 км) Навахо ұлтының аумағында орналасқан. Бұл тас жол Ежелгілер жолының, Ұлттық көркемдік тас жолының бір бөлігін құрайды. Тас жол Монумент Долының ортасынан өтеді және көптеген фильмдер мен жарнамаларда көрсетілген. Магистраль 1970 жылы белгіленді, Аризона штатының 464-ші және Юта штатының 47-ші тас жолдарын, сондай-ақ Юта штатындағы 160-шы АҚШ тас жолының бұрынғы бағыттарының бір бөлігін алмастырды. 1981 жылы US 191 тас жолы US 163-тің солтүстік бөлігімен бағытталды, нәтижесінде солтүстік соңғы нүктесі Крессент-Джанкшннан Блаффқа, Юта штатына дейін қысқартылды. Юта штаты қысқа мерзімге Блаффтан солтүстікке қарай US 163 тас жолының басқа бағытын жоспарлаған. Бұл жоспарлар қабылданбады, нәтижесінде белгіленген бағыт пен Америка мемлекеттік тас жолдары және көлік басқармасының ресми белгілеген бағыты арасындағы келіспеушіліктер 2008 жылға дейін шешілмеді. Тас жол нөмірі АҚШ тас жолдарының нөмірлеу ережелеріне сәйкес келмейді, себебі 163 нөмірі әдетте US 63 тас жолының қосымша тармағы үшін қолданылады; алайда бұл екі тас жолы ешқашан біріккен емес.
the current US 163
U. S. Route 163 (also U. S. Highway 163, US 163) is a 64 mile (103 km) U. S. Highway that runs from US 160 northward to US 191 in the U. S. states of Arizona and Utah. The southernmost 44 mile (71 km) of its length are within the Navajo Nation. The highway forms part of the Trail of the Ancients, a National Scenic Byway. The highway cuts through the heart of Monument Valley and has been featured in numerous movies and commercials. The highway was designated in 1970, replacing Arizona State Route 464 and Utah State Route 47 as well as a portion of the old alignment of US 160 in Utah. In 1981, US 191 was routed over the northern section of US 163, effectively truncating the northern terminus to Bluff, Utah, from Crescent Junction. The state of Utah briefly had plans for a different routing of US 163 north of Bluff. These plans were rejected, resulting in discrepancies between the signed route and the official designation by the American Association of State Highway and Transportation Officials that were not resolved until 2008. The route number does not follow the numbering convention for U. S. Highways, as the number 163 would normally be used for a spur of US 63; however, these two highways have never connected.
Аризона
163-ші АҚШ тас жолының оңтүстік соңы Навахо окруғындағы Кейентадан оңтүстікке қарай 160-шы АҚШ тас жолымен қиылысады, сондай-ақ Навахо ұлттық аймағында да орналасқан. Бұл тас жол осы қиылыстан оңтүстікке қарай Үнді істері бюросының (BIA) 591-ші бағыты ретінде жалғасады. 163-ші АҚШ тас жолы 160-шы АҚШ тас жолынан солтүстікке қарай, Кейента қаласының батысынан өтіп, Кейента әуежайының жанынан өтеді. Тас жол Кейентада солтүстік-шығысқа қарай бұрылып, кейін солтүстікке қайта бұрылады. Солтүстікке қарай жалғасқанда, тас жол S-тәріздес иіспен өтеді, нәтижесінде солтүстік-шығыс бағытына ие болады. 163-ші АҚШ тас жолы осы бағытты сақтап, Монумент алқабына қарай жүріп, Юта штатына өтеді. Аризона штаты тас жолдың 18 мильдік (29 км) бөлігін, 160-шы АҚШ тас жолының қиылысынан шамамен 5 миль (8 км) солтүстікке дейін Юта шекарасына дейін, көрмелі маршрут ретінде белгілеген.
Юта штаты
Ютадағы тас жолдың бөлігі Сан-Хуан округіндегі Монумент долында басталады. Юта штатына кіргеннен кейін, магистраль Монумент долынасының келушілер орталығымен қиылысады. Автомобиль жолы солтүстік-шығысқа қарай Мексикалық шапан қаласына дейін жалғасады, онда автомобиль жолы Сан-Хуан өзенін кесіп өтіп, Навахо ұлтының аумағынан шығады. Мексикалық шапаннан бастап, тас жол Комб қырқасын кесіп, шығысқа қарай Блафф қаласына дейін барады. Навахо ұлтының солтүстігіндегі Юта штатының маңызды бөлігі «Берз-Эйрс» ұлттық ескерткішінің шекарасында орналасқан. Бұрын маршрут қазіргі US 191 тас жолымен I 70 тас жолына дейін жалғасты, бірақ US 191 тас жолы құрылғаннан кейін Блаффтан солтүстікке қарайғы бөлігіне белгі қойылмады және 2008 жылы ресми түрде алынып тасталды. Юта штатындағы US 163 тас жолының ұзындығы Юта штатының заң шығарушы органымен Блафф – Монумент долыны көрікті жолы деп белгіленді және ежелгілердің ұлттық көрікті жолының бір бөлігін құрайды. Ютадағы барлық автомобиль жолдары заңмен бекітілген; US 163 Юта кодексінің §72-4-122(3) тармағында анықталған. Монумент долыны мен US 163 көптеген батыс фильмдерінде көрсетілген, ал Юта штатындағы 13 милялық белгіге жақын орналасқан белгілі бір көрініс аймағына жақында «Форрест Гамп төбесі» деген лақап ат берілді, себебі ол «Форрест Гамп» фильміндегі бір орын. Фильмнің жанкүйерлері үшін осы тас жолдың (US 163) бойындағы бұл нүктеде бас кейіпкердің бүкіл елді шарлап жүгірісін қайта жасау әдетке айналды.
Тарих
Юта штатындағы 163-ші АҚШ тас жолының қазіргі бағыты 1910 жылы 47-ші мемлекеттік тас жол деп белгіленді. SR 47 Монтиселлоға дейін созылып, сол жерде сол кездегі АҚШ-тың 160-шы тас жолымен қиылысты. Аризонада бұл жол 1935 жылғы карталарда пайда болды, бірақ ол жақсартылмаған топырақ жол болды. Аризона бөлігі 1960 жылы мемлекеттік тас жолдар жүйесіне 464-ші мемлекеттік тас жол ретінде қосылды. 1970 жылы АҚШ-тың 163-ші тас жолы Аризонадағы SR 464 және Ютадағы SR 47 арқылы, Төрт бұрышты аймақтағы АҚШ тас жолдарын қайта бағыттаудың бір бөлігі ретінде белгіленді. US 163 сондай-ақ US 160-тың бұрынғы бағытын Крессент-Джанкшндегі Interstate 70-тегі бұрынғы соңғы нүктесіне дейін қабылдады. 1981 жылы AASHTO АҚШ-тың 163-ші тас жолының көп бөлігін сіңіретін АҚШ-тың 191-ші тас жолының жаңа нұсқасын бекітті. Юта штаты Блафф қаласында US 163-ті қысқартты. Бұл қысқару AASHTO-ның келісімінсіз жасалды, өйткені AASHTO тізімдері US 163-тің солтүстік соңғы нүктесін I 70-тегі Crescent Junction-де деп көрсетеді. Ұсыныс бойынша US 163 Седар-Ситиден Колорадо штатының Кортез қаласының жанындағы US 160-қа дейін 14-ші мемлекеттік тас жол, US 89, Аризона штатының 98-ші тас жолы, US 160, қазіргі US 163, Блаффтан Монтесума-Крикке дейінгі жаңа жол және Колорадо штатының 41-ші тас жолы бағыттары арқылы өтуі керек еді. US 666 жобасы 95-ші және 24-ші мемлекеттік тас жолдарды жаңарту арқылы Ричфилдке дейін ұзартылатын болды. 2008 жылдың қазан айында UDOT US 163 тас жолын US 191 тас жолымен қиылысқан жерге дейін қысқартуға рұқсат сұрады және келіспеушілікті шешті. Алайда, ол кейінгі президенттер жасаған шекаралық өзгерістерге қосылды.