Артур және Шығалдық Рыцаттар Әлемі

Кіріспе

Тарихи фантастикалық үстелдік рөлдік ойын

Пэндрагон, немесе Король Артур Пэндрагон – ойыншылардың Артур аңыздары дәстүріндегі рыцарлық ерліктерді орындайтын рыцарлар рөлін қабылдайтын үстелдік рөлдік ойын (РРП). Алғашқыда Грег Стаффорд жазып, Chaosium баспасынан шыққан, кейін Green Knight Publishing сатып алып, 2004 жылы құқықтарды White Wolf Publishing-ке өткізген. White Wolf 2009 жылы ойынды Стюарт Викке сатты. Вик Nocturnal Media компаниясын құрды, ол White Wolf баспасынан бұрынғыдай шыққан 5-ші басылымды жаңартып, қайта басылымдады. 2018 жылы ол қайтадан Chaosium-ға оралды. 1985 жылы жарық көргеннен кейін, Пэндрагон бірнеше салалық награда жеңіп алды және сыншылар жоғары бағалады; соңынан ол бірнеше "Ең жақсы" салалық тізімдерге енді.

Орнату

Chaosium-нің тағы бірнеше RPG-лері сияқты (әсіресе Call of Cthulhu), Pendragon-ның әдеби негізі бар, осы жағдайда XV ғасырдағы Артур романсы – Le Morte d'Arthur. Ол өзінің бастапқы материалына адал болу үшін қиял-ой RPG клишелерінен мұқият қашып жүреді. Бұл оның RPG нарығының тіпті тар шеңберінде де культтіқ ойынға айналуына себеп болды. Оқиғалар көбінесе саяси, әскери немесе рухани мәні бар, түрмелердегі шайқастар емес, және көбінесе Артур аңыздарымен бір уақытта өрбиді. Ойынның маңызды бөлігі – ойыншылар кейіпкерлерінің оқиғалар арасындағы уақыты, олардың кезеңін басқару, үйлену, қартаю және балаларының болуы. Әдетте, кейіпкерлер жылына бір оқиғаға қатысады, ал кампаниялар көбінесе ұрпақтарға жалғасады, ойыншылар кейіпкерлерін зейнеткерлікке шығарып, оның мұрагерінің рөлін қабылдайды. Бұл көптеген рөлдік ойындардан мүлдем өзгеше, онда кейіпкерлердің бір тобы қарқынды ойналады, ал олардың отбасы мен ұрпақтарының тағдырына көңіл бөлмейді. Бұл идеяның ықпалын Ars Magica RPG-де де көруге болады, ол да жылдар немесе ондаған жылдар бойы ашылатын оқиғаларды ынталандырады (және ол да ортағасырлық Еуропада өтеді). Pendragon-ның стандартты ортасы – V және VI ғасырлардағы британдық тарихтың, жоғары ортағасырлық тарихтың (X-XV ғасырлар) және Артур аңыздарының пастиші. Саяси күштер шамамен Рим билігі құлағаннан кейінгі суб-римдік Британиядағы жағдайға ұқсас: кельттер герман, ирланд және пикт шабуылшыларына қарсы күреседі. Дегенмен, технология мен мәдениеттің көптеген аспектілері үдеп дамиды, сондықтан Артур патшалығының Британиясы толыққанды феодалдық қоғам ретінде бейнеленеді. Рыцарлар ерекше тулар тағайындалады, турнирлерге қатысады, рыцарлық әдет-ғұрыптарды сақтайды және сарайлық махаббатты іздейді. Іс жүзінде, Артур романдары жазылған ортаның көптеген элементтері өткенге проекцияланады. Кампания оқиғалары мен тұлғаларының көп бөлігі орта ғасырлардан ХХ ғасырға дейінгі Артур әдебиетінен алынған. Алайда, Pendragon кампаниясын қараңғы орта ғасырларда немесе Артур Британиясының фантастикалық нұсқасында өткізуге де болады.

Like several other RPGs from Chaosium (most notably Call of Cthulhu), Pendragon has a literary basis, in this case the fifteenth century Arthurian romance, Le Morte d'Arthur. It studiously avoids fantasy RPG cliches in favor of its source material. This has caused it to become something of a cult game, even within the narrow confines of the RPG market. Adventures are often political, military, or spiritual in nature, rather than dungeon crawls, and are often presented as taking place congruently with events from Arthurian legend. An important part of the game is the time between adventures, during which player characters manage their estates, get married, age, and have children. Typically, the characters will have one adventure per year, and campaigns often carry over across generations, with players retiring their character and taking the role of that character's heir. This is quite different from most role playing games, where one set of characters is played fairly intensively, and there is typically little consideration made of what happens to their family or descendants. The influence of this idea can be seen in the Ars Magica RPG, which also encourages stories taking years or decades to unfold (and which is also set in medieval Europe). The default Pendragon setting is a pastiche of actual fifth and sixth century British history, high medieval history (10th to 15th centuries), and Arthurian legend. The political forces are roughly those actually present in sub Roman Britain: Celts fighting Germanic, Irish, and Pictish invaders in the wake of the collapse of Roman authority. However, Technology and many aspects of culture progress in an accelerated fashion, such that King Arthur's Britain is depicted as thoroughly feudal. Knights bear unique coats of arms, joust in tournaments, follow chivalric customs, and pursue courtly love. In effect, many trappings of the milieu in which the Arthurian romances were composed are projected backwards. Many of the campaign events and personalities come from the great mass of Arthurian literature composed from the Middle Ages to the twentieth century. That being said, it is also possible to run a Pendragon campaign set firmly in the Dark Ages or in a more fantastic vision of Arthurian Britain.

Жүйе

Пендрагонның ереже жүйесі кейіпкердің мінез-құлқын анықтайтын және көрсететін тұлғалық қасиеттері мен құмарлықтарының жүйесімен ерекше көзге түседі. Басқа жағдайларда, ол негізгі рөлдік ойын (BRP) жүйесіне сәл ден қойып, қалыпты ойын үшін дәстүрлі ойын механикасын пайдаланады. Сонымен қатар, оқиғалар арасында кейіпкердің отбасына не болатынын анықтауға арналған кестелер мен тізімдер жиынтығы бар. Кейіпкерлердің қабілеттері BRP стандартына сәйкес келеді, бірақ дағдылар d100 емес, d20 арқылы шешіледі.

Жеке қасиеттер

Бұл кейіпкердің тұлғасын көрсететін он үш қарама-қарсы құндылық. Олар: таза / құштар, күшті / жалқау, кешірімді / кекшіл, жомарт / өзімшіл, адал / алдамшы, әділ / еріксіз, мейірімді / қатыгез, кішіпейіл / мақтаншақ, ізгі / дүниелік, сақты / бейхабар, қанағатты / шектен тыс, сенімді / күмәнді, батыл / қорқақ. Сол жақтағы құндылықтар – қасиеттер, ал оң жақтағы құндылықтар – жамандықтар. Құндылықтарға 120 ұпай бөлінеді, қарама-қарсы мәндерге теңдей үлестіріледі (мысалы, 10/10, 14/6, 5/15). Егер бір қасиетте 10 ұпайдан жоғары болса, онда басқа қасиетте 10 ұпайдан төмен болуы керек. Кейіпкерлер кейіпкерді жасау кезінде Батылдық/Қорқақтықта 15/5 базалық ұпаймен (өйткені олар батырлар), Діни қасиеттерінде 13/7 базалық ұпаймен (өйткені олар жақсы адамдар) және қалған құндылықтарда 10/10 базалық ұпаймен басталады. d20 лақтыруы қасиетті пайдалану үшін (мысалы, тұтқынға алынған жауға мейірімділік көрсету үшін Мейірімділік) немесе жамандыққа қарсы тұру үшін (мысалы, досты алдау үшін Алдамшылық) жасалады. Лақтыру мәні құндылыққа тең немесе одан төмен болса, ол сәтті болады және қажетті нәтиже орындалады. Лақтыру мәні құндылықтан жоғары болса, ол сәтсіздікке ұшырайды және кері нәтиже орындалады. Егер қасиет немесе жамандық 20 бағаланса, онда оның қарама-қарсысы 0 бағаланады; осы қасиет бойынша кез келген лақтыру автоматты түрде сәтті болады (мысалы, Күшті кейіпкердің қиын немесе ауыр жұмысты жалғастыруға тырысуы) немесе автоматты түрде сәтсіз аяқталады (мысалы, шектен тысқа кетпеу үшін Сабырлылықты қолдануға тиіс Шектен тыс кейіпкер). Бұл Артур жырларымен үйлеседі, онда батырдың әлсіздігі оның құлдырауына себеп болады (Ланселоттың Гвиневраға деген құштарлығы сияқты) немесе жаман адамда асыл қасиеттер болады (Гор патшасы Уриенстің принц Артурға мейірімділік көрсетуі сияқты). Шығармашылық қасиеттер: Күшті, Жомарт, Кешірімді, Әділ, Кішіпейіл, Сабырлы және Батыл. Осы жеті қасиеттегі ұпайлардың жалпы сомасы 80-нен жоғары кейіпкерлерге Шығармашылыққа қосымша бонус беріледі. Шығармашылық жамандықтар: Жалқаулық, Өзімшілдік, Кекшілдік, Еріксіздік, Қатыгездік, Мақтаншақтық және Қорқақтық. Осы жеті жамандық бойынша ұпайлардың жалпы сомасы 80-нен жоғары кейіпкерлер Шығармашылыққа айып төлейді. Христиан діни қасиеттері: Тазалық, Кешірімділік, Мейірімділік, Кішіпейілділік және Сабырлылық. Осы қасиеттердің бірін немесе бірнешеуін 16+ бағасына ие болған христиан кейіпкерлері діни бонус алады. Романтикалық қасиеттер: Кешірімділік, Жомарттық, Адалдық, Әділдік, Мейірімділік және Сенімділік. Осы алты қасиеттегі ұпайлардың жалпы сомасы 65-тен жоғары кейіпкерлер Романтикаға қосымша бонус алады. Кейіннен христиан емес кейіпкерді ойнағысы келетін ойыншылар үшін басқа мәдениеттер қосылды. Пұтқа табынушылық діни қасиеттері: Құштарлық, Күштілік, Жомарттық, Адалдық және Мақтаншақтық. Бұл британдықтар мен уэльстік пұтқа табынушыларды қамтиды. Пұтқа табынушылық діни жамандықтары: Кекшілдік, Адалдық, Еріксіздік, Мақтаншақтық және Дүниелік. Бұл сарацендер мен пиктілерді қамтиды. Вотандық діни қасиеттері: Жомарттық, Адалдық, Мақтаншақтық, Дүниелік, Бейхабарлық және Шектен тыс. Бұл германдық және скандинавиялық пұтқа табынушыларды қамтиды.

These are thirteen opposing values that represent a character's personality. The Traits are: Chaste / Lustful, Energetic / Lazy, Forgiving / Vengeful, Generous / Selfish, Honest / Deceitful, Just / Arbitrary, Merciful / Cruel, Modest / Proud, Pious / Worldly, Prudent / Reckless, Temperate / Indulgent, Trusting / Suspicious, and Valorous / Cowardly. The values on the left side are Virtues and the values on the right are Vices. The Traits are 1 20 points split between the opposing values (e. g., 10/10, 14/6, 5/15). For every point above 10 on a Virtue, a point must be placed below 10 on another Virtue. Characters start during character creation with a base of 15/5 in Valorous/Cowardly (because they are heroes), a base of 13/7 in their Religious Virtues (because they are the good guys) and a base score of 10/10 in the remaining values. A d20 roll is made to use a Virtue (e. g., Merciful to show mercy towards a captive mortal enemy) or resist a Vice (e. g., Deceitful to deceive a friend). If the roll is at or below the value, it Succeeds and the desired result occurs. If the roll exceeds the value, it is a Failure and the opposite result occurs. If a Virtue or Vice is rated at 20, the opposite is rated at 0; any roll on this trait is automatically successful (e. g., an Energetic character's attempt to persist in a difficult or arduous task) or automatically unsuccessful (e. g., an Indulgent character who must use Temperate to resist gluttony or intoxication). This is congruent with Arthurian legend, in which a hero's weaknesses are his downfall (like Lancelot's lust for Guenevere) or a villain has a moment of nobility (like King Uriens of Gore showing mercy to Prince Arthur rather than striking him down). The Chivalric Virtues are: Energetic, Generous, Forgiving, Just, Modest, Temperate, and Valorous. Characters possessing point values in these seven Virtues totaling above 80 are granted a bonus to Chivalry rolls. The Chivalric Vices are: Lazy, Selfish, Vengeful, Arbitrary, Cruel, Proud, and Cowardly. Characters possessing point values in these seven Vices totaling above 80 suffer a penalty to Chivalry rolls. The Christian Religious Virtues are: Chaste, Forgiving, Merciful, Modest, and Temperate. Christian Characters possessing one or more of these traits at a value of 16+ gain a Religious bonus. The Romantic Virtues are: Forgiving, Generous, Honest, Just, Merciful, and Trusting. Characters possessing point values in these six Virtues totaling above 65 are granted a bonus to Romance rolls. Later on, other cultures were added for players who wanted to play a non Christian character. The Pagan Religious Virtues are Lustful, Energetic, Generous, Honest, and Proud. This covers British and Welsh pagans. The Heathen Religious Virtues are Vengeful, Honest, Arbitrary, Proud, and Worldly. This covers Saracens and Picts. The Wotanic Religious Virtues are Generous, Honest, Proud, Worldly, Reckless and Indulgent. This covers Germanic and Scandinavian pagans.

Қауымдық

Құштарлықтар – кейіпкердің мінез-құлқына ықпал ететін жоғары құндылықтар. Олар 2d6+6 немесе 3d6 лақтыру арқылы және түрлі модификаторларды қосу немесе алып тастау арқылы пайда болады. Құштарлықтар, "Traits" сияқты, d20-де анықталады. Егер кейіпкер құштарлықтарды орындауға күйінбейтін болса, ол өзінің басты нанымын бұзғаны үшін қапаздануға (ұмытылған депрессияға) ұшырайды. Өте нашар нәтиже немесе қапазданудан айығуға жасалған сәтсіз әрекет, ес-ақылдан шығуына алып келуі мүмкін, бұл кейіпкерді әрекеттерін түзетуге немесе оған зиян келтіргендер кешіріміне қол жеткізгенше зейнетке кетуге мәжбүр етеді. Адалдық – билеушіге, одақтасқа немесе досқа бағыну міндеті. Махаббат – кейіпкердің терең сезімдік байланысы бар адамға (ата-анаға, бауырға, досқа немесе жақынына) немесе адамдарға (одақтастарға/жақтастарға, достарға немесе отбасы мүшелеріне) деген әуес. Отбасы мүшелеріне деген махаббат, әсіресе қыздар мен аға ұлдарға тән. Қонақжайлылық – қонаққа баспана, жатақ және қорғаныш берудің әдептілігі. Құрмет – дұрыс және көрнекті мінез-құлық ережелерін сақтауға деген міндет сезімі. Кейінгі басылымдарда жаңа құштарлықтар қосылды. Amor – жақын адамға деген романтикалық махаббат, жақын үшінгі махаббатты алмастырады. Жек көру – адамға, ұлтқа немесе нәсілге деген толассыз жек көру. Кейіпкердің құштарлығы көбінесе қайшылықтар мен қақтығыстар тудыру үшін қолданылады. Мысалы, адал рыцарь өзінің әділетсіз билеушісінен келген қатал бұйрықты адал түрде орындайды (немесе құрметті рыцарь, себебіне немесе ақталуына қарамастан, одан бас тартады). Тағы бір мысал – мейірімді қонақжай, әдепсіз қонақты (немесе осы әдетті жаман мақсаттар үшін пайдаланатын жауды) қорғайды.

Сиқыр және сиқыршыларды пайдаланушылар

Тек "Пендрагонның" төртінші басылымында ғана сиқыр мен сиқыршы кейіпкерлеріне арналған механикалар болды. Ойынның барлық басқа нұсқалары, кейінгі бесінші басылымын қоса алғанда, кейіпкердің рыцарь немесе әйел екенін және сиқырды тек ойын шебері басқаратын кейіпкерлерге ғана шектегенін қарастырды.

Жариялану тарихы

Бірінші басылым 1985 жылы Chaosium баспасынан шыққан, Грег Стаффорд жобалаған және жазған. Chaosium ережелерге шағын өзгерістер енгізе отырып, екінші басылымды жоспарлады, бірақ ол ешқашан жарық көрмеді. 1990 жылы олар Стаффордтың ережелерін қайта қараған үшінші басылымын бір жұмсақ мұқабалы кітап ретінде шығарды. 1993 жылы Chaosium баспасынан шыққан төртінші басылым 1999 жылы Green Knight Publishing баспасынан қайта басылды, ол да жұмсақ мұқабалы нұсқада болды: негізгі ережелер үшінші басылыммен үйлесімді болды, бірақ кітап ойыншы кейіпкерлерінің сиқыршыларына және кеңейтілген кейіпкер жасауға арналған ережелерді қамтыды (соңғысы үшінші басылымның қосымшасында жеке жарияланған еді). Green Knight Publishing бастаушы ойыншыларға арналған төртінші басылымның қысқартылған нұсқасын – “The Book of Knights” кітабын да шығарды. Алғашқы дизайнер Грег Стаффорд 2005 жылдың желтоқсан айында White Wolf баспасынан қатты мұқабалы кітап ретінде жарық көрген, әлдеқайда оңайлатылған бесінші басылымын жасады. Бұл басылымның ең маңызды қосымшасы – “Ұлы Пендрагон науқаны”, 432 беттен тұратын үлкен қатты мұқабалы сценарий кітабы, ол 485 жылдан бастап Утер Пендрагон билігінен Артур дәуірінің соңына дейінгі оқиғаларды, шайқастарды және кейіпкерлерді толық сипаттайды. Иелігі White Wolf компаниясынан Nocturnal Media компаниясына өтті. 2017 жылы Nocturnal Media “Paladin: Charlemagne Warriors!” жобасын іске қосты. Pendragon ережелері жүйесін пайдалана отырып, ол ортағасырлық Еуропада өтеді, мұнда ойыншылар жас франк шәкірттері немесе Карл Великийдің қызметіндегі рыцарьлар рөлін ойнайды. 2018 жылы Pendragon желісі Chaosium компаниясына қайта оралды. 2020 жылы Chaosium алтыншы басылымның Quickstart нұсқасын жариялады. 2023 жылдың маусым айында Chaosium алтыншы басылымның бастаушы жиынтығын шығарды.