Мунду – Үндістанның (Керала, Тамил Наду) және Мальдив аралдарында белге тағылатын дәстүрлі киім. Мақтадан тоқылады, әдетте ақ немесе кремі түсті болады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Азия және Мальдив аралдарында төменгі денеге киілетін дәстүрлі киім.
Traditional draped garment for the lower body, worn in South Asia and the Maldives
Мунду (малаялам: ; ) – Үндістанның Керала, Тамил Наду штаттарында, Лакшадвип архипелагында және Үнді мұхитындағы Мальдив аралдарында белге оралатын киім. Ол доти мен лунги сияқты саронгтармен тығыз байланысты. Әдетте мақтадан тоқылады және ақ немесе қаймақ түсті болады. Түсі мақтаның ақталған немесе ақталмаған болуына байланысты. Мунду қолмен тоқылатын станоктарда жасалады. Ақталмаған мақтадан жасалған мунду «касаву» деп аталады. Қазіргі кезде мундудың екі түрі кең таралған – бір қабатты және екі қабатты. Бір қабатты мунду белге бір рет оралады, ал екі қабатты мунду киер алдында екіге бүктеледі. Мундуды әдетте кию алдында крахмалмен бекітеді.
The mundu (Malayalam: ; ) is a garment worn around the waist in the Indian states of Kerala, Tamil Nadu, the Lakshadweep archipelago, and the Indian Ocean island nation of Maldives. It is closely related to sarongs like dhotis and lungis. It is normally woven in cotton and coloured white or cream. The colour is dependent on whether the cotton is bleached or unbleached. A is made using handlooms. When unbleached, the mundu is called In modern times, two types of mundu are prevalent—the single and the double. A single mundu is wrapped only once around the waist, while the double one is folded in half before wearing. A mundu is usually starched before use.
Ерлер
Мұнда әдетте қара деп аталатын, шекарасына жақын орналасқан салыстырмалы түрде қалың матадан тігілген. Қара түрлі түсті және әр түрлі мөлшерде болады. Сонымен қатар қос түсті және әшекейлі қара (мұнданың соңындағы түсті жолақ) бар. Салтанатты жағдайларда (мысалы, тойларда) мұндада алтын кестелермен безендіріледі, олар касаву деп аталады. Киюші мұнданың шетін мұқият бүктеп, "қараны" ерекше көрсетеді. Қара әдетте адамның оң жағында орналасады, бірақ сол жағындағы қарасы бар үлгілер де кең таралған. Мұнда киюге қатысты айтылмаған әдеп ережелері бар. Ерлер жұмыс істегенде, велосипед теуіп жүргенде сияқты, оны қысқа белдемшеге ұқсатып, екіге бүктейді. Мұндай жағдайға тап болғанда, мұнданың бүгілуі сезілмейтін қозғалыспен босатылып, аяқтарды толығымен жабады. Кейде белбеу қолданылады; жасыл немесе қара түсті, Velcro жабылатын белбеудің сары қалталары құнды заттарды сақтауға және мұнданы (немесе лунгіні) бекітуге арналған. Мелмунду – әйелдер киетін сыртқы киім, мұндаға ұқсас. "Мұнда" және "мелмунду" – ерлер киетін дәстүрлі малайлық киімнің бөлігі. Оңтүстік Үндістан мәдениетіне батыс киімдерінің күшті әсеріне қарамастан, Кераланың индуистік дәстүрлі рәсімдерінде (сондай-ақ басқа оңтүстік Үндістан штаттарындағы кейбір индуистік касталарда) ерлер үшін мұнда кию міндетті. Индуистер тойларда мұнданы көйлек немесе мелмундумен бірге киеді. Керала брахмандары діни мерекелерде мұндамен бірге киеді. Мұнданы ғибадатханаларға бару кезінде және діни шараларға қатысу кезінде кию де лайықты деп есептеледі, бірақ бұл барлық жерде міндетті емес. Дегенмен, Кераладағы Гурувайур және Падманабхасвами сияқты танымал ғибадатханаларға бару үшін ерлер үшін мұнда мен мелмунду кию міндетті талап. Паломниктердің қолайлылығы үшін ғибадатхана басшылығы оларды ғибадатхана аумағында жалға беруі мүмкін.
A mundu usually has a line of comparatively thicker cloth woven into it near the border called the kara. The kara can be coloured and comes in various sizes. There is also double coloured and ornamental kara (a strip of colour at the end of the mundu). For more ceremonial occasions (like weddings), a mundu has a golden embroidery known as kasavu. The wearer highlights the 'kara' by carefully folding the end of the mundu. The kara generally appears on the right hand side of the person, though styles with the kara on the left side are prevalent. Unspoken rules of etiquette govern the way the mundu is worn. Men will often fold the garment in half to resemble a short skirt when working, cycling, etc. When faced with such a social situation, the fold of the mundu is loosened with an imperceptible flick and it flutters down to cover the legs completely. Sometimes a belt will be used; a popular Velcro belt that comes in either green or black has yellow pockets to keep valuables and hold the mundu (or lungi) secure. The melmundu is an upper garment similar to the or that is worn by women; 'mundu' and 'melmundu' are part of the traditional Malayali costume worn by men. Despite the considerable influence of western dressing forms in South Indian culture, Hindu traditional ceremonies of Kerala (some Hindu castes in other south Indian states) it is mandatory for the men to wear the Mundu. For Hindu weddings, men have to wear Mundu along with either shirt or a mel mundu. Mundu along with is worn during religious occasions by Kerala Brahmins. It is also considered appropriate for men to wear Mundu during their visits to the temples and attending religious functions, though it is not mandatory at all places. However, it is a mandatory requirement to wear mundu and mel mundu for men to visit some famous temples in Kerala like the Guruvayur Temple, the Padmanabhaswamy Temple) etc. For the convenience of devotees, temple managements may provide these on rent in the temple premises.
Әйелдер
Mundum neriyatum деп аталатын түрін көбінесе әйелдер қолданады. Mundum neriyatum – бір-біріне сәйкес келетін карасы бар екі mundudan тұратын жиынтық. Бұл жиынтыққа ерлер киетін киімге ұқсас төменгі киім кіреді. Жоғарғы mundu блузамен бірге киіледі, бел мен дененің жоғарғы бөлігін бір рет орап, сол иықтан төмен түсіріледі, бұл сариге ұқсайды. Бұл көбінесе "жиынтық mundu" деп аталады. Оны әдетте мерекелерде немесе ерекше жағдайларда киеді. Veshti – бұл Керала штатында малаялилердің ресми шараларда mundu-мен бірге иыққа салынатын кішкентай мата.
A variant called a mundum neriyatum is used more often by women. The mundum neriyatum is a set of two mundus, both having matching kara. The set contains a lower garment similar to those worn by men. The upper mundu, worn with a blouse, is wrapped once around the waist and upper body and left hanging from the left shoulder, resembling a sari. This is often called a set mundu. This is usually worn during festivals or special occasions. A veshti is a small piece of cloth (generally put on the shoulders) along with a mundu, which is worn in Kerala amongst Malayalis for formal occasions.
Керала Лунги
Кералада лунги, сондай-ақ , ерлер де, әйелдер де киеді. Жұмыс істеу кезінде жұмысшылар лунги киюді ұнатады. Кераладағы көптеген ер адамдар лунгиді күнделікті киім ретінде немесе үйде кию үшін пайдаланады, себебі оны кию өте ыңғайлы. Лунгилер әдетте түрлі-түсті болып келеді және әртүрлі ою-өрнектерге ие. Оларды тойлар сияқты немесе басқа да діни мерекелерде кимейді. Шафран түсті лунгилерді де ер адамдар жиі киеді.
In Kerala, the lungi, also called or , is worn by both men and women. Labourers prefer to wear lungis while working. Most men in Kerala use lungi as casual wear or as a house dress, as it is quite comfortable to wear. Lungis are generally colourful, and with varying designs. They are not worn during occasions such as weddings or other religious ceremonies. Saffron coloured lungis are also commonly worn by men.