Кіріспе
Америкалық дирижер, АҚШ Қаржы министрлігінің шенеунігі Джеймс Конлон (18 наурыз 1950 жылы туған) – американдық дирижер. Қазіргі уақытта ол Лос-Анджелес операсының музыкалық жетекшісі және RAI Ұлттық симфониялық оркестрінің бас дирижері.
the U. S. Treasury Department official
James Conlon (born March 18, 1950) is an American conductor. He is currently the music director of Los Angeles Opera and principal conductor of the RAI National Symphony Orchestra.
Алғашқы жылдар
Конлон Нью-Йорк қаласының Куинс ауданындағы Дугластон қаласындағы Черри-стритте бес балалы отбасында өсті. Оның анасы Анжелин Л. Конлон бос кезді жазушы болған. Оның әкесі Роберт Ф. Вагнер әкімшілігінде Нью-Йорк қаласының Еңбек комиссарының көмекшісі қызметін атқарды. Оның бауырлары да, ата-анасы да музыкаға құмар емес еді. Он бір жасында ол "Солтүстік жағалау" опера театрында "Травиата" операсының қойылымын тамашалады. Ол музыка сабақтарын сұрады және Квинстегі опера труппасының балалар хорында табиғи дауысты (бала сопрано) болды. Ол тенор, содан кейін баритон болуды армандады, тіпті бір кезде Кармен рөлін орындағысы келді. Соңында операдағы барлықты жасаудың жалғыз жолы – опералық дирижер болу екенін түсінді.
Білім
Конлон он бес жасында Музыка және өнер орта мектебіне түсті. Он сегіз жасында Аспен музыка фестивалі мен мектебінің дирижерлік бағдарламасына қабылданды, ал 1968 жылдың қыркүйегінде Джульярд музыка мектебіне оқуға түсті. 1970 жылы Джульярд оркестрі Еуропаға оқу сапарына шықты, ал келесі жылы оны Сполетоға көмекші ретінде шақырды, онда ол репетитор, жаттықтырушы және хор дирижері болып жұмыс істеді. Сол кезде ол «Борис Годунов» операсының бір қойылымын дирижерлік етті. Ол өмір бойы осы операға ғашық болғанын және осы операны алғаш рет дирижерлік етуді армандағанын еске алды.
Мансап
Конлон Америка Ұлттық оркестрлік қауымдастығының дирижерлік сыйлығын алды, ал 1974 жылы Нью-Йорк филармониясының абоненттік сериясына шақырылған ең жас дирижер болды. 1976 жылы ол Метрополитен операсында дебют жасады және Шотландия операсымен британдық дебютін өткізді, ал 1979 жылы Ковент-Гарденде өнер көрсетті. 1979 жылы Цинциннати Май фестивалінің директоры болып тағайындалды, ол 2016 жылға дейін осы лауазымда қалды. Париж операсымен, Флоренциядағы Maggio Musicale, Роттердам филармониялық оркестрімен және Чикаго лирикалық операсымен жұмыс істегеннен кейін, 1989 жылы Конлон Кельн операсының бас дирижері болды. 1996 жылы Париж ұлттық операсының музыкалық директоры болып тағайындалды. 1974 жылы Пьер Булездің шақыруымен Нью-Йорк филармониясында дебют жасағанынан бері Конлон Солтүстік Америка мен Еуропаның барлық ірі оркестрлерімен өнер көрсетті. Ол сондай-ақ әлемнің көптеген ірі опера компанияларында, соның ішінде Театро-алла-Скалада (Милан), Ковент-Гардендегі Корольдік операда (Лондон), Чикагодағы Лирикалық операда және Маджо-Музикале-Фиорентинода (Флоренция) өнер көрсетті. Ол шамамен 30 жыл бойы Метрополитен операсымен байланыста болды, онда 1976 жылы тұңғыш рет өнер көрсетіп, 250-ден астам қойылымға дирижерлік етті, итальяндық, неміс, француз, орыс және чех репертуарынан алуан түрлі шығармаларды орындады. Конлон бірнеше маңызды еуропалық лауазымдарды иеленді, соның ішінде Роттердам филармониясының бас дирижері (1983–1991), Германияның Кельн қаласының бас музыкалық директоры (1989–2002), ол бір уақытта Гюрсенич оркестрінің және Кельн операсының бас дирижері болды, сондай-ақ Париж ұлттық операсының бас дирижері (1995–2004), оның Париждегі қызметі 1939 жылдан бері барлық дирижерлердің арасында ең ұзақ болды. 2015 жылы RAI Ұлттық симфониялық оркестрінің бас дирижері болып тағайындалды.
АҚШ-тағы мансабы
Конлон 2006–2007 жылдар маусымынан бері Лос-Анджелес операсының музыкалық директоры болып табылады. Оның жұмысына "Қайта жаңғырған дауыстар" сериясы кірді, бұл көп жылдық жоба барысында Конлон Үшінші рейхтің ықпалына ұшыраған композиторлардың операларын ұсынды. Серияға Александр фон Землинскийдің "Дер Зверг" және Виктор Ульманның "Дер Зерброхен Круг" операларынан тұратын қосарланған қойылым, сондай-ақ Шрекер және Браунфельс сияқты композиторлардың опералары енді. Конлон Лос-Анджелес операсымен Вагнердің жеті операсын дирижерлік етті, оның ішінде 2008–2009 жылдары Лос-Анджелесте алғаш рет "Нибелунг сақинасы" операсы қойылды. 2021 жылдың қыркүйегінде компания Конлонның музыкалық директор ретіндегі келісім-шартының 2024–2025 жылдар маусымына дейін ұзартылғанын хабарлады. 2024 жылдың наурыз айында Лос-Анджелес операсы Конлонның 2025–2026 жылдар маусымының соңында музыкалық директор лауазымын аяқтайтынын және одан кейін лауреат дирижер атағын алатынын мәлімдеді. Конлонның 1979 жылдан 2016 жылға дейінгі Цинциннати мамыр фестивалінің музыкалық директоры қызметі фестиваль тарихындағы ең ұзақ мерзімді қызмет болды. Ол 2005 жылдан 2015 жылға дейін Равиния фестивалінің музыкалық директоры болды. 2020 жылдың қарашасында Балтимор симфониялық оркестрі Конлонды өзінің көркемдік кеңесшісі етіп тағайындағанын жариялады, бұл тағайындама 2021–2022 жылдар маусымында үш жылға қолданылады, Конлон бұған дейін оркестрмен дирижерлік етпегендіктен бұл ерекше жағдай болды. Конлон Балтимор симфониялық оркестрімен алғашқы концертін 2021 жылдың қазан айында өткізді.
Холокост кезеңіндегі композиторлар
Конлон Холокосттан зардап шеккен және шығармаларына әсер еткен композиторлардың еңбектерінің маңыздылығын жұртшылыққа жеткізу үшін Солтүстік Америка мен Еуропада осы музыканы кеңінен насирхаттауға өзін арнады. Бұл Александр фон Землинский, Виктор Уллман, Павел Хаас, Курт Вейл, Эрих Вольфганг Корнгольд, Карл Амадей Хартман, Эрвин Шульхофф және Эрнст Кренек сияқты композиторлардың шығармаларын қамтиды. Лос-Анджелес операсындағы "Recovered Voices" жобасынан бөлек, Равиния фестивалінің музыкалық директоры қызметін атқарган кезде Конлон Чикаго симфониялық оркестрімен осы топтан әртүрлі композиторларды ұсынды. Ол Виктор Уллман, Эрвин Шульхофф және Александр фон Землинскийдің еңбектерін ерекше атап өтті. Конлонның ұсынысымен жасалған Уллманның "Атлантистің патшасы" (Der Kaiser von Atlantis) қойылымы Нью-Йоркте алғаш көрсетілгеннен бері көптеген жерлерде қойылды. Джульярд мектебімен бірлесіп жасалған бұл қойылым Италиядағы Сполето фестивалінде, Равиния фестивалінде, Жаңа әлем симфониялық оркестрімен, Хьюстон Гранд Операсында, Чикагодағы Шолом ғибадатханасында Чикаго симфониялық оркестрімен және Лос-Анджелес филармониясымен бірлесіп қайта қойылды, 2004 жылы Уилшир бульварының ғибадатханасында өнер көрсетті. 2021 жылы Конлон TED (конференциясында) "Тыйым салынған музыканы қайта жаңғырту" тақырыбында баяндама жасады.
Жазбалар
Конлон EMI, Erato, Capriccio және Sony Classical лейблдері үшін көптеген жазбалар жасады. Ол Франц Листтің Санкт-Станислав ораториясының әлемдік премьерасын Теларк үшін алғаш рет жазды, ол 2004 жылдың қаңтарында жарық көрді. Александр Землинскийдің шығармаларын жақтаушы Конлон, композитордың опералары мен оркестрлік шығармаларын Гюрсенич оркестрінің Кельн филармониясымен бірге тоғыз рет жазды. Осы жазбалардың бірнешеуі халықаралық беделді сыйлықтарға ие болды, ал 2002 жылдың қазанында серия "Жылдың редакциялық жетістігі" үшін 2002 жылғы ECHO Classic сыйлығымен марапатталды. Конлон Каприччомен бірлесіп 20 ғасырға арналған жаңа серияны бастады, оның ішінде Эрвин Шульгоффтың шығармалары Бавария радиосымен бірге жазылған CD және Виктор Ульманның шығармалары Гюрсенич оркестрімен бірге жазылған CD/DVD дискісі бар, ол Preis der deutschen Schallplattenkritik (Германиялық дыбыс жазу сыншыларының сыйлығы) жүлдесін жеңіп алды. Оның басқа Каприччо жазбаларына Карл Амадей Хартманн мен Дмитрий Шостаковичтің шығармалары, скрипкашы Владимир Спиваков пен Кельн филармониясымен бірге жазылғандары кіреді. Оның соңғы жазбасы – Бавария радиосының симфониялық оркестрімен бірге Бохуслав Мартинудің шығармаларынан тұратын CD.
Теледидар
PBS 2006 жылдың көктемінде Конлон жүргізген "Encore" атты алты бағдарламадан тұратын циклды көрсетті, бұл Ван Клиберн халықаралық фортепиано конкурсының финалистерімен жұмысы туралы деректі фильмдердің жалғасып жатқан сериясының бір бөлігі болды, соған "Playing on the Edge" және "Hearing Ear to Ear with James Conlon" да кірді. Оның PBS телеарнасындағы басқа да жақыңғы телешоуларының ішінде Конлон жүргізген алты жарты сағаттық бағдарлама және 2000 жылғы Цинциннати мамыр фестивалі бар.
Фильм
Конлон Кеннет Брананың "Солдат флейтасы" (2006) фильмінде Моцарт операсының оркестрін дирижерлік етті, бұл Моцарттың операсының ағылшын тіліндегі бейімделуі, оқиғасы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде өтеді, бірақ негізгі сюжетке өте адал. Фильм Еуропада көрсетілді, бірақ 2010 жылдың сәуір айына дейін Америка Құрама Штаттарында және американ теледидарында көрсетілген жоқ. Конлон 1995 жылғы "Мадам Баттерфляй" фильмі үшін музыканы бейімдеді, аранжировкалады және дирижерлік етті.
Жеке өмір
Конлон 1987 жылғы 9 қаңтарда Нью-Йорктегі Сент-Патрик соборында сопрано және вокалдық жаттықтырушы Дженнифер Рингоға үйленді. Пуччинидің қаһармандықтары: Махаббат күші, Warner, 2002. Шостакович: Скрипкалық концерт №1; Мценск округінің Леди Макбет сюитасы, Capriccio, 2002. Бо Сковхус: Ариялар, Sony Classical, 1998. Стравинский: Le Rossignol, EMI, 1999. Землинский: Флоренциялық трагедия, EMI Classics, 1997. Землинский: "Ергежейлі", EMI, 1997. Землинский: Симфониялар №1 және 2, Angel, 1998. Землинский: Симбелин сюитасы/Эйн Танцпоэм/Көктемгі жерлеу, EMI, 2001. Землинский: Хор және оркестрлік туындылар, EMI, 2002. Amore II: Ұлы итальяндық махаббат ариялары, Sony Classical, 2000. Америка музыкасына арналған құттықтау (Ричард Такер музыкалық қорының гала-кеші XVI), RCA Victor Red Seal, 1992.