Кіріспе

Майкл Тилсон Томас (21 желтоқсан 1944 жылы туған) – американдық дирижер, пианист және композитор. Ол New World Symphony оркестрі академиясының (Флорида штаты, Майами Бич қаласында орналасқан) көркемдік жетекшісі, Сан-Франциско симфониясының музыкалық жетекшісі және Лондон симфониялық оркестрінің лауреат дирижері болып табылады.

Өмірбаян

Тилсон Томас Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында Тед пен Роберта Томас отбасында дүниеге келді, олардың әкесі Бродвей сахнасының менеджері, ал анасы орта мектепте тарих сабақтарын оқытқан. Ол Манхэттендегі идиш театры ауданында өнер көрсеткен танымал идиш театрының жұлдыздары Борис және Бесси Томасхефскийдің немересі. Отбасының дарыны Тилсон Томасқа дейін оның арғы атасы Пинкусқа, актер және драматургке, ал одан бұрын сан қан канторларға дейін жетеді; оның әкесі, Теодор Герцль Томашевский (Тед Томас) де ақын және суретші болған. Ол жалғыз бала және музыкалық дарын иесі еді. Тилсон Томас Джон Крауннан фортепиано, ал Ингольф Дальмен композиция және дирижерлік өнерін Оңтүстік Калифорния университетінде оқыды, онда ол 1967 жылы USC Thornton Music School-ды бітірді, ал 1976 жылы магистратураны аяқтады. Фриделинд Вагнердің шәкірті ретінде Тилсон Томас Байройт фестивалінде музыкалық ассистент және дирижердің көмекшісі болды. Тилсон Томас Сан-Францискода 40 жылдан астам серіктесі және күйеуі Джошуа Робисонмен бірге тұрады. Олар 2014 жылдың 2 қарашасында неке қиды. 2021 жылдың 6 тамызында Тилсон Томас glioblastoma multiforme деп аталатын мидың қатерлі ісігіне шалдыққандығын алғаш рет жария етті. 2022 жылдың 9 қаңтарында Тилсон Томас туған қаласына оралып, қатерлі ісігін жариялағаннан кейін алғаш рет Лос-Анджелес филармониясын дирижерлік етті. Уолт Дисней залында COVID-19 жұқтырған 43 000-нан астам жаңа жағдай тіркелгендіктен көрермен аз болғанына қарамастан, Тилсон Томасты құрметпен қарсы алды. Ол Габриэль Форенің шығармаларынан тұратын керемет концертке, Тилсон Томас өзінің «Рильке туралы ойлар» атты туындысына (композитор 2019 жылы 75 жасқа толғанда өмір мен өлім туралы ойлар) және Сергей Прокофьевтің монументалды 5-ші симфониясын таңғажайып орындаумен аяқтады.

Мансап

Тилсон Томас әр түрлі музыканы дирижерлік етіп, қазіргі заманғы американдық шығармалардың жақтаушысы ретінде танымал. Ол Густав Малердің шығармаларын интерпретациялауымен де әйгілі; ол Сан-Франциско симфониясымен бірге Малердің тоғыз симфониясын және басқа да ірі оркестрлік туындыларын жаздырған. Бұл жазбалар Сан-Франциско симфониясының өзінің жазбалар лейблінде жоғары сапалы Super Audio CD аудио форматында шығарылды. Тилсон Томас Аарон Копланд, Чарльз Айвс және Стив Райхтың шығармаларын шебер түсіндіруші ретінде де белгілі. Тилсон Томастың өзінің композицияларының үлгілеріне «Анна Франк күнделігінен» (1990), «Шова/Шоа» (1995, Хиросима бомбалауының 50 жылдығына арналған), «Эмили Дикинсонның өлеңдері» (2002) және «Қалалық аңыз» (2002) кіреді. Тилсон Томас музыка біліміне де зор мән береді. Ол ұлы композиторлардың өмірі мен шығармашылығына түсінік беретін «Keeping Score» атты білім беру бағдарламалар сериясын жүргізеді, сондай-ақ Нью-Йорк филармониясымен бірге жас тыңдаушыларға арналған концерттер сериясын басқарды. Тилсон Томас 1987 жылы Майамиде «Жаңа әлем симфониясын» құрды. Соңғы кезде Тилсон Томас YouTube симфониялық оркестрінің екі құрамын басқарды, ол әлемнің түкпір-түкпірінен келген жас музыканттарды музыка орындау мен білім алу үшін бір аптаға біріктірді. Тилсон Томас қазіргі уақытта 2017 жылы құрылған 2 миллион долларлық Томашфский жобасының президенті болып табылады, бұл жоба оның ата-анасының театрлық жетістіктерін жазуға және сақтауға бағытталған. Денсаулығына байланысты Тилсон Томас 2022 жылдың 2 наурызында «Жаңа әлем симфониясының» көркемдік директоры лауазымынан қанағаттандырылатынын және оның орнына көркемдік директор лауреаты болып тағайындалатынын хабарлады.

Бостон, Буффало, Нью-Йорк және Лос-Анджелес

1968 жылдан 1994 жылға дейін Тилсон Томас Охай музыка фестивалінің музыкалық директоры жеті рет болды. 1969 жылы Танглвудта Куссевицкий сыйлығын жеңіп алғаннан кейін Тилсон Томас Бостон симфониялық оркестрінің көмекші дирижері болып тағайындалды. Сол жылы ол оркестрмен дирижерлік дебютын жасады, ауырып қалған Уильям Штайнбергтің ортадағы концертін алмастырып, осылайша 24 жасында халықаралық деңгейде танылды. Ол 1974 жылға дейін Бостон симфониясының бас қонақ дирижері болып қызмет етті және оркестрмен бірге Deutsche Grammophon үшін бірнеше жазу жасады. 1971 жылдан 1979 жылға дейін Буффало филармониялық оркестрінің музыкалық директоры болды және оркестрмен бірге Columbia Records компаниясы үшін жазбалар жасады. 1971 және 1977 жылдар аралығында ол Нью-Йорк филармониясымен, сондай-ақ Лос-Анджелесте орналасқан Жас музыканттар қорының дебюттік оркестрімен бірге жастар концерттерінің сериясын жүргізді. 1981 жылдан 1985 жылға дейін Лос-Анджелес филармониялық оркестрінің бас қонақ дирижері болды. 1985 жылы Голливуд Боулда Малердің Сегізінші симфониясын орындау кезінде (полиция) тікұшағы концерт алаңының үстінен ұшып өтіп, концертке кедергі келтірді. Тилсон уақытша сахнадан кетіп қалды. 2007 жылы ол Голливуд Боулға оралып, Лос-Анджелес филармониясын тағы да Малердің Сегізінші симфониясын орындауға жетекшілік етіп, әзілдеп: "Енді қайда тоқтаған едік?" деді. 2013 жылы ол Малердің Екінші симфониясымен оралды, сол кезде тағы бір тікұшақ концерт алаңының үстінен ұшып өтті. Ол оркестрді тоқтатты, бірақ содан кейін орындауды жалғастырды.

Жарым-жартылай дискографиясы

Тилсон Томас 120-дан астам жазба жасады, оның ішінде Бах, Малер, Бетховен, Прокофьев және Стравинскийдің шығармалары, сондай-ақ Чарльз Айвз, Карл Рэгглз, Стив Райх, Джон Кейдж, Ингольф Даль, Мортон Фельдман, Джордж Гершвин, Джон МакЛафлин және Элвис Костеллоның музыкасымен жасаған ізашарлық жұмысы бар. Ол Густав Малердің толық оркестрлік шығармаларын Сан-Франциско симфониясымен бірге жазды.

Жыл Оркестр Композитор Шығарма (және солистер, егер болса) Лейбл 1991 Лондон симфониялық оркестрі Адам "Джизель" музыкасы Sony 1990 Лондон симфониялық оркестрі, Амброзиан әншілері Бетховен Соңғы хор музыкасы CBS Masterworks 1986 Сант-Лука оркестрі Бетховен Симфония No. 3 Оркестрге арналған Контреданс, WoO 14 CBS Masterworks 2010 Сан-Франциско симфониясы Бетховен Симфония No. 5 Фортепиано концерті No. 4 (Ax) SFS Media 1999 Англиялық камералық оркестр Бетховен Симфония No. 6, "Пастораль" Sony Classical 1996 Лондон симфониялық оркестрі Бернштейн Ариялар және Баркароллер (фон Стад, Хэмпсон), "Тыныш орыннан" сюита және "Вест-Сайд Сториден" симфониялық билер. Толығырақ мәліметтер үшін Arias and Barcarolles (Michael Tilson Thomas жазбасы) Deutsche Grammophon 1993 Лондон симфониялық оркестрі, Лондондық дауыстар Бернштейн "On the Town" (Daly, von Stade, Lear, Laine, McLaughlin, Hampson, Garrison, Ollmann, Ramey). Толығырақ мәліметтер үшін On the Town (Michael Tilson Thomas жазбасы) Deutsche Grammophon 1991 Лондон симфониялық оркестрі Брамс Серенада No. 1 Трагикалық увертюра Академиялық фестиваль увертюрасы Sony Classical 1992 Лондон симфониялық оркестрі Брамс Серенада No. 2 / Хайдн Вариациялар / Венгрия билері – таңдаулы Sony Classical 2002 Стравинский Кейдж Райх "Жазғы рәсім" Үш би Төрт орган Angel Records 1996 Сан-Франциско симфониясы Копланд Фортепиано және оркестр үшін концерт Оркестр вариациялары Ықшам симфония Симфониялық ода (Гаррик Ольссонмен) RCA Victor Red Seal 1972 Бостон симфониялық оркестрі Дебюсси Суреттер "Фавнның орташа түскісіне" прелюдия Deutsche Grammophon 1993 Лондон симфониялық оркестрі мен хоры Дебюсси Сан-Себастьеннің мартирлігі (Мак Найр, Мюррей, Стуцман, Каронмен бірге) Sony Classical 2007 Бостон симфониялық оркестрі камералық ойнаушылары Дебюсси Виолончель мен фортепианоға арналған соната No. 1 (Эскин, Тилсон Томас) Флейта, скрипка және арфаға арналған соната No. 2 (Двайер, Файн, Хобсон) Скрипка сонатасы (Силверштейн, Тилсон Томас) Deutsche Grammophon 1999 New World Symphony Фельдман Coptic Light (Коэн, Фейнберг) Argo 1976 Колумбия джаз тобы, Нью-Йорк филармониясы Гершвин "Көк түсті рапсодия" (композитор, фортепиано роллы) "Париждегі америкалық" Columbia 1990 Лос-Анджелес филармониясы Гершвин Гершвин тірі! (Воган, Тилсон Томас) Sony Classical 1984 Лос-Анджелес филармониясы Гершвин "Көк түсті рапсодия" (Тилсон Томас) Фортепиано прелюдияларымен оркестр үшін екінші рапсодия Жарияланбаған фортепианолық шығармалар Columbia 1970 Бостон симфониялық оркестрі Айвз Рэгглз Жаңа Англиядағы үш орын Sun treader Deutsche Grammophon 1991 Чикаго симфониялық оркестрі Айвз Симфониялар No. 1 & 4 Sony Classical 2002 Сан-Франциско симфониясы Айвз Америкалық саяхат RCA Victor Red Seal 1990 Чикаго симфониялық оркестрі мен хоры Айвз Мерекелік симфония Жоғарыда тұрған сұрақ (Герсеф) Central Park in the Dark Sony Classical 1992 Лондон симфониялық оркестрі мен хоры Яначек Глаголиттік масса (Бенакова, Палмер, Көлдер, Коцчерга) Sinfonietta Sony Classical 1974 Лондон симфониялық оркестрі Махавишну "Apocalypse" (Mahavishnu Orchestra) Sony Classical 2004 Сан-Франциско симфониясы Малер Симфония No. 1 SFS Media 2004 Сан-Франциско симфониясы және хоры Малер Симфония No. 2 SFS Media 2004 Сан-Франциско симфониялық хоры, Тынық мұхит жағалауындағы хор, Сан-Франциско симфониялық қыздар хоры Малер Симфония No. 3 "Балалардың өлімі туралы әндер" (ДеЯнг) SFS Media 2004 Сан-Франциско симфониясы Малер Симфония No. 4 (Клейкомб) SFS Media 2004 Сан-Франциско симфониясы Малер Симфония No. 5 SFS Media 2004 Сан-Франциско симфониясы Малер Симфония No. 6 SFS Media 2005 Сан-Франциско симфониясы Малер Симфония No. 7 SFS Media 2009 Сан-Франциско симфониялық хоры, Тынық мұхит жағалауындағы хор, Сан-Франциско қыздар хоры Малер Симфония No. 8 SFS Media 2005 Сан-Франциско симфониясы Малер Симфония No. 9 SFS Media 2008 Сан-Франциско симфониясы Малер "Шағымданушы ән" (Shaguch, DeYoung, Moser, Lieferkus) "Жер туралы ән" (Skelton, Hampson) RCA Red Seal 1990 Лондон симфониялық оркестрі мен хоры, Саут-Энд Бойз Малер Симфония No. 3 Рюкерт әндері (Baker) Sony Classical 1999 Лондон симфониялық оркестрі Малер Симфония No. 7 RCA Victor Red Seal 2010 Сан-Франциско симфониясы Малер Оркестрмен әндер (Грехам, Хэмпсон) SFS Media 1998 New World Symphony New World Jazz New World Jazz RCA Victor Red Seal 1997 Лондон симфониялық оркестрі Прокофьев Симфониялар No. 1 & 5 Sony Classical 2004 Сан-Франциско симфониясы Прокофьев "Ромео мен Джульетта" RCA Red Seal 1991 Венгрия мемлекеттік оркестрі Пуччини "Тоска" (Мартон, Каррерас, Понс, Тажо) Sony Classical 1989 Лондон симфониялық оркестрі Равель "Анашым қаз" Bolero "Инфантаға арналған павана" Габана формасындағы пьеса Жаннаның желдігі Fanfare Sony Classical 1990 Колорадо квартеті, Бруклин филармониясы Райх "Шөл музыкасы" Nonesuch 1994 Лондон симфониялық оркестрі Райх "Үш қозғалыс" Nonesuch 1980 Бюффало филармониясы Рэгглз Карл Рэгглздің толық музыкасы Columbia 1971 Бостон симфониялық оркестрі Шуман Пистон Скрипкаға арналған концерт (Пол Зукофский) Симфония No. 2 Deutsche Grammophon 1986 Лондон симфониялық оркестрі Штраус, Р. "Батырдың өмірі" "Тилль Эуленшпигельдің көңілді әрекеттері" Columbia 1972 Бостон симфониялық оркестрі Стравинский "Көктем құрбаны" "Жұлдыздар королі" Deutsche Grammophon 1997 Лондон симфониялық оркестрі Стравинский "Америкадағы Стравинский" Sony Classical 1999 Сан-Франциско симфониясы, Сан-Франциско симфониялық хоры, Сан-Франциско қыздар хоры, Ragazzi, the Peninsula Boys Chorus Стравинский "Көктем құрбаны" "Огненің құсы" "Персефона" RCA Victor Red Seal 1993 New World Symphony Tangazo Tangazo Argo 1970 Бостон симфониялық оркестрі Чайковский Симфония No. 1 Deutsche Grammophon 1990 Philharmonia Orchestra Чайковский Сюита No. 2 Сюита No. 4 Sony Classical 2005 Berliner Philharmoniker Чайковский Скрипкаға арналған концерт (Белл) Медитация No. 1: "Жақын жердің естелігі" "Аққу көлі": Орыс биі RCA Red Seal 1997 New World Symphony, BBC Singers Вилла-Лобос Bachianas Brasileiras Nos. 4 & 5 (Флеминг) Bachianas Brasileiras No. 9 Coros Nos. 5 & 10 RCA Victor Red Seal 1990 Лондон симфониялық оркестрі Вейлль "Жеті өлімдік күнә" (Мигенс) "Үш тиындық опера" Sony Classical 2013 Лондон симфониялық оркестрі Сен-Санс Виолончельге арналған концерттер n°1 Op.33 & n°2 Op.119 (Steven Isserlis) RCA BMG