Даниэль Баренбойм: Аргентиналық пианист және дирижердің өмірі мен жолы

Кіріспе

Аргентиналық пианист және дирижер (1942 жылы туған)

Даниэль Баренбойм (; 15 қараша 1942 жылы туған) – Аргентинада туған классикалық пианист және дирижер, қазір Берлинде тұрады. 1992 жылдан 2023 жылдың қаңтарына дейін Баренбойм Берлин мемлекеттік операсының бас музыкалық директоры және оның оркестрінің "Staatskapellmeister" лауазымында болды. Бұрын Чикаго симфониялық оркестрінің, Париж оркестрінің және Миланның Ла Скала театрының музыкалық директоры қызметін атқарды. Баренбойм жас араб және израиль музыканттарынан құралған Севильядағы Батыс-Шығыс Диван оркестрімен жұмысымен және Израильдің Палестина территорияларын оккупациялауын қатаң сынауымен танымал. Францияның Құрмет легионының Командирі, Ұлы офицері және Ұлы крестімен, сондай-ақ неміс Großes Bundesverdienstkreuz mit Stern und Schulterband орденімен марапатталған. 2002 жылы палестиналық-американдық ғалым Эдвард Саидпен бірге Испанияның Астурия принцінің келісім сыйлығына ие болды. Баренбойм испан, иврит, ағылшын, француз, итальян және неміс тілдерін жетік меңгерген.

Өмірбаян

Дэниел Баренбойм 1942 жылғы 15 қарашада Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында еврей отбасында, Аида (құрметті әкесі Шустер) және Энрике Баренбоймның отбасында дүниеге келді. Екеуі де кәсіби пианист болған. Бес жасында анасынан фортепиано сабағын бастады, кейін әкесінен білім алды, ол оның жалғыз ұстазы болды. 1950 жылғы 19 тамызда жеті жасында Буэнос-Айресте алғашқы ресми концертін өткізді. 1952 жылы Баренбойм отбасы Израильге көшті. Екі жылдан кейін, 1954 жылдың жазында, ата-анасы оны Игорь Маркевичтің дирижерлік сабақтарына қатысу үшін Зальцбургке алып барды. Сол жазда ол Вильгельм Фуртвенглермен танысып, оның алдында орындады. Фуртвенглер Баренбоймның музыкалық ықпалы мен идеалы болды. Фуртвенглер жас Баренбоймды "керемет құбылыс" деп атады және оны Бетховеннің бірінші фортепиано концертін Берлин филармониясымен орындауға шақырды. Бірақ Баренбоймның әкесі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін еврей баласының Германияға баруы әлі ерте деп ойлады. 1955 жылы Баренбойм Парижде Надя Булангерден гармония және композицияны оқыды. 1967 жылғы 15 маусымда Баренбойм мен британдық виолончельші Жаклин дю Пре Иерусалимде Батыс қабырғасының салтанатында неке қиды, дю Пре еврей дініне кірген болатын. Куәгерлердің бірі – Баренбоймтың ұзақ жылдан бергі досы, дирижер Зубин Мехта болды. Мехта еске алғандай, "Еврей емес болғандықтан, мен уақытша Моше Коэн деп аталдым, бұл мені «кошер куәгер» етті". 1973 жылы дю Пре көптеген склероз (MS) диагнозы қойылғаннан кейін музыкадан кетуге мәжбүр болды. Олардың некесі 1987 жылы дю Пре қайтыс болғанға дейін сақталды. 1980-жылдардың басында Баренбойм мен орыс пианисі Елена Башкирова қарым-қатынас орнатты. Олардың екеуінің де дю Пре қайтыс болғанға дейін Парижде дүниеге келген екі ұлы болды: Дэвид Артур, 1983 жылы туған және Майкл, 1985 жылы туған. Баренбойм Башкировамен қарым-қатынасын дю Преден жасыруға тырысты және ол сәттілікке жетті деп ойлады. 1988 жылы Башкировамен үйленді. Екі ұлы да музыка әлемінде: Дэвид неміс хип-хоп тобы Level 8 менеджері, ал Михаил – классикалық скрипкашы. Баренбойм Палестина мен Испанияда тұрды және бір уақытта Палестина мен Израиль азаматтығын алған алғашқы адам болды. Қазір Берлинде тұрады. Ицхак Перлман, Зубин Мехта және Пинхас Цукерманмен достығы және дю Преге үйленуі Кристофер Нупеннің 1969 жылы Шуберттің «Троут» квинтетін орындауы туралы фильмге әкелді. 1966 жылы Лондондағы Эбби-роуд студиясында ағылшын камералық оркестрімен дебют жасағаннан кейін Баренбойм көптеген еуропалық және американдық симфониялық оркестрлерге дирижерлік етуге шақырылды. 1975-1989 жылдары Париж оркестрінің музыкалық директоры болды, онда ол көптеген қазіргі заманғы музыкаларды дирижерлік етті. Баренбойм опералық дирижер ретінде 1973 жылы Эдинбург фестивалінде Моцарттың «Дон Джованни» операсын орындап дебют жасады. 1981 жылы Байройтте дебют жасады және 1999 жылға дейін онда тұрақты дирижер болып жұмыс істеді. 1988 жылы ол 1990 жылы ашылуы жоспарланған Париждегі Бастилия операсының көркемдік және музыкалық директоры болып тағайындалды, бірақ 1989 жылдың қаңтарында опера төрағасы Пьер Берже оны жұмыстан босатты. Баренбойм 1989 жылы Чикаго симфониялық оркестрінің музыкалық директоры болып тағайындалды және 1991 жылы сэр Георг Солтидің орнын басып, музыкалық директоры болды. Ол 2006 жылдың 17 маусымына дейін осы лауазымда болды. Америкалық оркестрдің музыкалық директоры болу үшін АҚШ-та қаржы жинау міндеттемесіне наразылық білдірді. 1992 жылы Баренбойм Берлин мемлекеттік операсының және Берлин штаттық капелласының музыкалық директоры болды, ол Мемлекеттік операның тәуелсіз статусын сақтап қалды. Ол оркестрдің дәстүрлі дыбысын және стилін сақтауға тырысты. 2000 жылдың күзінде ол Берлин штаттық капелласының өмірлік дирижері аталды. 2006 жылдың 15 мамырында Баренбойм Риккардо Мути отставкаға кеткеннен кейін Миландағы Ла Скала опера үйінің бас қонақ дирижері болып тағайындалды. Кейін 2011 жылы Ла Скаланың музыкалық директоры болды. 2006 жылы Баренбойм BBC Reith Lectures бағдарламасын ұсынды, онда «Бастапқыда дыбыс болды» деген тақырыпта бес лекциядан тұратын серия ұсынды. Музыкаға арналған лекциялар Лондон, Чикаго, Берлин және Иерусалим қалаларында жазылды. 2006 жылдың күзінде Баренбойм Гарвард университетінде Чарльз Элиот Нортон лекцияларын оқыды, оның лекциясы «Діл мен ой» деп аталды. 2006 жылдың қарашасында Лорин Маазель Нью-Йорк филармониясының музыкалық директоры лауазымына Баренбоймды ұсынды. Баренбойм өзін мақтан тұтқанын айтты, бірақ «қазіргі уақытта АҚШ-қа тұрақты лауазымға оралу мүмкіндігінен гөрі маған маңыздырақ нәрселер бар», – деді. 2007 жылдың сәуір айында Нью-Йорк филармониясының музыкалық директоры немесе жаңадан құрылған бас дирижер лауазымына қызығушылық танытпағанын қайталады. Баренбойм 2008 жылғы 28 қарашада Нью-Йорктегі Метрополитен операсында Вагнердің «Тристан мен Изольда» операсының 450-ші қойылымында дирижер ретінде дебют жасады. 2009 жылы Баренбойм Вена филармониясының Венадағы Жаңа жылдық концертін алғаш рет дирижерлік етті. Жаңа жылдық құттықтауында ол 2009 жылдың Таяу Шығыста бейбітшілік пен адамгершілікке толы жыл болуын тіледі. Ол 2014 және 2022 жылдары Венаның Жаңа жылдық концертін дирижерлік етті. 2014 жылы Берлинде Баренбойм–Саид академиясының құрылысы басталды. Палестиналық-американдық ғалым Эдуард Саидпен бірлесіп жасалған бұл академия Араб әлемінен және Израильден келген жас музыканттардың Берлинде музыка мен гуманитарлық ғылымдарды оқуы үшін құрылды. Ол 2016 жылғы 8 желтоқсанда есігін ашты. 2017 жылы академияның көпке таныс беті ретінде Пьер Булез залы ашылды. Эллипс пішіндес концерт залы Фрэнк Геримен жобаланды. Акустик Ясухиса Тойота залдың дыбыстық профилін жасады. 2015 жылы Баренбойм жаңа концерттік рояльді таныстырды. Chris Maene және Steinway & Sons қолдауымен жасалған рояльде дәстүрлі Steinway роялінің диагональды жіптерінің орнына түзу, параллель жіптер орналасқан. 2018 жылы Баренбойм француз анимациялық сериалы «Max & Maestro»ның кейіпкері болды. 2020 жылы Баренбойм Пьер Булез залында флейтист Эммануэль Паудпен бірлесіп «Арақашықтық / Жұпылық» атты жаңа музыкалық фестивальді ұйымдастырды. Олардың шақыруымен Жорг Видманн, Ольга Нейвирт және Маттиас Пинтшер сияқты он қазіргі заман композиторы COVID-19 пандемиясына қатысты жаңа туындылар жасады. Барлық қатысушы композиторлар мен музыканттар гонорардан бас тартты және тыңдаушыларды өнер мен мәдениетті қаржылық қолдауға шақырды. 2022 жылдың қазан айында Баренбойм әлеуметтік желіде денсаулығына байланысты дирижерлік және басқа да жұмыстарын азайтатынын хабарлады. 2023 жылғы 6 қаңтарда Staatsoper Unter den Linden Баренбоймның денсаулығына байланысты 2023 жылғы 31 қаңтардан бастап Generalmusikdirektor лауазымынан кеткенін хабарлады.

Daniel Barenboim was born on 15 November 1942 in Buenos Aires, Argentina, to Jewish parents Aida (née Schuster) and Enrique Barenboim, both professional pianists. He started piano lessons at the age of five with his mother, continuing to study with his father, who remained his only teacher. On 19 August 1950, at the age of seven, he gave his first formal concert, in Buenos Aires. In 1952, Barenboim's family moved to Israel. Two years later, in the summer of 1954, his parents took him to Salzburg to take part in Igor Markevitch's conducting classes. During that summer he also met and played for Wilhelm Furtwängler, who has remained a central musical influence and ideal for Barenboim. Furtwängler called the young Barenboim a "phenomenon" and invited him to perform the Beethoven First Piano Concerto with the Berlin Philharmonic, but Barenboim's father considered it too soon after the Second World War for a Jewish boy to go to Germany. In 1955, Barenboim studied harmony and composition with Nadia Boulanger in Paris. On 15 June 1967, Barenboim and British cellist Jacqueline du Pré were married in Jerusalem at a Western Wall ceremony, du Pré having converted to Judaism. Acting as one of the witnesses was the conductor Zubin Mehta, a long time friend of Barenboim. Since "I was not Jewish I had to temporarily be renamed Moshe Cohen, which made me a 'kosher witness, Mehta recalled. Du Pré retired from music in 1973, after being diagnosed with multiple sclerosis (MS). The marriage lasted until du Pré's death in 1987. In the early 1980s, Barenboim and Russian pianist Elena Bashkirova started a relationship. Together they had two sons, both born in Paris before du Pré's death: David Arthur, born 1983, and Michael, born 1985. Barenboim worked to keep his relationship with Bashkirova hidden from du Pré, and believed he had succeeded. He and Bashkirova married in 1988. Both sons are part of the music world: David is a manager writer for the German hip hop band Level 8, and מיכאל בארנבוים is a classical violinist. Palestine, and Spain, and was the first person to hold Palestinian and Israeli citizenship simultaneously. He lives in Berlin. His friendship with musicians Itzhak Perlman, Zubin Mehta, and Pinchas Zukerman, and marriage to du Pré led to the 1969 film by Christopher Nupen of their performance of the Schubert "Trout" Quintet. Following his debut as a conductor with the English Chamber Orchestra in Abbey Road Studios, London, in 1966, Barenboim was invited to conduct by many European and American symphony orchestras. Between 1975 and 1989, he was music director of the Orchestre de Paris, where he conducted much contemporary music. Barenboim made his opera conducting debut in 1973 with a performance of Mozart's Don Giovanni at the Edinburgh Festival. He made his debut at Bayreuth in 1981, conducting there regularly until 1999. In 1988, he was appointed artistic and musical director of the Opéra Bastille in Paris, scheduled to open in 1990, but was fired in January 1989 by the opera's chairman Pierre Bergé. Barenboim was named music director designate of the Chicago Symphony Orchestra in 1989 and succeeded Sir Georg Solti as its music director in 1991, a post he held until 17 June 2006. He expressed frustration with the need for fund raising duties in the United States as part of being a music director of an American orchestra. In 1992, Barenboim became music director of the Berlin State Opera and the Staatskapelle Berlin, succeeding in maintaining the independent status of the State Opera. He has tried to maintain the orchestra's traditional sound and style. In autumn 2000 he was made conductor for life of the Staatskapelle Berlin. On 15 May 2006, Barenboim was named principal guest conductor of La Scala opera house, in Milan, after Riccardo Muti's resignation. He subsequently became music director of La Scala in 2011. In 2006, Barenboim presented the BBC Reith Lectures, presenting a series of five lectures titled In the Beginning was Sound. The lectures on music were recorded in a range of cities, including London, Chicago, Berlin, and two in Jerusalem. In the autumn of 2006, Barenboim gave the Charles Eliot Norton Lectures at Harvard University, entitling his talk Sound and Thought. In November 2006, Lorin Maazel submitted Barenboim's name as his nominee to succeed him as the New York Philharmonic's music director. Barenboim said he was flattered but "nothing could be further from my thoughts at the moment than the possibility of returning to the United States for a permanent position", repeating in April 2007 his lack of interest in the New York Philharmonic's music directorship or its newly created principal conductor position. Barenboim made his conducting debut on 28 November 2008 at the Metropolitan Opera in New York for the House's 450th performance of Wagner's Tristan und Isolde. In 2009, Barenboim conducted the Vienna New Year's Concert of the Vienna Philharmonic for the first time. In his New Year message, he expressed the hope that 2009 would be a year for peace and for human justice in the Middle East. He returned to conduct the 2014 Vienna New Year's Concert, and also conducted the 2022 Concert. In 2014, construction began on the Barenboim–Said Academy in Berlin. A joint project Barenboim developed with Palestinian American scholar Edward Said, the academy was planned as a site for young music students from the Arab world and Israel to study music and humanities in Berlin. It opened its doors on 8 December 2016. In 2017, the Pierre Boulez Saal opened as the public face of the academy. The elliptical shaped concert hall was designed by Frank Gehry. Acoustician Yasuhisa Toyota created the hall's sound profile. In 2015, Barenboim unveiled a new concert grand piano. Designed by Chris Maene with support from Steinway & Sons, the piano features straight parallel strings instead of the conventional diagonally crossed strings of a modern Steinway. In 2018, Barenboim was the subject of the French animated series Max & Maestro. In 2020, Barenboim curated the digital festival of new music "Distance / Intimacy" with flautist Emmanuel Pahud in the Pierre Boulez Saal. At their invitation ten contemporary composers, among them Jörg Widmann, Olga Neuwirth and Matthias Pintscher, contributed new works engaging artistically with the COVID 19 pandemic. All participating composers and musicians waived their fees, inviting listeners to financially support arts and culture. In October 2022, Barenboim announced on social media that he would be reducing his conducting and other engagements for health reasons. On 6 January 2023, the Staatsoper Unter den Linden announced Barenboim's resignation as its Generalmusikdirektor, effective 31 January 2023, because of health reasons.

Музыкалық стиль

Баренбойм қазіргі музыкатану зерттеулеріне негізделген музыкалық бағыттарды, мысалы, тарихи тұрақты орындаушылық қозғалысын қабылдамады. Оның Бетховеннің симфонияларын жазуы оның кейбір дәстүрлі тәсілдерді бағалайтынын көрсетеді, Бэрренрайтердің жаңа басылымына (Джонатан Дель Мар редакциялаған) толыққанды мойынбұрмауынан көрінеді. Баренбойм композитордың метрономдық белгілері сияқты тарихи деректерге сүйене отырып, туындының темпін таңдау тәжірибесіне қарсы шықты. Оның пікірінше, темпті музыканың ішінде, әсіресе оның гармониясы мен гармониялық ырғағы арқылы табу керек. Ол Бетховеннің симфонияларын жазғанда таңдаған жалпы темптерінде осыны көрсетті, көбінесе жиырмасыншы ғасырдың басындағы тәжірибелерді ұстанады. Ол Дэвид Зинман және тарихи орындаушылықты қолдайтын Роджер Норрингтон сияқты басқа дирижерлер таңдаған жылдам темптерге ықпал еткен жоқ. «Жақсы темперленген клавир» атты жазбасында Баренбойм оң аяқпен басқарылатын педальді жиі қолданады, бұл Бахтың заманындағы клавишті аспаптарда болмаған құрылғы (бірақ клавесин өте дыбысты болған), Гленн Гулдтың «құрғақ» және көбінесе стаккато дыбысынан өзгеше дыбыс тудырады. Сонымен қатар, фугаларда ол бір дауысты басқаларына қарағанда әлдеқайда қаттырақ орындайды, бұл клавесинмен мүмкін емес. Кейбір зерттеулерге сәйкес, бұл тәжірибе Бетховеннің кезінде басталған (мысалы, Мэтью Дирстің «Бахты ойнату» кітабын қараңыз). Бахтың орындауын негіздегенде, Баренбойм Бахтың заманындағы нақты орындау стиліне емес, екі жарым ғасыр бойы сақталған Бахты ойнаудың ұзақ дәстүріне қызығушылық танытады: Ескі аспаптарды зерттеу және тарихи орындаушылық тәжірибе бізге көп нәрсе үйретті, бірақ басты мәселе – гармонияның күші назардан тыс қалды. Бұл темпті тәуелсіз құбылыс ретінде сипаттау арқылы дәлелденеді. Бір гавоттаны жылдам, екіншісін баяу орындау керек деп есептеледі. Бірақ темп тәуелсіз емес! Менің ойымша, тарихи орындаушылық тәжірибесімен ғана айналысу және музыка жасаудың ескі стильдерін қайта жаңғыртуға тырысу – шектеулі және прогреске қатысты ешқандай көрсеткіш емес. Мендельсон мен Шуман Бахты өздерінің кезеңіне енгізуге тырысты, сондай-ақ Лист транскрипцияларымен және Бусони аранжировкаларымен. Америкада Леопольд Стоковский де оркестрге арналған аранжировкаларымен осыны істеуге тырысты. Бұл Бахты белгілі бір кезеңге жақындату үшін жасалған «прогрессивті» күш-жігердің нәтижесі болды. Бахты ойнап, оны Булез сияқты дыбыстатуда ешқандай философиялық мәселем жоқ. Менің проблемам сол заманғы дыбысты имитациялауға тырысқан адаммен көбірек байланысты.

Barenboim has rejected musical fashions based on current musicological research, such as the authentic performance movement. His recording of Beethoven's symphonies shows his preference for some conventional practices, rather than fully adhering to Bärenreiter's new edition (edited by Jonathan Del Mar). Barenboim has opposed the practice of choosing the tempo of a piece based on historical evidence, such as the composer's metronome marks. He argues instead for finding the tempo from within the music, especially from its harmony and harmonic rhythm. He has reflected this in the general tempi chosen in his recording of Beethoven's symphonies, usually adhering to early twentieth century practices. He has not been influenced by the faster tempos chosen by other conductors such as David Zinman and authentic movement advocate Roger Norrington. In his recording of The Well Tempered Clavier, Barenboim makes frequent use of the right foot sustaining pedal, a device absent from the keyboard instruments of Bach's time (although the harpsichord was highly resonant), producing a sonority very different from the "dry" and often staccato sound favoured by Glenn Gould. Moreover, in the fugues, he often plays one voice considerably louder than the others, a practice impossible on a harpsichord. According to some scholarship, this practice began in Beethoven's time (see, for example, Matthew Dirst's book Engaging Bach). When justifying his interpretation of Bach, Barenboim claims that he is interested in the long tradition of playing Bach that has existed for two and a half centuries, rather than in the exact style of performance in Bach's time:

The study of old instruments and historic performance practice has taught us a great deal, but the main point, the impact of harmony, has been ignored. This is proved by the fact that tempo is described as an independent phenomenon. It is claimed that one of Bach's gavottes must be played fast and another one slowly. But tempo is not independent! I think that concerning oneself purely with historic performance practice and the attempt to reproduce the sound of older styles of music making is limiting and no indication of progress. Mendelssohn and Schumann tried to introduce Bach into their own period, as did Liszt with his transcriptions and Busoni with his arrangements. In America Leopold Stokowski also tried to do it with his arrangements for orchestra. This was always the result of "progressive" efforts to bring Bach closer to the particular period. I have no philosophical problem with someone playing Bach and making it sound like Boulez. My problem is more with someone who tries to imitate the sound of that time

Жазбалар

Карьерасының басында Баренбойм классикалық дәуір музыкасына, сондай-ақ кейбір романтикалық композиторларға ден қойды. Ол өзінің алғашқы жазбасын 1954 жылы жасады. Ерекше классикалық жазбаларға Моцарттың, Бетховеннің және Шуберттің фортепиано сонаталарының толық жинағы, Бетховеннің фортепиано концерттері (Жаңа Филармония оркестрімен және Отто Клемперермен) және Моцарттың фортепиано концерттері (Англия камералық оркестрін фортепианодан дирижерлік етіп) кіреді. Романтикалық жазбаларға Брамстың фортепиано концерттері (Джон Барбироллимен), Мендельсонның «Сөзсіз әндері» және Шопеннің ноктюрндері жатады. Баренбойм көптеген камералық шығармаларды да жазды, әсіресе оның бірінші әйелі Жаклин дю Пре, скрипкашы Ицхак Перлман және скрипкашы Пинхас Цукерманмен бірлесіп. Көзге көрінетін орындалымдар: Моцарттың скрипкалық сонаталарының толық жинағы (Перлманмен), Брамстың скрипкалық сонаталары (Перлманмен тікелей концерт, бұрын Зукерманмен студияда), Бетховен мен Брамстың виолончель сонаталары (дю Премен), Бетховен мен Чайковскийдің фортепиано триолары (дю Пре мен Зукерманмен), Шуберттің Траут квинтеті (дю Пре, Перлман, Зукерман және Зубин Мехтамен). Дирижер ретіндегі ерекше жазбаларға Бетховен, Брамс, Брукнер, Шуберт және Шуманның толық симфониялары; Моцарттың Да Понте опералары; Вагнердің көптеген опералары, соның ішінде толық «Сақина» циклі; және түрлі концерттер кіреді. Баренбойм Малер музыкасына деген көзқарасының өзгеруі туралы жазған, ол Малердің Бесінші, Жетінші және Тоғызыншы симфонияларын, сондай-ақ «Жер туралы ән» (Das Lied von der Erde) жазды. Ол сонымен қатар Родриго мен Вилла-Лобостың «Concierto de Aranjuez» гитаралық концертін Джон Уильямсты гитарадағы солист ретінде орындап, жазды. 1990 жылдардың соңында Баренбойм концерттік репертуарын кеңейтіп, барокко және ХХ ғасыр классикалық композиторларының шығармаларын орындады. Мысалдар: Дж. С. Бахтың «Жақсы темперленген клавир» (ол бала кезінен ойнайды) және «Гольдберг вариациялары», Альбенистің «Иберия» және Дебюссидің прелюдиялары. Одан бөлек, ол джаз және өзінің туған жері Аргентинаның халық музыкасы сияқты басқа музыка жанрларына да көшті. Ол 2006 жылы Буэнос-Айресте Жаңа жылдық концертке дирижерлік етті, онда танго ойналды. Баренбойм камералық музыканы орындауды және жазуды жалғастырды, кейде өзі басқарған оркестрлердің мүшелерімен бірге. Мысалдар: Мессиеннің «Уақыт соңы үшін квартет» (Париж оркестрінің мүшелерімен), Рихард Штраус (Чикаго симфониялық оркестрінің мүшелерімен) және Моцарттың кларнет триосы (Берлин штаткапелінің мүшелерімен). Баренбоймның 75 жылдық мерейтойына орай Deutsche Grammophon оның жеке жазбаларынан тұратын 39 дисктік жинақты шығарды, ал Sony Classical 2017 жылы 43 диск пен үш DVD-де Баренбоймның оркестрлік жазбаларынан тұратын жинақты – «Даниэль Баренбойм. Ретроспектива» шығарды.

In the beginning of his career, Barenboim concentrated on music of the classical era, as well as some romantic composers. He made his first recording in 1954. Notable classical recordings include the complete cycles of Mozart, Beethoven and Schubert's piano sonatas, Beethoven's piano concertos (with the New Philharmonia Orchestra and Otto Klemperer), and Mozart's piano concertos (conducting the English Chamber Orchestra from the piano). Romantic recordings include Brahms's piano concertos (with John Barbirolli), Mendelssohn's Songs Without Words, and Chopin's Nocturnes. Barenboim also recorded many chamber works, especially in collaboration with his first wife, Jacqueline du Pré, the violinist Itzhak Perlman, and the violinist and violist Pinchas Zukerman. Noted performances include: the complete Mozart violin sonatas (with Perlman), Brahms's violin sonatas (live concert with Perlman, previously in the studio with Zukerman), Beethoven's and Brahms's cello sonatas (with du Pré), Beethoven's and Tchaikovsky's piano trios (with du Pré and Zukerman), and Schubert's Trout Quintet (with du Pré, Perlman, Zukerman, and Zubin Mehta). Notable recordings as a conductor include the complete symphonies of Beethoven, Brahms, Bruckner, Schubert, and Schumann; the Da Ponte operas of Mozart; numerous operas by Wagner, including the complete Ring Cycle; and various concertos. Barenboim has written about his changing attitude to the music of Mahler; he has recorded Mahler's Fifth, Seventh, and Ninth symphonies and Das Lied von der Erde. He has also performed and recorded the Concierto de Aranjuez by Rodrigo and Villa Lobos guitar concerto with John Williams as the guitar soloist. By the late 1990s, Barenboim had widened his concert repertoire, performing works by baroque as well as twentieth century classical composers. Examples include: J. S. Bach's The Well Tempered Clavier (which he has played since childhood) and Goldberg Variations, Albeniz's Iberia, and Debussy's Préludes. In addition, he turned to other musical genres, such as jazz, and the folk music of his birthplace, Argentina. He conducted the 2006 New Year's Eve concert in Buenos Aires, in which tangos were played. Barenboim has continued to perform and record chamber music, sometimes with members of the orchestras he has led. Some examples include the Quartet for the End of Time by Messiaen with members of the Orchestre de Paris during his tenure there, Richard Strauss with members of the Chicago Symphony Orchestra, and Mozart's Clarinet Trio with members of the Berlin Staatskapelle. To mark Barenboim's 75th birthday, Deutsche Grammophon released a box set of 39 CDs of his solo recordings, and Sony Classical issued a box set of Barenboim's orchestral recordings on 43 CDs and three DVDs in 2017, Daniel Barenboim – A Retrospective.

Израильде Вагнердің дирижері

Израиль филармониясы оркестрі (бұрынғы Палестина оркестрі) нацистік дәуірдің басында да Мандатты Палестинада Рихард Вагнердің музыкасын орындаған. Бірақ «Кристалл түнінен» кейін еврей музыканттары Вагнердің музыкасын Израильде ойнаудан бас тартты, себебі нацистік Германия композитордың туындыларын пайдаланды және Вагнердің антисемиттік жазбаларынан кейін ресми емес бойкот басталды. Израиль 1948 жылы құрылғаннан кейін де бұл бейресми тыйым сақталды, бірақ оны тоқтатуға уақыт-уақытпен сәтсіз әрекеттер жасалды. 1974 және 1981 жылдары Зубин Мехта Израиль филармониясын Вагнердің шығармаларын орындауға дайындаған (бірақ олай болған жоқ). Соңғы ретте көрермендер арасында төбелес болды. 1988 жылы Байройт фестивалінде Вагнер операларын қоюға басшылыққа таңдалған Баренбойм 1989 жылдан бері Израильдегі тыйымға қарсылық білдірді. Сол жылы ол Израиль филармониясына Вагнердің екі шығармасын «жаттығуға» тапсырды. Эдвард Саидпен сөйлескенде Баренбойм: «Вагнер, адам ретінде, өте қорқынышты, жеңілтек және ол жазған музыкамен үйлестіру қиын, себебі ол көбінесе кері сезімдерді білдіреді – асыл, жомарт және т.б.» деді. Ол Вагнердің антисемитизмін «қорқынышты» деп атады және оны мойндау қажет деп санайды, бірақ «Вагнер Холокостқа себепкер емес» деп мәлімдеді. 1990 жылы Баренбойм Берлин филармониясының Израильдегі алғашқы концертіне жетекшілік етті, бірақ Вагнердің шығармаларын алып тастады. Бір журналиске берген сұхбатында Баренбойм: «Вагнер 1883 жылы қайтыс болса да, оның музыкасы нацизммен тығыз байланысты болғандықтан, Израильде ойналмайды, себебі ол зардап шеккендер үшін тым ауыр» деді. «Неге адамдарды ренжітетін нәрсені ойнау керек?» Көп ұзамай, Баренбойм Израиль филармониясын Вагнердің екі увертюрасында жетектемек екені жарияланды, бұл 27 желтоқсанда «қатаң тексерілген көрермендер алдында» өтті. 2000 жылы Израиль Жоғарғы Соты «Ришон Ле-Цион» оркестрінің Вагнердің «Зигфрид Идиллиясын» орындау құқығын бекітті. 2001 жылдың шілдесінде Иерусалимде өткен Израиль фестивалінде Баренбойм «Die Walküre» операсының бірінші актісін үш әншімен, соның ішінде тенор Пласидо Домингомен бірге орындауға жоспарлаған. Алайда, Холокосттан аман қалғандардың және Израиль үкіметінің наразылығы фестиваль басшыларын басқа бағдарлама ұсынуға мәжбүр етті. (Израиль фестивалінің қоғамдық кеңес кеңесінде Холокосттан аман қалғандар бар еді, олар бастапқыда бағдарламаны мақұлдаған еді.) Дау 2001 жылдың мамырында Израиль фестивалі 7 шілдедегі концертте Вагнердің туындыларын қоспайтынын жариялағаннан кейін аяқталды. Баренбойм Шуман мен Стравинскийдің музыкасын алмастыруға келісті. Алайда, Берлин Штаткапеллесімен концерттің соңында Баренбойм Вагнерді екінші бис ретінде ойнағысы келетінін мәлімдеді және қарсылық білдіргендерді кетуге шақырды. «Израиль фестивалінің пікірінше, Вагнер нацистік қауымдастықтарды тудырмайтын адамдар да бар. Мен осы қауымдастықтарды қысымшылық сезінетіндерге құрмет көрсетемін. Вагнердің бис-орындауын тыңдағысы келетіндерге ойнау демократиялық болады. Мен сіздерге Вагнерді ойнауға бола ма деп сұраймын». Одан кейін жарты сағатқа созылған пікірталас басталды, кейбір көрермендер Баренбоймды «фашист» деп атады. Соңында аздаған адамдар шығып кетті, ал көпшілігі «Тристан мен Изольданың прелюдиясы» орындалғаннан кейін шулы қол соқты. 2001 жылдың қыркүйегінде Чикаго симфониялық оркестрінің қоғамдық қатынастар жөніндегі өкілі, Баренбойм музыкалық директоры болған, маусымдық билет иелері Баренбоймның Иерусалимде Вагнерді ойнату туралы шешімінің дұрыстығына қатысты теңдей бөлінгенін мәлімдеді. Баренбойм 7 шілдедегі концертте Вагнердің орындалуын саяси мәлімдеме ретінде қарастырды. Ол Вагнердің «Валькириялар сайысы» әніне сай ұялы телефонның шырылдауынан өткен аптада өткен баспасөз конференциясын тоқтатқаннан кейін Вагнерге тыйым салуға қарсы шығуға шешім қабылдағанын айтты. «Егер оны телефон қоңырауынан естісе, неге концерт залында ойнатылмайды?» деді ол. Кейіннен Кнессет комитеті Баренбоймды Вагнердің музыкасын орындағаны үшін кешірім сұрамайынша, Израильде ұнамайтын тұлға деп жариялауды талап етті. Бұл әрекетті Израиль филармониясының музыкалық директоры Зубин Мехта және Кнессет мүшелері айыптап отыр. 100 000 долларлық «Волк» сыйлығын алғанға дейін Баренбойм: «Егер адамдар шынымен ренжілсе, әрине өкінемін, себебі мен ешкімді зиян келтіргім келмейді» деді. 2005 жылы Баренбойм Колумбия университетінде Эдвард Саидты еске алу лекциясын оқыды, ол «Вагнер, Израиль және Палестина» деп аталды. Financial Times басылымында жарияланған сөзінде Баренбойм «Израильдің палестиналық «көзқарасты қабылдауға тиіс екенін, тіпті олар оған келіспесе де» айтты және «Израиль мемлекеті антисемитизмді аяқтау құралы болуға тиіс еді. Жаңа көзқарасты қабылдамау жаңа антисемитизмге әкелді, ол 19 ғасырдың еуропалық антисемитизмінен өте өзгеше» деді. The New York Times басылымында Баренбойм ізраилдік қоғамның «қорқу, қайтадан құрбандыққа шалыну туралы сенім» Вагнердің антисемитизмін қабылдауға кедерілтіретінін айтты. «Бұл палестиналықтардың қажеттіліктерін түсінудегі прогреске кедерілтіретін ұжымдық мидағы бірдей жасуша», - деді ол және Израильдегі қанаушылық шабуылдар «біз жеткен тарихи даму контекстінде қарастырылуы керек» деді. Сөз қозғады; Jewish Telegraphic Agency Баренбойм «Герцлдің идеяларын Вагнермен салыстырғанын, палестиналық террористердің шабуылдарын сынға алғанын, бірақ оларды ақтағанын және Израильдің әрекеттері халықаралық антисемитизмнің өршуіне үлес қосқанын» жазды. 2007 жылдың наурыз айында Баренбойм: «Вагнердің Израильдегі мәселесі саясиландырылған және ізраилдік қоғамның терең жатқан ауруының белгісі» деді.

The Israel Philharmonic Orchestra (then Palestine Orchestra) had performed Richard Wagner's music in Mandatory Palestine even during the early days of the Nazi era. But after the Kristallnacht, Jewish musicians avoided playing Wagner's music in Israel because of the use Nazi Germany made of the composer and because of Wagner's own anti Semitic writings, initiating an unofficial boycott. This informal ban continued when Israel was founded in 1948, but from time to time unsuccessful efforts were made to end it. In 1974 and again in 1981 Zubin Mehta planned to (but did not) lead the Israel Philharmonic Orchestra in works of Wagner. During the latter occasion, fist fights broke out in the audience. Barenboim, who had been selected to head the production of Wagner's operas at the 1988 Bayreuth Festival, had since at least 1989 publicly opposed the Israeli ban. In that year, he had the Israel Philharmonic "rehearse" two of Wagner's works. In a conversation with Edward Said, Barenboim said that "Wagner, the person, is absolutely appalling, despicable, and, in a way, very difficult to put together with the music he wrote, which so often has exactly the opposite kind of feelings noble, generous, etc." He called Wagner's anti Semitism obviously "monstrous", and feels it must be faced, but argues that "Wagner did not cause the Holocaust." In 1990, Barenboim conducted the Berlin Philharmonic Orchestra in its first appearance in Israel, but he excluded Wagner's works. "Although Wagner died in 1883, he is not played [in Israel] because his music is too inextricably linked with Nazism, and so is too painful for those who suffered", Barenboim told a reporter. "Why play what hurts people?" Not long afterwards, it was announced that Barenboim would lead the Israel Philharmonic in two Wagner overtures, which took place on 27 December "before a carefully screened audience". In 2000, the Israel Supreme Court upheld the right of the Rishon LeZion Orchestra to perform Wagner's Siegfried Idyll. At the Israel Festival in Jerusalem in July 2001, Barenboim had scheduled to perform the first act of Die Walküre with three singers, including tenor Plácido Domingo. However, strong protests by some Holocaust survivors, as well as the Israeli government, led the festival authorities to ask for an alternative program. (The Israel Festival's Public Advisory board, which included some Holocaust survivors, had originally approved the program.) The controversy appeared to end in May, after the Israel Festival announced that a selection by Wagner would not be included at the 7 July concert. Barenboim agreed to substitute music by Schumann and Stravinsky. However, at the end of the concert with the Berlin Staatskapelle, Barenboim announced that he would like to play Wagner as a second encore and invited those who objected to leave, saying, "Despite what the Israel Festival believes, there are people sitting in the audience for whom Wagner does not spark Nazi associations. I respect those for whom these associations are oppressive. It will be democratic to play a Wagner encore for those who wish to hear it. I am turning to you now and asking whether I can play Wagner." A half hour debate ensued, with some audience members calling Barenboim a "fascist". In the end, a small number of attendees walked out and the overwhelming majority remained, applauding loudly after the performance of the Tristan und Isolde Prelude. In September 2001, a public relations associate for the Chicago Symphony Orchestra, where Barenboim was the music director, revealed that season ticket holders were about evenly divided about the wisdom of Barenboim's decision to play Wagner in Jerusalem. Barenboim regarded the performance of Wagner at the 7 July concert as a political statement. He said he had decided to defy the ban on Wagner after having a news conference he held the previous week interrupted by the ringing of a mobile phone to the tune of Wagner's "Ride of the Valkyries". "I thought if it can be heard on the ring of a telephone, why can't it be played in a concert hall?" he said. A Knesset committee subsequently called for Barenboim to be declared a persona non grata in Israel until he apologized for conducting Wagner's music. The move was condemned by the musical director of the Israel Philharmonic Orchestra Zubin Mehta and members of Knesset. Prior to receiving the $100,000 Wolf Prize, awarded annually in Israel, Barenboim said, "If people were really hurt, of course I regret this, because I don't want to harm anyone". In 2005, Barenboim gave the inaugural Edward Said Memorial Lecture at Columbia University, entitled "Wagner, Israel and Palestine". In the speech, according to the Financial Times, Barenboim "called on Israel to accept the Palestinian 'narrative even though they may not agree with it'", and said, "The state of Israel was supposed to provide the instrument for the end of anti Semitism This inability to accept a new narrative has led to a new anti Semitism that is very different from the European anti Semitism of the 19th century." According to The New York Times, Barenboim said it was the "fear, this conviction of being yet again the victim, that does not allow the Israeli public to accept Wagner's anti Semitism It is the same cell in the collective brain that does not allow them to make progress in their understanding of the needs of the Palestinian people", and also said that suicide bombings in Israel "had to be seen in the context of the historical development at which we have arrived". The speech caused controversy; the Jewish Telegraphic Agency wrote that Barenboim had "compared Herzl's ideas to Wagner's; criticized Palestinian terrorist attacks but also justified them; and said Israeli actions contributed to the rise of international anti Semitism". In March 2007, Barenboim said: "The whole subject of Wagner in Israel has been politicized and is a symptom of a malaise that goes very deep in Israeli society "

2010 жылы, Миландағы Ла Скала маусымының галалық премьерасында Вагнердің «Die Walküre» операсын дирижерлеу алдында, ол Вагнердің бейнесінің Гитлердің сүйікті композиторы болғандығымен бұрмаланғанын айтты: «Менің ойымша, Вагнерге қатысты мәселенің бір бөлігі – Израильдегі біздің барлығымыз білетін антисемитизм емес. Бұл нацистер мен Гитлер Вагнерді өзінің пайғамбары ретінде қарағандығы. Осы Гитлердің бейнесі көптеген адамдар үшін Вагнердің бейнесін өзгертеді. Біз Вагнерді осы салмақтан бір күні босатуымыз керек». 2012 жылы Der Spiegel журналымен сұхбатында Баренбойм: «Израильдің Вагнерді орындауға тыйым салудан бас тартуына қатты қарсы шығуы мені қынжырлатады – өткен аптада Тель-Авив университетінде болғандай. Мен оны аурудың белгісі деп санаймын. Мен айтқым келген сөздер қатал, бірақ мен оларды әдейі таңдаймын: Израильде Холокост естелігі саясиландырылған, және бұл қорқынышты». Ол сондай-ақ, Адольф Эйхманның сот процесінен және Алты күндік соғыстан кейін «жаңсақ түсінік пайда болды, яғни Холокост, еврейлердің Израильге деген соңғы құқығын тудырды, және палестиналық мәселе бір-бірімен байланысты» деді.

Саяси көзқарастар

Баренбойм Израильдің консервативті үкіметтерін және палестиналық территорияларды Израильдің оккупациялауын ашық сынап келеді. 2003 жылы британдық музыка сыншысы Норман Лебрехтпен сұхбаттасқанда Баренбойм Израильді "адамгершілік тұрғысынан төменсіз және стратегиялық тұрғысынан қате" және "Израиль мемлекетінің өмір сүруіне тікелей қауіп келтіретін" деп айыптады. 1967 жылы Алты күндік соғыс басталғанда Баренбойм мен дю Пре израильдік әскерлерге фронт желісінде, ал 1973 жылы Йом Кипур соғысы кезінде концерт берді. Персия шығанағы соғысы кезінде ол оркестрмен бірге Израильде газ маскаларымен өнер көрсетті. Баренбойм израильдіктер мен палестиналықтар үшін екі мемлекеттік шешімді қолдайды. 2014 жылдың қараша айында The Guardian газетінде жарияланған мақаласында ол "Израиль мемлекетінің қауіпсіздігі ұзақ мерзімді перспективада палестиналықтардың болашағы өз тәуелсіз мемлекетінде қамтамасыз етілген жағдайда ғана мүмкін. Егер бұл орын алмаса, аймақтың соғыстары мен тарихы қайталанып, шешілмейтін ахуал мәңгі жалғаса береді" деп жазды.

Батыс-шығыс Диван

1999 жылы Баренбойм мен палестиналық-американдық зиялы Эдвард Саид бірлесіп Батыс-Шығыс Диван оркестрін құрды. Бұл бастама жыл сайын Израиль, Палестина және араб елдерінің жас классикалық музыканттарын біріктіріп, оларға оқу, өнер көрсету және өзара ойласу мен түсіністікті дамытуға көмектеседі. Баренбойм мен Саид "ұлттар арасындағы түсіністікті жақсарту" жұмыстары үшін 2002 жылы Астурия ханзадасы сыйлығын бірлесіп алды. Олар Нью-Йорктегі Карнеги залында өткен қоғамдық талқылар негізінде "Параллельдер мен парадокстар" атты кітап жазды. 2005 жылдың қыркүйегінде Саидпен бірге жазылған кітабын таныстырған кезде Баренбойм Израиль қорғаныс күштері радиосының тілшісі Дафна Арадпен сұхбаттасудан бас тартты, оның форма киюі сол оқиға үшін дөңгелектепті деп есептеді. Оған жауап ретінде Ликуд партиясының Израиль білім министрі Лимор Ливнат оны "шынайы еврейге қарсы" және "шынайы антисемит" деп атады. 2012 жылы Батыс-Шығыс Диван оркестрімен төртінші рет Катардағы Доха музыка және диалог фестиваліне шақырылғаннан кейін, билік "араб әлеміндегі жағдайға сезімталдық" көрсеткендіктен Баренбоймның шақыруын күштен тоқтатты. Араб ақпарат құралдарында оған қарсы "сионист" деп айыптаған науқан жүргізілді. 2012 жылдың шілдесінде Баренбойм мен оркестр BBC Proms-те маңызды рөл атқарды, Бетховеннің тоғыз симфониясының толық жиынтығын орындады, ал Тоғызыншы симфония Лондон 2012 Олимпиада ойындарының ашылу салтанатымен сәйкес келе жатты. Бұған қоса, ол Олимпиада ойындарының ашылу салтанатында Олимпиада туын алып жүрді.

Батыс жағалау мен Газа секторында өнер көрсету

Баренбоим Батыс жағалауда бірнеше рет өнер көрсетті: 1999 жылы Бир Зейт университетінде және бірнеше рет Рамалла қаласында. 2007 жылдың желтоқсанында Баренбоим мен Ұлыбритания, АҚШ, Франция және Германиядан 20 музыкант, сондай-ақ бір палестиналық Газада барокко музыкасымен концерт өткізуге жоспарланған. Израиль билігінен рұқсат алғанмен, палестиналық Израиль-Газа шекарасында тоқтатылып, кіру үшін жеке рұқсат алу керектігі айтылды. 2009 жылдың қаңтар айында Баренбоим Газадағы күшейіп бара жатқан зорлық-зомбылық және музыканттардың қауіпсіздігіне байланысты Катар мен Каирде Батыс-Шығыс Диван оркестрінің екі концертін тоқтатты. 2011 жылдың мамыр айында Баренбоим Берлин филармониясының, Берлин штаткапельінің, Миланның Ла Скала оркестрінің, Вена филармониясының және Париж оркестрінің еріктілерінен құралған "Газа оркестрін" дирижерлік етті. Газа қаласында өткен концерт Біріккен Ұлттар Ұйымымен құпия ұйымдастырылды. Оркестр Берлиннен Венаға, содан кейін Баренбоим жалдаған ұшақпен Эль-Аришке ұшып, Газа секторына Египеттің Рафах шекаралық бекеті арқылы кірді. Музыканттарды БҰҰ көліктері сүйемелдеді. Жайық аймағында халықаралық классикалық ансамбльдің алғашқы концертіне шақырылған бірнеше жүз мектеп оқушысы мен бейүкіметтік ұйымдардың қызметкерлері қатысты, олар Баренбоймды қошаметпен қарсы алды. Оркестр Моцарттың "Кішігірім түнгі серенадасы" және 40-шы симфониясын орындады, бұл араб тыңдаушыларына танымал, әйгілі араб әншісі Фейруздың әндерінің біріне негізделген. Баренбоим сөз сөйлеп: "Әркім палестиналық мәселенің әділ екенін түсінуі керек, сондықтан оған зорлық-зомбылықсыз ғана қол жеткізуге болады. Зорлық-зомбылық палестиналық мәселенің әділдігін ғана әлсіретеді" деді.

Тану

1984 жылы ашылған 7163 Баренбойм астероиді оның құрметіне аталған.

Тікелей сымдық пианино

2017 жылы Баренбойм қазіргі заманғы қиылысқан сымдары бар фортепианоға қарағанда, тік сымдары бар бас сымдарына ие фортепианоны таныстырды. Оған Листтің тік сымды Эрард фортепианосы шабыт берді. Баренбойм жаңа аспабының дыбысының айқындығын және дыбыс сапасын (немесе түсін) жақсырақ бақылау мүмкіндігін бағалайды. Бұл фортепианоны Maene Piano компаниясының Chris Maene көмегімен жасады және ол оны құрастырды. 2019 жылы Баренбойм осы аспапты Берлин филармония оркестрімен бірге орындады.