Кіріспе

Нидерланд дирижері (1941 жылы туған)

Эдо де Ваарт (1 маусым 1941 жылы Амстердамда туған) – нидерланд дирижері. Ол Милуоки симфониялық оркестрінің құрметті музыкалық директоры. Де Ваарт – Жаңа Зеландия симфониялық оркестрінің бұрынғы музыкалық директоры (2016–2019), Корольдік Фламанд филармониясының бас дирижері (2011–2016) және Сент-Пол камералық оркестрінің көркемдік серіктесі (2010–2014). Де Ваарт 1962 жылы Sweelinck консерваториясында гобой, фортепиано және дирижерлік өнерді оқыды. Келесі жылы ол Корольдік Концертгебу оркестрінің аға гобойшісі болып тағайындалды.

Оркестрлік дирижерлік

1964 жылы 23 жасында Де Ваарт Нью-Йоркте Димитрис Митропулос дирижерлік конкурсында жеңімпаз атанды. Ол Нью-Йорк филармониясында бір жыл бойы Леонард Бернштейннің ассистенті болып қызмет етті. Нидерландыға оралғаннан кейін ол Бернард Хайтинктің басшылығымен Концертгебу оркестрінің ассистент дирижері болып тағайындалды. 1967 жылы ол Нидерланд үрмелі аспаптар ансамблі мен Роттердам филармониясының дирижері болып тағайындалды, ал 1973 жылдан 1979 жылға дейін соңғысының музыкалық директоры болды. Де Ваарт 1975 жылы Сан-Франциско симфониясында дебют жасады. Бір жылдан кейін ол бас қонақ дирижері, ал 1977 жылдан 1985 жылға дейін оның музыкалық директоры болды. 1986 жылдан 1995 жылға дейін Миннесота оркестрінің музыкалық директоры болды. 1989 жылы Де Ваарт Нидерландыға оралды, онда ол Нидерланд радио филармониясының музыкалық директоры болып тағайындалды. 2004 жылы ол қызметінен кетіп, оркестрдің лауреат дирижері атағын алды. 1993 жылы Сидней симфониялық оркестрінің бас дирижері және көркемдік кеңесшісі болды. Сиднейде болған кезде, Де Ваарт оркестрдің үйі Сидней опера үйінің концерт залының акустикасын ұнатпайтынын жасырмады, "егер залды жақсарту үшін нақты ниет болмаса, онда біз шынымен басқа орынға қарауымыз керек" деді. 2004 жылы Де Ваарт Гонконг филармониясының көркемдік директоры және бас дирижері болды. Ол Гонконгтағы қызметін 2012 жылы аяқтады. 2008 жылдың қаңтар айында Де Ваарт Милуоки симфониялық оркестрінің музыкалық директоры болып тағайындалды және ол бұл лауазымға 2009 жылдың қыркүйегінде кірді. 2008 жылдың наурыз айында Сент-Пол камералық оркестрі 2010–11 маусымда оркестрдің көркемдік серіктесі ретінде Де Ваартты жариялады. 2010 жылдың сәуірінде Милуоки симфониялық оркестрі 2016–2017 жылдар аралығында Де Ваартпен келісімшартты ұзарту туралы жариялады. Сол айда Корольдік фламанд филармониясы (deFilharmonie) 2012 жылдан бастап алты маусымға бас дирижер болып тағайындалғанын жариялады. Ол 2011 жылы deFilharmonie (қазіргі: Антверпен симфониялық оркестрі) бас дирижері қызметін ресми түрде бастады, бұл бастапқы жоспардан бір жыл бұрын болды. 2014 жылдың қарашасында deFilharmonie де Ваарттың бас дирижер лауазымы 2015–2016 жылдар аралығындағы маусымнан кейін аяқталатынын мәлімдеді. 2015 жылдың ақпан айында Милуоки симфониясы 2016–2017 жылғы маусымнан кейін Де Ваарттың музыкалық директорлық міндетін аяқтағанын жариялады. Ол қазір Милуоки симфониясының лауреат дирижері. 2015 жылдың маусым айында Жаңа Зеландия симфониялық оркестрі Де Ваартты өзінің келесі музыкалық директоры етіп тағайындағанын жариялады. 2016 жылы наурыз айында NZSO музыка директоры ретінде алғашқы концерттерін өткізді. 2019 жылы қарашада NZSO музыка директоры ретінде соңғы концерттерін өткізді, ал 2020 жылы музыка директоры лауреаты атағын алды. 2015 жылдың қаңтар айында Де Ваарт Сан-Диего симфониясының бірінші қонақ дирижері болды. 2019 жылдың қаңтар айында оркестр 2019–2020 жылдар аралығындағы маусымнан бастап Де Ваартты өзінің алғашқы бас қонақ дирижері ретінде тағайындағанын жариялады. 2024 жылдың 10 сәуірінде Де Ваарт зейнетке шығуын жариялады.

Опера

Де Ваарт операны жиі дирижерлік етті, алғаш рет 1971 жылы Санта-Фе опера театрында «Ұшқан голландық» қойылымында өнер көрсетті. Ол 1975 жылы Хьюстон Гранд Операсында, 1976 жылы Корольдік опера үйінде, Ковент-Гарденде және 1979 жылы Байройт Фестшпильхаусында дебют жасады. 1970 жылдан бастап ол Нидерланд операсын (DNO) жиі жүргізді. 1980 жылы Сан-Франциско операсында «Нибелунг сақинасы» циклын қойды. 2002 жылдың наурыз айында Де Ваарт 2004 жылы DNO бас дирижері лауазымынан кететінін хабарлады, ол 1999 жылдан бері осы лауазымды атқарып келген еді. Кету себебін түсіндірерде, Де Ваарт екі кішкентай баласымен көбірек уақыт өткізуге ниеттенгенін айтты. Бірақ «Trouw» газетімен сұхбатында ол DNO директоры Пьер Аудидің «Лохенгрин» операсының концептуалды сахналануымен және Роберт Уилсонның жоспарлаған «Мадам Баттерфляй» қойылымымен келіспейтінін де атап өтті, режиссурада «адамдық» пен «эмоцияның» жетіспейтінін айтты. 2007 жылдың шілдесінде Санта-Фе операсы Де Ваартты бас дирижер етіп тағайындады, бұл тағайындама 2007 жылдың 1 қазанынан күшіне енді. Оның алғашқы шарты төрт жылға жасалды, осы кезеңде ол 2008 жылы «Билли Бадд» қойылымын дирижерлік етті. Дегенмен, 2008 жылдың қарашасында Санта-Фе операсы Де Ваарттың келісімшарты аяқталғанға дейін, ең ертесінде 2009 жылғы маусым соңында отставкаға кететінін мәлімдеді. Де Ваарт бұл шешімді денсаулығы мен отбасылық жағдайлармен байланыстырды.

Репертуар

Қазіргі заманғы музыканы жарық көрісіне шығаруға белсенді атсалысқан Де Ваарт, Джон Адамстың, оның «Никсон Қытайда» операсын жазған, Стив Райхтың, оның «Жел, ішекті аспаптар мен пернетақталарға арналған вариацияларын» жазған және басқа да композиторлардың шығармаларының тұсаукесерлерін Сан-Францискода өткізді. Элен Тааффе Звиличтің №2 симфониясы оған арналған.

Жазбалар

Де Ваарттың дискографиясы өте кең, Philips сияқты жазба компанияларымен және Корольдік Концертгебау оркестрі, Роттердам филармониялық оркестрі, Нидерланд радио филармониясы, Сидней симфониялық оркестрі, Миннесота оркестрі және Сан-Франциско симфониялық оркестрі сияқты оркестрлермен жасалған жазбаларды қамтиды.

Құрметтер

2001 жылдың қаңтар айында Де Ваарт «Австралия қоғамына қызмет еткені және музыка өнерін дамытуға қосқан үлесі үшін» Австралияның жүз жылдық мерейтойы медалімен марапатталды. 2005 жылдың мамыр айында ол «Австралияға, әсіресе Сидней симфониялық оркестрінің бас дирижері және көркемдік жетекшісі ретіндегі қызметі үшін» Австралия орденінің құрметті офицері атанды. Ол Нидерланд Арысы орденінің рыцары.

Жеке өмір

Де Ваарт пен оның алтыншы әйелі Ребекка Допп Висконсин штатының Мейпл-Блафф қаласында, Допптың туған қаласы Миддлтонның жанында тұрады. Олар 1999 жылы үйленді және екі балалары бар: ұл, Себастьян, және қыз, Оливия. Бұрын олар Гонконгта тұрған, бірақ Себастьянның астмасы үшін көшіп келді. Де Ваарт пен оның бірінші әйелі Нур Тервейдің Борис және Маржолейн есімді екі баласы бар. Сонымен қатар ол Роберта Александр, Шери Гринавальд, Кэтрин Хилст және Рут Велтингке де үйленген болатын.