Кіріспе

Өрмекшілер түрі

Araneus diadematus өрмекшісінің түрі әдетте еуропалық бақ өрмекшісі, айқас тоқымашы, диадема өрмекшісі, қызыл өрмекші, айқас өрмекші және тәжді тоқымашы деп аталады. Кейде оны тықва өрмекшісі деп те атайды, бірақ бұл атау басқа түрге, Araneus marmoreus-қа да қолданылады. Бұл Еуропаға тән және Солтүстік Америкаға әкелінген шар тоқымашы өрмекшісі.

Ауқым

A. diadematus бүкіл Еуропа және Солтүстік Америкада, оңтүстік Канададан Мексикаға дейін, Британдық Колумбиядан Ньюфаундлендке дейін таралады.

Өлшемі мен таңбалары

Жеке жәндіктердің түсі өте ашық сарыдан өте қара сұрға дейін өзгеруі мүмкін, бірақ барлық A. diadematus жәндіктерінің арқалық құрсағында төрт немесе одан да көп сегменттерді қамтитын ала-құлалы ақ дақтары болады. Бұл дақтар гуанинмен толтырылған жасушалардан тұрады, ал гуанин – ақуыз метаболизмінің қосалқы өнімі. Ересек аналықтарының ұзындығы алты миллиметрден 18 миллиметрге дейін, ал еркектердіңікі – бес миллиметрден 14 миллиметрге дейін жетеді. Кейде аналықтары жұптасқаннан кейін еркегін жеп қояды. (Толық ақпарат үшін төмендегі бейнеге қараңыз.)

Мамандандыру

Жер шарын тоқушы өрмекшілердің аяқтары шар тәрізді торыны тоқуға арналған. Торларды көбінесе ірі аналықтары жасайды, олар басын төмен қаратып тордың ортасында ілініп тұрады немесе жақын жердегі жапырақтардың арасында жасырынып, бір тырнағы негізгі торға жалғанған сигналдық жіпке ілініп, олжа келгенін білдіретін қозғалысты күтеді. Олжа кейін жібекке оралып, шағылады, ал олжа кейінірек жеу үшін торда сақталуы мүмкін. Алғашқы шағу олжаны парализге түсіреді және өрмекшінің өзінің шағылу немесе улану қаупін азайтады, ал осылайша енгізілген ферменттер олжаның ішкі мүшелерін еріту процесін бастайды. Торды басқа олжаны ұстаумен қатар, бұл өрмекшілер каннибализмге бейім және бір-бірін жейді, бірақ мұндай жағдайлар көбінесе жұптасу алдында, оның кезінде немесе кейін ғана орын алады. Олар шабуыл жасағанда өрмекшінің мөлшері, жыныстық тәжірибесі және аштық деңгейі ескеріледі. А. diadematus – жасырын тіршілік ететін жаратылыс, ол адамдарды тек бұрышталып немесе басқаша мазаланған жағдайда ғана шағады. Ол қозғалысқа жауап ретінде торында жылдам дірілдеп, көздің қарамағына түспейтіндей болады, бұл реакцияның ықтимал жыртқыштарды шатастырады деп есептеледі.