Кіріспе

Фред Ниблоның 1921 жылғы "Үш мушкетер" фильмі – 1921 жылғы американдық нұсқаусыз фильм, ол Александр Дюманың әкесінің 1844 жылғы "Үш мушкетер" романы негізінде түсірілген. Оны Фред Нибло режиссерлік етті, ал Дуглас Фэрбенкс д’Артаньян рөлінде ойнады. Фильмде бастапқыда Handschiegl Color Process (Wyckoff DeMille Process) әдісімен түсірілген сахналар болды. Фильмнің жалғасы "Темір маска" (1929) болды, онда Фэрбенкс тағы да д’Артаньян, ал ДеБрулье Кардинал Ришелье рөлін сомдады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Францияның корольдік сарайында кардинал Ришелье король Людовик XIII-ге ықпал ету үшін күреседі. Оның үстемдігіне ең үлкен кедергі – Франция патшайымы, Австриялық Анна. Анна Луиге адал болғанымен, ағылшын Букингем герцогының махаббатына ие. Луи оған алмазбен әшекейленген брошь сыйлайды. Гасконияда Д’Артаньян бақытын іздеу үшін үйінен кетеді. Ол Парижге сапар шегеді, онда Үш мушкетермен танысады. Үш мушкетер мен Д’Артаньян Парижде қырқыстар тудырады және кардинал Ришелье сақшыларымен жиі шайқасады. Д’Артаньян королеваның тігіншісі Констансқа ғашық болады. Кардинал Ришелье Аннадан Букингем герцогын Парижге шақыратын хатты жасап шығарады. Герцог келеді, бірақ Анна оны әдептілікпен кері қайтарады. Ол оны еске алу үшін бір нәрсе сұрайды. Анна герцогқа алмазды брошь сыйлайды, ал ол Англияға қайта оралады. Ришелье корольді Аннадан алдағы салтанатта сол брошьті тағуын сұрауға көндіреді. Егер брошь жоғалып кетсе, королеваның абыройына нұқсан тиетінін білген Констанс Д’Артаньяннан брошьті Англиядан қайтарып әкелуін өтінеді. Д’Артаньян мен Үш мушкетер Англияға аттанады. Ришелье Д’Артаньянның міндетін біліп, оны тоқтату үшін өз агенттерін жібереді. Үш мушкетер бірінен соң бірі қалдырылып, Д’Артаньянды кардиналдың қапанына түсірмеу үшін оны қорғайды. Д’Артаньян Англияға барып, брошьті алып қайтады. Ол Парижге оралып, брошьті Анна патшайымына тапсырады. Д’Артаньян, Констанс және Үш мушкетер қайтадан кездеседі. Д’Артаньян корольдің мушкетерлерінің қатарына қосылады.

Өндіріс

Атлетикалық Дуглас Фэрбенкстің осы фильмдегі жекпе-жек сахнасында бір қолмен домалап семсерді ұстауы ерте кино дәуірінің ең керемет трюктерінің бірі саналады. Фэрбенкс туралы жазған Джеффри Вэнс: "Үш мушкетер – Фэрбенкс костюмдік фильмдерінің алғашқысы, өте жақсы өндіріс сапасымен және әшекейлеуімен толы. Шындығында, бір әшекей фильмтен тысқары да сақталды: Фэрбенкс өмірінің соңына дейін "Үш мушкетер" үшін өсірген д’Артаньянның мұртымен жүрді. "Үш мушкетер" арқылы ол, ақыры өз өнерін тауып, атағы мен кино өнерінің жарқыраған жолын қалыптастырды."

Сақталу жағдайы

1939 жылдың сәуірінде Фэрбенкс өзінің барлық фильмдер жинағын Модерн өнер музейіне (MoMA) сыйға берді, оның ішінде 35 мм-лік нитрат негативі мен боялған оң көшірмесі де болды. Негатив 1963 жылы көшірілді, ал бұл көшірме MoMA, Сан-Франциско үнсіз кино фестивалі және Фильмді сақтау қоғамының күшімен 2017 жылдың мамыр айында аяқталған қалпына келтіру жұмысына пайдаланылды. MoMA және Image Protection Services 2021 жылдың ақпан айында түсті қалпына келтіруді аяқтады.