Бәрі де, Жұмақ та бар еді

Кіріспе

1940 жылы Анатоль Литвак түсірген «Бәрі осы, және жұмақ та» – 1940 жылы Warner Bros. First National Pictures компаниясы шығарған американдық драмалық фильм. Оны Анатоль Литвак түсіріп, режиссерлік етті, ал атқарушы продюсері ретінде Хэл Б. Уоллис болды. Сценарийді Кейси Робинсон Рейчел Филдтің 1938 жылғы романы негізінде жазды. Музыкасын Макс Штайнер, операторлық жұмысын Эрни Галлер жасады. Фильмде Бетт Дэвис, Шарль Бойер, Барбара О’Нил, Джеффри Линн, Вирджиния Вайдлер, Хелен Уэстли, Уолтер Хэмпден, Генри Дэниелл, Гарри Дэвенпорт, Джордж Кулурис, Монтагю Лав, Джанет Бичер және Джун Локхарт түскен. Филдтің романы оның ата әйелі Генриетта Делузи Деспорттың, жұмыс берушісі де Праслин герцогіне ғашық болған француз қызметшісінің нағыз оқиғасына негізделген. Де Праслиннің әйелі өлтірілгенде, Делузи Деспорт күдікке ілікті. Бұл дау-дамағал 1848 жылғы француз революциясынан бұрынғы саяси жағдайдың ушығуына себеп болды, сол кезде король Людовик Филипп I тақтан түсті.

Сюжет

Француздық мадемуазель Анриетта Делузи Депортс американдық қыздар мектебінде сабақ беруді бастайды. Ол оқушылары арасында тараған өзі туралы әңгімелер мен қаңқуларға тап болады, соның салдарынан ашуланып, оларға өзінің өмірбаянын айтуға шешім қабылдайды. Делузи Депортс – Орлеан монархиясының соңғы жылдары Парижде герцог және герцогиня де Праслиннің төрт баласына тәрбиеші болады. Герцогиняның тұрақсыз және өршіл мінез-құлқының нәтижесінде бақытсыз неке ғана қалады, бірақ герцог балалары үшін әйелімен бірге қалады. Делузи Депортс жылылығы мен мейірімділігімен балалар мен олардың әкесінің махаббаты мен құрметін жеңіп алады, бірақ сонымен қатар анасының қызғанышы мен жек көруіне тап болады. Ол кетіп қалуға мәжбүр болады, ал герцогиня болашақ жұмыс берушілерге оған ұсыным хат беруден бас тартады. Герцог әйелімен сөйлесіп, оның қарама-қарсы көзқарастарды білдіретін, бірақ шын мәнінде жазбаған және жазуға ниеттенбеген хаттарды ойлап табуын көреді. Оның айтқандары оны ашуландырады, шегіне жеткен герцог оны өлтіреді. Праслин герцогы ерекше жағдайда: ол дворян болғандықтан, оның ісін тек басқа дворяндар ғана қарауы мүмкін. Ол өзінің кінәсін мойындаудан немесе қызметкеріне деген махаббатын ашық білдіруден бас тартады, себебі оның әріптестері оның бұйрығымен әрекет еткенін мәлімдеп, оны кісі өлтіруде кінәлау үшін осы мойындауды пайдалануға тырысатынын біледі. Соңында герцог өзі Генриеттаға деген махаббатын ешқашан ашық білдірмеу үшін у ішіп өліп қалады, өйткені бұл оның кінәлі екенін көрсетеді. Алайда, ол өзінің басқа қызметшісі, Пьерге – Делузи Депортсты де Праслин үйінен кетуге ескерткен мейірімді қарт кісіге – осы құпияны жеткізуге үлгереді. Герцогтың өлімінен кейін билік Генриеттаның кісі өлтіруге қатысы бар екенін дәлелдейтін ешқандай дәлелдің жоқтығын мойындайды және ол Консьержериден босатылады. Делузи Депортс түрмеде жүргенде дінінен айырылғанын американдық пастор, Генри Филдке айтқан еді, ол оған оқушылық орнына ұсыным берген. Пастор оған үйленуді ұсынады, және Анриеттаның келісімін білдіретіні айтылады.

Mademoiselle Henriette Deluzy Desportes, a French woman, starts teaching at an American girls school. She is confronted by the tales and gossip about her that circulate among her pupils and, thus provoked, she decides to tell them her life story. Deluzy Desportes is governess to the four children of the Duc and Duchesse de Praslin in Paris during the last years of the Orleans monarchy. As a result of the Duchesse's constantly erratic and temperamental behavior, all that remains is an unhappy marriage, but the Duc remains with his wife for the sake of their children. Deluzy Desportes, with her warmth and kindness, wins the love and affection of the children and their father, but also the jealousy and hatred of their mother. She is forced to leave and the Duchess refuses to give her a letter of recommendation to future employers. The Duc confronts his wife and she invents alternative letters taking opposite attitudes, which in fact she has not written and does not intend to write. Her account enrages him and, at the breaking point, he kills her. The Duc de Praslin is in a privileged position; as a peer his case can only be heard by other nobles. He refuses to confess his guilt or openly to admit his love for his employee, knowing that his fellow nobles wish to use such an admission to blame her for the murder by declaring that he was acting at her bidding. Ultimately the Duc takes poison to prevent himself from ever publicly proclaiming his love for Henriette, since he knows that would convict her; however, he lives long enough to reveal it to another of his servants, Pierre, a kindly old man who had warned the governess to leave the de Praslin household. With the Duc's death, the authorities accept that they have no evidence upon which to base a judgment that Henriette solicited the murder and she is released from the Conciergerie. Deluzy Desportes had been recommended for the teaching position "in the land of the free" by an American minister, Rev. Henry Field, to whom she had expressed a loss of faith while in prison. He proposes marriage, and it is implied that Henriette will accept.