Ойын Ережелері

Кіріспе

Жан Ренуардың режиссерлік еткен 1939 жылғы француз фильмі – сатирикалық комедиялық драма. «Ойын ережесі» (түпнұсқа атауы: La règle du jeu) фильмінің актер құрамында Нора Грегор, Паулетт Дубост, Мила Парели, Марсель Далио, Жульен Карет, Роланд Тутен, Гастон Модо, Пьер Магнье және Ренуар бар. Ренуардың дана, мұңды Октав образы осы әдепті комедияның фаталистік көңіл-күйін нығайтады. Фильмде Екінші дүниежүзілік соғыс басталмас бұрын француз қоғамының жоғарғы топтары мен олардың қызметшілері бейнеленген, олардың құлдырау алдындағы моральдық бейшаралығы көрсетілген. Сол кезде «Ойын ережесі» француз киносының ең қымбат фильмі болды: оның бастапқы бюджеті 2,5 миллион франк болса, кейін 5 миллионнан асып кетті. Ренуар мен оператор Жан Башелет 1939 жылы камераның үнемі қозғалысындағы терең фокус және ұзақ кадрларды кеңінен пайдаланды – бұл сол кездегі жетілген кинотехникалық тәсілдер еді. Ренуардың Франциядағы мансабы 1939 жылы өрге жетуімен, «Ойын ережесі» фильмі зор күтумен қарсы алынды. Алайда, премьерасы сыншылар мен көрермендер тарапынан наразылық пен жеккөрінішпен қабылданды. Ренуар фильмнің ұзақтығын 113 минуттан 85 минутқа дейін қысқартты, бірақ бәрібір фильм сындық және қаржылық сәтсіздікке ұшырады. 1939 жылдың қазан айында француз үкіметі соғыс кезеңінде оны «жастарға зиянды әсер етеді» деген желеумен тыйым салды. Көп жылдар бойы 85 минуттық нұсқасы ғана қол жетімді болды, алайда оның абыройы бірте-бірте өсті. Бірақ 1956 жылы түпнұсқа материалдардың жәшіктері табылды және сол жылы Венеция кинофестивалінде фильмнің қалпына келтірілген нұсқасы көрсетілді, Ренуардың алғашқы монтаждан тек шағын эпизод ғана жоғалды. Содан бері «Ойын ережесі» кино тарихындағы ең ұлы фильмдердің бірі деп есептеледі. Көптеген киносыншылар мен режиссерлер оны жоғары бағалап, өздерінің жұмыстарына шабыт көзі ретінде сілтеме жасайды. Бұл фильм 1952 жылдан бастап 2012 жылға дейінгі (2022 жылы 13-орынға түсіп қалды) Sight & Sound (Британдық кино институты) сыншылар сауалындағы үздік он фильмнің қатарында тұрақты түрде орын алған жалғыз фильм.

1939 French film directed by Jean Renoir

The Rules of the Game (original French title: La règle du jeu) is a 1939 French satirical comedy drama film directed by Jean Renoir. The ensemble cast includes Nora Gregor, Paulette Dubost, Mila Parély, Marcel Dalio, Julien Carette, Roland Toutain, Gaston Modot, Pierre Magnier and Renoir. Renoir's portrayal of the wise, mournful Octave anchors the fatalistic mood of this pensive comedy of manners. The film depicts members of upper class French society and their servants just before the beginning of World War II, showing their moral callousness on the eve of destruction. At the time, The Rules of the Game was the most expensive French film made: Its original budget of 2.5 million francs eventually increased to more than 5 million francs. Renoir and cinematographer Jean Bachelet made extensive use of deep focus and long shots during which the camera is constantly moving, sophisticated cinematic techniques in 1939. Renoir's career in France was at its pinnacle in 1939 and The Rules of the Game was eagerly anticipated. However, its premiere was met with scorn and disapproval by critics and audiences. Renoir reduced the film's running time from 113 minutes to 85, but even then, the film was a critical and financial disaster. In October 1939, it was banned by the wartime French government for "having an undesirable influence over the young". For many years, the 85 minute version was the only one available; even so, its reputation slowly grew. However, in 1956, boxes of original material were discovered, and a reconstructed version of the film premiered that year at the Venice Film Festival, with only a minor scene from Renoir's first cut missing. Since then, The Rules of the Game has been called one of the greatest films in the history of cinema. Numerous film critics and directors have praised it highly, citing it as an inspiration for their own work. It is the only film to earn a place among the top ten films in the respected Sight & Sound (British Film Institute) decennial critics' poll for every decade from the poll's inception in 1952 through the 2012 list (in 2022 it fell to #13).

Сюжет

Авиатор Андре Юрье атпен Атлантиканы кесіп өткеннен кейін Париждің сыртындағы Ле-Бурже әуежайына қонады. Ол досы Октавпен кездеседі, ол Андреге жақын ақсүйек әйел Кристиннің оны қарсы алмағанын айтады. Андре үлкен қайғыға батады. Радио тілшісі Андренің қонумен байланысты алғашқы сөздерін беруге келгенде, ол өкінішін білдіріп, Кристиннің айыптайды. Ол өз пәтерінде радио хабарды тыңдап отыр, оған оның қызметшісі Лизет қатысады. Кристин үш жылдан бері Роберт де ла Шеснае маркизіне үйленген. Лизет екі жылдан бері Роберттің Солн аймағындағы "Ла Колиниер" имениесіндегі бақташы Шумахерге үйленген, бірақ ол Кристинге күйеуінен гөрі көбірек адал. Кристиннің Андремен бұрынғы қарым-қатынасы күйеуіне, оның қызметшісіне және олардың досы Октавқа жақсы белгілі. Кристин мен Роберт Андренің сезімталдығын әжуалай сөйлеп, бір-біріне адалдықтарын серткеннен кейін, Роберт телефонға қоңырау шалу үшін рұхсат сұрайды. Ол ертеңгі күні Женевьевамен кездесуді ұйымдастырады. Женевьеваның пәтерінде Роберт олардың қарым-қатынасын аяқтау керектігін айтады, бірақ оны Ла Кольньерде демалыс күндерін өткізуге шақырады. Кристин өзінің немере қызы Джекиді де шақырады. Кейін Октав Робертті Андрені де имениеге шақыруға көндіреді. Олар Андре мен Женевьеваның бірге болатынын, осылайша барлығының мәселелерін шешетінін әзілдеседі. Иелікте Шумахер аумақты күзетіп, қояндарды құртуға тырысады. Браконьер Марсо тұзаққа түскен қоянды алу үшін иманиеге тығылып кіреді. Марсо қашып кетпес бұрын Шумахер оны ұстап алып, иманиеден шығарып жібереді, ал Роберт не болып жатқанын білуді талап етеді. Марсо қоян аулай алатынын түсіндіреді, ал Роберт оны қызметші ретінде жұмысқа алады. Үйге кірген соң Марсо Лизетке сүйіспеншілік білдіреді. Қонақтар Шумахер басқаратын аң аулауға шығады, ол Марсоға ренішті. Ла Кольньер сарайына қайтып келе жатқанда Роберт Женевьеваға енді оны жақсы көретінін айтады. Женевьева жиналып кеткісі келеді, бірақ Кристин оны қалуға көндіреді. Маскарадта түрлі романтикалық оқиғалар орын алады. Андре мен Кристин бір-біріне деген махаббатын жариялап, бірге қашуды жоспарлайды. Марсо Лизетті қуалайды, ал қызғанышпен толған Шумахер ашуланады. Роберт пен Андре Кристин үшін дауласады. Жасырын жылыжайда Октав Кристинге де сүйіспеншілік білдіреді, ол енді Андреге күмәнданады, және олар бірге қашуға шешім қабылдайды. Шумахер мен Марсо екеуі де Лизет үшін болған жанжалдан кейін Роберттен иманиеден қуылған. Олар жылыжайда Октав пен Кристиннің бірге екенін көреді. Моцарттың операсының әдеби негізі болған Бомаршестің "Фигароның үйленуі" сияқты, олар Кристиннің орнына Лизетті шатастырады, өйткені Кристин Лизеттің плащын және капюшонын киіп жүр. Октав үйге пальтосы мен бас киімі үшін оралады, онда Лизет оны Кристинмен бірге кетпеуін өтінеді. Октав Кристинге берген уәдесін бұзып, Андреге кездеседі және оны жылыжайдағы Кристинге жібереді, оған пальтосын береді. Андре Октавтың пальтосын киіп жылыжайға келгенде, Шумахер оны Октав деп қате түсінеді, ол оның әйелі Лизетпен қашып кетуге тырысып жатыр деп ойлайды, және Шумахер оны атып өлтіреді. Фильмнің соңғы сәттерінде Октав пен Марсо түнге қарай кетеді, ал Роберт Шумахерді үйге қайтарып, оның қазасын бақытсыз жағдай ретінде билік органдарына хабарлайтынын түсіндіреді.

Aviator André Jurieux lands at Le Bourget Airfield outside Paris after crossing the Atlantic in his plane. He is greeted by his friend Octave, who tells André that Christine the Austrian French noblewoman André loveshas not come to greet him. André is heartbroken. When a radio reporter comes to broadcast André's first words upon landing, he explains his sorrow and denounces Christine. She is listening to the broadcast in her Paris apartment while attended by her maid, Lisette. Christine has been married to Robert, Marquis de la Chesnaye for three years. For two years, Lisette has been married to Schumacher the gamekeeper at Robert's country estate, La Colinière in Solognebut she is more devoted to Christine than to her husband. Christine's past relationship with André is openly known by her husband, her maid and their friend Octave. After Christine and Robert playfully discuss André's emotional display and pledge devotion to one another, Robert excuses himself to make a telephone call. He arranges to meet his mistress Geneviève the next morning. At Geneviève's apartment, Robert says he must end their relationship but invites her to join them for a weekend retreat to La Colinière. Christine also invites her niece, Jackie. Later, Octave induces Robert to invite André to the estate as well. They joke that André and Geneviève will begin a relationship, thereby solving everyone's problems. At the estate, Schumacher is policing the grounds and trying to eliminate rabbits. Marceau a poachersneaks onto the estate to retrieve a rabbit caught in a snare. Before Marceau can escape, Schumacher catches him and begins to escort him from the property when Robert demands to know what is happening. Marceau explains that he can catch rabbits and Robert hires him as a servant. Once inside the house, Marceau flirts with Lisette. The assembled guests go on a hunt led by Schumacher, who resents Marceau. On the way back to La Colinière's castle, Robert tells Geneviève that he no longer loves her. Geneviève wants to pack up and leave but Christine persuades her to stay. At a masked ball, various romantic liaisons are made. André and Christine declare their love for each other and plan to run away together. Marceau pursues Lisette, and the jealous Schumacher is upset. Robert and André come to an argument over Christine. In the secluded greenhouse, Octave declares that he too loves Christinewho is now having doubts about Andréand they decide to run away together. Schumacher and Marceau, who have both been expelled from the estate by Robert after a fight over Lisette, watch Octave and Christine in the greenhouse. As in Beaumarchais's Marriage of Figaro, the literary basis for Mozart's opera, they mistake Christine for Lisette because Christine is wearing Lisette's cape and hood. Octave returns to the house for his coat and hat, where Lisette begs him not to leave with Christine. Breaking his promise to Christine, Octave meets André and sends him out to Christine in the greenhouse, lending him his overcoat. When André reaches the greenhouse wearing Octave's coat, Schumacher mistakes him for Octave, whom he thinks is trying to run off with his wife Lisette, and Schumacher shoots him dead. In the closing moments of the film, Octave and Marceau walk away into the night as Robert brings Schumacher back into the household and explains that he would report the killing to the authorities as nothing more than an unfortunate accident.

Бастапқы және жазу

1938 жылы француз кино индустриясы гүлденіп, Ренуар мансабының биігіне жетті. Ол үш фильмді қатарынан шығарып, «La Grande Illusion» фильмі Нью-Йорк киносыншыларының, Ұлттық киносыншылар кеңесінің және Венеция кинофестивалінің жүлделерін жеңіп алды. «La Bête Humaine» фильмінің қаржылық сәттілігі Ренуарға жеке өндіріс компаниясын құру үшін жеткілікті қаржылық қолдау табуды жеңілдетті. 1938 жылы ол ағасы Клод Ренуармен бірге Андре Звобода, Оливер Билью және Камиль Франсуамен бірлесіп Nouvelle Édition Française (NEF) компаниясын құрды. Бес адам компанияға 10 000 франктан салды және жылына екі фильм түсіруді жоспарлады. Компания 1919 жылы Чарли Чаплин, Дуглас Фэрбенкс, Д.У. Гриффит және Мэри Пикфордпен құрылған, тәуелсіз суретшілер үшін кино тарату компаниясы болған американдық United Artists кино өндіріс компаниясының үлгісімен құрылды. Ренуар кино индустриясындағы достарын компанияның айналасына біріктірді және Рене Клер, Жюльен Дювивье, Жан Габен және Симон Симоннан қаржылық қолдау алды. NEF штаб-пәтері Rue la Grange Batelière көшесінде Марсель Пагнольдің өндіріс компаниясынан жалға алынған ғимаратта орналасқан еді. 1938 жылдың 8 желтоқсанында Жорж Крейвенн «Париж кешінде» газетінде Ренуар мен Пагнольдің үлкен театр сатып алу туралы келісімге қол қоюға дайын екенін, онда олар «кейіннен түсіретін фильмдерін» көпшілікке көрсетпек екенін жариялады. «Ойын ережесі» компания түсірген жалғыз фильм болды. 1938 жылдың мамырында Ренуар «Марсельеза» тарихи драмасын аяқтап, комедия түсіргісі келді. Ол Мюнхен келісімінен және тағы бір дүниежүзілік соғыс болу мүмкіндігінен қорқып, пессимизмін жеңу үшін «қуантарлық арман» фильмін түсіргісі келді. Ол «Ойын ережесі» фильміндегі кейіпкерлерге ұқсас кейіпкерлер бар «Les Millions d'Arlequin» атты фильмнің жобасын жазды. Фильмді жасағанда Ренуар Пьер де Мариво, Пьер Огюстен Карон де Бомарше және әсіресе Альфред де Мусседің «Марианнаның қалаулары» сияқты классикалық француз өнерінен шабыттанды. Ренуар бастапқыда классикалық француз пьесасы «Марианнаның қалаулары» фильмін бейімдеуді жоспарлаған; NEF алғаш рет оны осы пьесаның бейімделуі ретінде жариялады. Кейін Ренуар «Марианнаның қалауларын» тікелей бейімдеуді ойламағанын, тек оны және француз әдебиетінің басқа классикалық туындыларын қайта оқып, шабыт алуды көздегенін айтты. 1939 жылдың қаңтарында Лондонда лекция оқып оралғаннан кейін Ренуар сценариймен жұмыс істеу үшін Парижден кетті. Ол журналистерге келесі фильмінің «біздің замандағы буржуазияның нақты суреті» болатынын айтты. Ренуар, Карл Кох және Звобода сценариймен жұмыс істеу үшін Марлоттаға барды. Ренуар актерлерге диалогтарды импровизациялауға мүмкіндік беруді қалағандықтан, фильмнің үштен бір бөлігі ғана сценариймен жазылды, ал қалғаны егжей-тегжейлі жоспар болды. Ренуар кейіннен фильмді түсіргендегі мақсатының «мына сөзді көрсету болғанын» айтты: «біз жанартаудың үстінде билеп жатырмыз». Ренуар фильмді барокко музыкасын және классикалық француз комедиясының элементтерін пайдаланғаны үшін «ойын-сауық» деп атады. Ренуардың «Марианнаның қалауларынан» алған алғашқы шабыты фильмнің төрт басты кейіпкерінің пьесадағы кейіпкерлермен сәйкес келуіне әкелді: адал әйел, қызғанышпен қараған күйеу, үмітсіз ғашық және араласып көмектесуге тырысқан дос. Пьесада да, фильмде де араласып көмектескен дос Октав деп аталды. Октав – пьесадан шабыт алған төрт кейіпкердің ішіндегі аналогымен ерекшеліктері бар жалғыз кейіпкер. Екі туындыда да Октав – өзін-өзі күмәнмен және өзін-өзі аяумен толы «көңіл көтеруге тырысатын клоун». Кейіпкерлердің аттары сценарийдің әр нұсқасында үнемі өзгеріп отырды; Ренуар ерте нұсқада Андре Юрье авиатор емес, оркестр дирижері болғанын айтты.

In 1938 the French film industry was booming, and Renoir was at the height of his career. He had had three consecutive hit films and La Grande Illusion had won awards from the New York Film Critics, the National Board of Review and the Venice Film Festival. The financial success of La Bête Humaine made it easy for Renoir to secure enough financial backing to form his own production company. In 1938 he founded Nouvelle Édition Française (NEF) with his brother Claude Renoir, together with André Zwoboda, Oliver Billiou and Camille Francois. All five invested 10,000 francs into the company and intended to produce two films per year. The company was modeled after the American film production company United Artists, which was formed in 1919 as a film distribution company for independent artists by Charlie Chaplin, Douglas Fairbanks, D. W. Griffith and Mary Pickford. Renoir rallied his friends in the film industry around the company and got financial support from René Clair, Julien Duvivier, Jean Gabin and Simone Simon. NEF's headquarters on the Rue la Grange Batelière was sublet from Marcel Pagnol's production company. On December 8, 1938 Georges Cravenne published a press release in Paris Soir announcing that Renoir and Pagnol were about to sign an agreement to procure a large theatre where they would publicly screen "the films that they would direct from then on". The Rules of the Game was the only film produced by the company. In May 1938, Renoir completed the historical drama La Marseillaise and wanted to make a comedy. He was anxious about the Munich agreement and the strong possibility of another world war, and wanted to film a "happy dream" to subdue his pessimism. He wrote a synopsis for a film titled Les Millions d'Arlequin, which had characters similar to those in The Rules of the Game. When conceiving the film, Renoir was inspired by classical French art, such as the works of Pierre de Marivaux, Pierre Augustin Caron de Beaumarchais and especially Alfred de Musset's Les Caprices de Marianne. Renoir initially intended to adapt the classic French play Les Caprices de Marianne; NEF first announced the film as an adaptation of it. Renoir later said he never intended to directly adapt Les Caprices de Marianne but only to re read it and other classics of French literature for inspiration. After returning from lecturing in London in January 1939, Renoir left Paris to work on a script. He told a reporter that his next film would be "A precise description of the bourgeois of our age." Renoir, Carl Koch and Zwoboda went to Marlotte to work on the script. Because Renoir wanted to allow the actors to improvise their dialogue, only one third of the film was scripted and the rest was a detailed outline. Renoir later said that his "ambition when I made the film was to illustrate this remark: we are dancing on a volcano". Renoir called the film a "divertissement" for its use of baroque music and aspects of classical French comedies. Renoir's initial inspiration by Les Caprices de Marianne led to the film's four main characters correlating with those of the play; a virtuous wife, a jealous husband, a despairing lover and an interceding friend. In both the play and the film the interceding friend is named Octave. Octave is also the only one of the four characters inspired by the play that shares traits with its counterpart. In both works, Octave is a "sad clown" full of self doubt and self pity. The characters' names constantly changed between versions of the script; Renoir said that in an early draft, André Jurieux was an orchestra conductor rather than an aviator.

Кастинг

Ренуар бастапқыда «Адамдық аң» фильмінің барлық актерлерін, оның ішінде Фернан Ледю, Симон Симон, Жан Габин және Жюльен Каретті фильмге шақыруды жоспарлаған. Габинге Андре рөлі ұсынылды, бірақ ол одан бас тарды және оның орнына Марсель Карненің «Күн шығысы» фильмінде түсуге келісті. Оның орнына Роланд Тутен келді. Симонға Кристин рөлі ұсынылды, бірақ ол 800 000 франк талап етті, бұл фильмнің жалпы бюджетінің үштен бірін құрады. Симонның жалақысы туралы өтініші NEF әкімшісі Камиль Франсуа тарапынан қабылданбады. Ледюға Шумахер рөлі ұсынылды. Ол сол кезде Симонға үйленген болатын; оның жалақы талабы қабылданбаған соң ол бас тартты және оның орнына Морис Турнеурдың «Вольпон» фильмінде түсті. Оның орнына Гастон Модо келді. Клод Дофинга маркиз де ла Шесней рөлі ұсынылды; ол одан бас тарды және оның орнына Раймонд Бернардың «Махаббат шеруі» фильмінде Симонмен бірге ойнады. Ренуар Маркиз рөлін Марсель Далиоға тапсырды. Бірнеше жыл өткен соң Далио Ренуардан неліктен ол әдетте бурлеск немесе сатқын рөлдерін ойнағаннан кейін осы рөлге ие болғанын сұрады. Ренуар Далиоға ол маркиздің стереотиптік бейнесіне кері екенін және кейіпкердің әлсіздігін бейнелей алатын жалғыз актер осы Далио екенін айтты. Ренуардың інісі Пьер Октав рөлін, ал Карет Марсо рөлін сомдады. Франсуа Кристин рөліне жаңа ғана танымал бола бастаған сахна актрисасы Мишель Альфаны ұсынды, ал Ренуар әйелі Маргарита және Звободамен бірге оның пьесадағы өнерін көруге барды. Пьеса кезінде Ренуар көрермендердің қатарында Нора Грегорды байқады және үзіліс кезінде оның кім екенін сұрады. Ол Грегордың австриялық ақсүйек Эрнст Рюдигер фон Стархембергтің әйелі екенін білді. Ренуар Грегормен және оның күйеуімен дос болып, оларды Париждегі бірнеше кешкі ас кезінде таныстырды. Стархемберг Грегор еврей болғандықтан және фашизмге қарсы болғандықтан, жарымәскери фашистік «Хаймвехра» партиясының басшылығынан кетуге мәжбүр болды. 1938 жылдың наурыз айында Германия Австрияны басып алғаннан кейін Грегор мен Стархемберг Францияға қашып кетті. Ренуар олардың «үлкен дағдарыста болғанын» айтты. «Олардың сенімдері құлап жатты». Грегор Венаның Бургтеатрынан келген актриса болды және Карл Теодор Дрейердің «Михаил» фильмін қоса алғанда, бірнеше фильмде де ойнады. Грегордың алғашқы күйеуі концерт пианині Митья Никиш, Лейпциг операсының танымал дирижері Артур Никиштың ұлы болды және кинотеориялық Чарльз Дразиннің айтуынша, Октавтың кейбір ерекшеліктеріне шабыт көзі болуы мүмкін. NEF әріптестерінің қарсылығына қарамастан, Ренуар Грегорды Кристин рөліне шақырды. Ол түпнұсқа кейіпкерден үлкен болды, сондықтан ол Грегордың мінезіне және олардың кешкі ас кезіндегі әңгімелеріне сәйкес кейіпкерде өзгерістер жасады, мысалы Кристинаны австриялық дирижердің қызы етіп көрсетті. Ренуардың достарының көпшілігі оның Грегорға ғашық болғанына сенді. Звобода Грегорде «Реноардың бәрінен жоғары қоятын нәрсе бар еді; күмәнсіз сынып, стиль, үлкен ерекшелікке ие әдептілік пен қимыл-қозғалыс» деді. Ренуар Грегорды оның австриялық акценті үшін таңдады, ол оның «өзі мен айналасындағылар арасында біршама кедергі тудырады» деп сенді, сондай-ақ оның «құс сияқты» және «шынайы» деп санаған сыртқы келбеті үшін. Ренуар 1939 жылдың қаңтар айының соңына қарай қалған рөлдерді де таңдап алды. Фильмдегі басты кейіпкер кім деп сұрағанда, Ренуар: «Мұндай кейіпкер жоқ! Менің бастапқы және соңғы ойым – фильмді ансамбльдік ету, жеке істерді емес, қоғамды, адамдар тобын, тіпті бүкіл бір тапты бейнелейтін фильм түсіру еді».

Renoir originally wanted the entire cast of La bête humaineincluding Fernand Ledoux, Simone Simon, Jean Gabin and Julien Carettefor the film. Gabin was offered the role of André but rejected it and accepted a role in Marcel Carné's Le jour se lève instead. He was replaced by Roland Toutain. Simon was offered the role of Christine but wanted 800,000 francs, which was a third of the film's entire budget. Simon's salary request was vetoed by NEF administrator Camille François. Ledoux was offered the role of Schumacher. He was married to Simon at the time; he declined when her salary request was denied and instead took a role in Maurice Tourneur's Volpone. He was replaced by Gaston Modot. Claude Dauphin was offered the role of the Marquis de la Chesnaye; he refused it and instead acted with Simon in Raymond Bernard's Cavalcade d'amour. Renoir then cast Marcel Dalio as the Marquis. Years later, Dalio asked Renoir why he had been cast after having typically played burlesque or traitorous roles. Renoir told Dalio that he was the opposite of the cliché of what a Marquis was and that Dalio was the only actor he knew that could portray the character's insecurity. Renoir's brother Pierre was cast as Octave, and Carette was cast as Marceau. Francois suggested newly famous stage actress Michele Alfa for the role of Christine, and Renoir went with his wife Marguerite and Zwoboda to see her perform in a play. While at the play Renoir noticed Nora Gregor in a box seat in the audience and asked about her during the intermission. He learned that Gregor was the wife of Prince Ernst Rüdiger von Starhemberg, an Austrian nobleman. Renoir became friends with Gregor and her husband, getting to know them over several dinners in Paris. Starhemberg was forced to resign his leadership role in the Heimwehra paramilitary fascist partybecause Gregor was Jewish and he was anti fascist. When Germany annexed Austria in March 1938 Gregor and Starhemberg fled to France. Renoir said they were "in a state of great disarray. Everything they believed in was collapsing." Gregor was an actress from the Viennese Burgtheater and had appeared in some films, including Carl Theodor Dreyer's Michael. Gregor's first husband had been the concert pianist Mitja Nikisch, son of the renowned conductor Arthur Nikisch of the Leipzig Opera and according to film theorist Charles Drazin, a possible inspiration for some characteristics of Octave. Despite objections from his NEF colleagues, Renoir hired Gregor for the role of Christine. She was older than the original character, and he made changes to the character based on Gregor's personality and on their dinner conversations, such as making Christine the daughter of an Austrian conductor. Many of Renoir's friends believed he fell in love with Gregor shortly after casting her. Zwoboda said Gregor had "that which Renoir loved above all; an incontestable class, a style, the gestures and bearing of a great distinction". Renoir said he cast Gregor because of her Austrian accent, which he believed would create "a little barrier between her and her surroundings" and because of her appearance, which he considered "birdlike" and "sincere". Renoir finished casting the remaining roles by late January 1939. When asked who the main character of the film was, Renoir answered: "There isn't any! My conception at the beginningand at the endwas to make a film d'ensemble, a film representing a society, a group of persons, almost a whole class, and not a film of personal affairs."

Түсірілім

1939 жылдың 15 ақпанында Солон қаласында және Сент-Обен шатырының сыртында сыртқы түсірілімдер басталды. Ренуар кейіннен өзінің Солонды таңдағанын айтты, себебі оның әкесі Пьер Огюст Ренуар «оны суреттемеге түсіре алмағанына өкінген». «Сол кездегі мен, Солонның осы әдемі пейзаждарының алдында, таңғажайып түстерге толы, рақымды да қайғылы, осы сұлулық пен қайғы-қасіреттің шынайы өкінішін қаншалықты жақсы түсінемін», деді ол. Ренуардың айтуынша, Солонның тұманы «мені балалық шағымның бақытты күндеріне қайтарды». Актерлер мен түсірілім тобы 6-15 ақпан аралығында Солонға келді. Ренуардың ұлы Ален оператордың көмекшісі, ал Дидо Фрейр – сценарийші қыз болып жұмыс істеді. Фильмдегі Ренуардың көмекшілері – Кох, Звобода және Анри Картье-Брессон. Тони Кортеджани қоян аулау сахнасының техникалық кеңесшісі болып тағайындалды. Актерлер мен түсірілім тобы Ламотт-Беврон қаласындағы «Шұбар» қонақ үйінде тұрды. Көп жауын Солонда бірнеше апта бойы түсірілімдерді бастауға кедергі келтірді, ал Ренуар жаңбырға бейімделу үшін сценарийдің бөліктерін қайта жазды. Сценарийді аяқтаған кезде, барлық команда карта ойнады және жақындасты, оны Екінші дүниежүзілік соғыстың қасіреттері басталғанға дейін өмірлеріндегі бақытты уақыт деп сипаттады. Полетт Дубост фильмді түсірудің қатты қызықты болғанын айтты. Кейінірек Пьер Ренуар Париж сахнасындағы спектакльдерге қатысты міндеттемелеріне байланысты фильмнен бас тартуға мәжбүр болды. Ренуар Мишель Саймоннан Октав рөлін ойнауды сұрады, бірақ Саймон басқа жобалармен айналысты. Соңында Ренуар өзін таңдады, кейін «Пьердің «Неге өзің ойнамассың, Жан?» деп сұрайтын сәтін күтіп отырдым. Ол маған екі рет сұрауға міндетті емес еді», деді ол. Ол режиссер ретінде тәжірибесі мен сенімділігін арттырғаннан кейін «ең батыл арманы актер болу» екенін қосты. Ренуар Октав рөлін өзіне сәйкес ету үшін қайта жазды, себебі ол мен Пьер физикалық және жеке жағынан өте ерекше едік. Өндіріске қосымша қаржы жинау үшін Звобода «La Bête Humaine» фильмінің табысын пайдаланып, үлкен театрлардағы алдын ала көрсетім құқығын Gaumont Film Company директоры Жан Джейге сатты. Солонда түсірілім басталғанда, актерлердің үнемі импровизациялауы, Ренуардың оларды ынталандыруы және Грегордің рөлімен күресуі себепті прогресс баяу болды. Джей түсірілім алаңына келіп, Ренуардың баяулығына және оның өнеріне наразылық білдірді. Алайда актерлер мен түсірілім тобы Ренуарға құрмет көрсетіп, түсірілім алаңындағы бейкүнделік атмосфераны ұнатып, алдағы саяси жағдайды ұмытты. Актерлердің импровизациясы бастапқы сценарийге өзгерістер енгізді. Кристин бастапқыда көңілінен шыққан, жоғарғы сыныптағы буржуа ретінде жазылған, оның басты қызығушылығы кештерді жоспарлау еді, бірақ Ренуар оны Грегордың актерлік қабілетіне бейімдеді. Ренуар сонымен қатар Кристиннің дирижер әкесі Стиллерге, мысалы, маркизбен қарым-қатынасына қатысты көптеген сілтемелерді алып тастады. Маркиз музыка қораптарын жинаушы емес, өнер мен музыканың меценаты ретінде жазылған. Журналистер жиі түсірілім алаңына келіп, фильм туралы жағымды пікірлер жазды. Ренуар өзі режиссерлік еткен кезде, алдымен актерлердің қозғалысын реттеп, содан кейін сахнада ойнады. Жоинвильдегі түсірілімдер баяу жалғасты. Ренуар жиі жеке кадрлардың 15-20-сын түсіріп, түсірілім кезінде диалогты өзгертіп, бұрынғы кадрларды пайдасыз ететін. Кинотарихшы Джоэл Финлер фильмнің түсірілу барысында «нағыз дамығанын» айтты, себебі Ренуар сценарийді жазу мен қайта жазу, кейіпкерлер мен қарым-қатынастарды, сюжеттерді және қосымша сюжеттерді теңестірумен айналысты. Картье-Брессон фильм түсіру кезіндегі импровизация джем сессиясы сияқты болды деді; актерлер мен түсірілім тобы мүшелері идеяларын ұсынуға шақырылды және диалог түсірілімнің таңертеңінде жиі өзгеріп отыратын. Түсірілім кезінде Ренуар Грегордың өнеріне көңілі қалды. Ол оның сахналарын қысқартып, Паулетт Дубост пен Мила Парелиге жаңа сахналар қоса бастады. Кинотарихшы Джеральд Маст Грегордың рөлін «пластик жираф сияқты әдемі де таңғажайып» деп тапты. Өндіріс кезінде Джей Ренуарға Октав рөліндегі өнерін жек көретінін айтты. Ренуар өзін Мишель Саймонмен ауыстыруды ұсынды, бірақ Джей бұдан бас тартты, өйткені фильмнің үштен екі бөлігі түсірілді. Джей Ренуардан Октавтың әлі түсірілмеген сахналарын алып тастауды сұрады. Ренуар бас тартты және түсірілім барысында Октавқа жаңа сахналар қосты. Жоинвильдегі түсірілімдер 1939 жылдың мамырында аяқталды; фильм кестеден қалып қойды және жалға алынған студия басқа фильмдерге қажет болды. АҚШ-та «Variety» журналының жазбаша пікірінде Ренуар «80 минуттық фильмге тым көп идеяны сығымдауға тырысып, оның салдарынан шатасу туды» делінген. Франсуа Трюфоның сөзіне сәйкес, фильм сол кездегі көрермендерге ерекше атмосферасының арқасында қатты алаңдатушы болды, бұл оның коммерциялық сәтсіздігін түсіндіреді. Фильм көбінесе жағымсыз пікірлер алғанымен, көптеген сыншылар актерлік шеберлікті, соның ішінде Ренуардың өнерін мақтады, тек консервативті баспасөз Марсель Далионың рөлін сынады. Ұзақтығын қысқарту Октавтың күрделілігін жойды және фильм соңында кейіпкердің мотивтерін толығымен өзгертті. 85 минуттық нұсқада Октав Кристинмен қашуға ниеттенбейді, тек Андреге жылу үшін пальтосын береді, содан кейін оны әйнек үйге жібереді. Бұл сюжеттік элементтің жойылғандығы фильмнің балама соңы бар деген жаңылыс пікірге әкелді, бұл туралы алғаш 1946 жылы Лондон премьерасында Роджер Манвелл хабарлады. Бір кезде Жан Джей Ренуардан «коммерциялық апаттан сақтану үшін» фильмді 100 минуттық нұсқаға қайтаруды сұрады, бірақ қысқартылған нұсқалардың ешқайсысы қабылдауды немесе тамашалаушылар санын жақсартпады. Фильмнің көрермендер арасындағы нашар қабылдануы туралы сұралғанда, Ренуар «Мен оларға жақсылық жасадым деп ойладым, ал олар мен олардың күлкісін қылып тұрмын деп ойлады» деді. 1939 жылдың қазанында «Ойын қағидалары» Францияда «депрессивті, моральдықсыз, жастарға зиянды» деп танылып, ресми түрде тыйым салынды. Сол сияқты тыйым салынған фильмдердің қатарында Марсель Карненің «Le Quai des brumes» және «Le Jour Se Lève» фильмдері де болды. Сыртқы істер министрлігі «біз өлкеміздің, дәстүрлеріміздің және нәсіліміздің бейнесін өзгертетін, олар туралы жалған ақпарат беретін және оларды көбінесе өте талантты, бірақ әрқашан да дұрыс емес көркем тұлғаның призмасы арқылы деформациялайтын бейнелерді болдырмауға тырысамыз» деді. Фильмге шабыттандырған «Фигароның некесі» де ұқсас себептермен тыйым салынған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін фильмнің 85 минуттық нұсқасы 1945 жылдың 26 қыркүйегінде Парижде қайтадан көрсетілді, бірақ ол қайтадан тыйым салынды. Ренуар өзінің барлық фильмдерінің ішінде «Ойын қағидалары» шығу кезінде ең үлкен сәтсіздікке ұшырағанын айтты. Ол сондай-ақ оның сәтсіздігі «мені кинодан бас тартуға немесе Франциядан кетуге мәжбүр етті» деді. Түсірілім кезінде Ренуар итальяндық өндірушілерден «Тоска» операсының бейімделуін түсіру мүмкіндігін алды; ол 1939 жылдың 14 шілдесінде келісімге келді және оны Франциядан кету мүмкіндігі ретінде қарастырды. Ренуар мен Карл Кох 10 тамызда Римге түсірілімге дайындық үшін сапарлады, бірақ 23 тамызда неміс-кеңес пактісі оның француз азаматтығын мәселе еткен соң олар кетуге мәжбүр болды. Кох фильмді режиссерлік етті, ал Ренуар Голливудқа эмиграциялады.

Filming for exterior scenes set in the country began on February 15, 1939, in Sologne and outside the Chateau de la Ferté Saint Aubin. Renoir later said he chose Sologne because his father Pierre Auguste Renoir "regretted that he had never been able to paint [it]. How well I understand the sincerity of those regrets before these beautiful landscapes of Sologne, in astonishing colors, of a grace so melancholy yet so gentle." Renoir said Sologne's mist "took me back to the happy days of my childhood." The cast and crew arrived in Sologne between February 6 and 15. Renoir's son Alain worked as an assistant camera operator and Dido Freire worked as the script girl. Renoir's assistants on the film were Koch, Zwoboda and Henri Cartier Bresson. Tony Corteggiani was hired as a technical advisor for the rabbit hunting sequence. The cast and crew stayed at Hotel Rat in Lamotte Beuvron. Heavy rainfall prevented the start of shooting in Sologne for several weeks and Renoir rewrote parts of the script to accommodate the rain. While he finished the script the entire company played cards and bonded; they described it as a happy time in their lives just before the horrors of World War II began. Paulette Dubost said shooting the film was great fun. The delays caused Pierre Renoir to pull out of the film because of prior commitments to stage plays in Paris. Renoir then asked Michel Simon to play Octave but Simon was busy with other projects. Renoir finally cast himself, later saying that he "was just waiting for the moment when Pierre would say 'Why don't you play the role yourself, Jean?' He didn't have to ask me twice." He added that after having gained experience and confidence as a director his "most stubborn dream has been to be an actor." Renoir rewrote the role of Octave to better suit himself since he and Pierre were physically and personally very different. To raise additional funding for the over running production, Zwoboda had used the success of La Bête Humaine to sell advanced screening rights in large theatres to Jean Jay, the director of the Gaumont Film Company. When shooting in Sologne finally began progress was slow because of the constant improvisations of the actorswhich Renoir encouragedand Gregor's struggles with her role. Jay visited the set and was unhappy with the slow progress and with Renoir's performance. The cast and crew however admired Renoir and enjoyed the carefree atmosphere on set, forgetting about the impending political situation. The cast's improvisations caused some changes from the original script. Christine was initially written as a bored, upper class bourgeois whose main preoccupation was planning parties, but Renoir amended this to accommodate Gregor's acting. Renoir also cut most of the references to Christine's conductor father Stiller, such as his relationship with the Marquis. The Marquis was initially written as a patron of the arts and music instead of a collector of music boxes. Journalists often visited the set and wrote positively about the production. When directing himself, Renoir arranged the performers movements first then acted in the scenes. Filming on the sets in Joinville continued at a slow pace. Renoir would often film fifteen to twenty takes of individual shots and change dialogue on the set, making previous takes useless. Film historian Joel Finler said the film "truly evolved" during its making, as Renoir worked on writing and rewriting the script, balancing and rebalancing the characters and relationships, plots and subplots." Cartier Bresson said the improvisation during filming was like a jam session; both cast and crew members were encouraged to suggest ideas and dialogue would often change on the morning of the shoot. During filming, Renoir became disappointed by Gregor's performance. He began to cut her scenes and add new scenes for Paulette Dubost and Mila Parély. Film historian Gerald Mast found Gregor's performance to be "as haunting and bewitching as a plastic giraffe." During production, Jay told Renoir he hated his performance as Octave. Renoir offered to replace himself with Michel Simon, but Jay refused because two thirds of the film had already been shot. Jay asked Renoir to instead remove Octave's scenes, which had not yet been shot. Renoir refused, and throughout shooting he added new scenes for Octave. Shooting in Joinville finally wrapped in May 1939; the film was over schedule and the rented soundstage was needed for other films. In the United States, a negative review from Variety said Renoir "attempts to crowd too many ideas into 80 minutes of film fare, resulting in confusion." According to François Truffaut, the film was very disconcerting to audiences at the time because of its peculiar atmosphere, which explains its commercial failure. While the film received mostly unfavorable reviews, most critics praised the actingincluding Renoir's, and only the far right wing press criticized Marcel Dalio's performance. The reduction in length removed Octave's complexity and completely changed the character's motives at the end of the film. In the 85 minute version, Octave does not intend to run away with Christine and merely lends André his coat for warmth before sending him out to the greenhouse. The omission of this item in the plot resulted in the misconception that the film has an alternative ending; this was first reported by Roger Manvell after he watched it at its London premiere in 1946. At one point, Jean Jay told Renoir to restore the film to the 100 minute version "to avoid commercial disaster", but none of the shorter versions improved its reception or attendance figures. When asked about the film's poor reception with audience members, Renoir said "I thought I was gentle with them, and they thought I was laughing at them." In October 1939 The Rules of the Game officially was banned in France for being "depressing, morbid, immoral [and] having an undesirable influence over the young." Other films that were similarly banned included Marcel Carné's Le Quai des brumes and Le Jour Se Lève. The Ministry of Foreign Affairs stated "we are especially anxious to avoid representations of our country, our traditions, and our race that changes its character, lie about it, and deform it through the prism of an artistic individual who is often original but not always sound." The Marriage of Figaro, one of the inspirations for the film, had been banned for similar reasons. After the end of World War II, the 85 minute version of the film was re released in Paris on September 26, 1945, and it was banned again. Renoir said that of all his films, The Rules of the Game was the biggest failure at the time of its release. He also said its failure "so depressed me that I resolved to either give up the cinema or to leave France." During shooting, Renoir was offered the chance to film an adaptation of Tosca by Italian producers; he agreed to the deal on July 14, 1939, and saw it as an opportunity to leave France. Renoir and Carl Koch traveled to Rome on August 10 for pre production, but had to leave on August 23 after the German Soviet pact made his French citizenship an issue. Koch directed the film instead and Renoir emigrated to Hollywood.

Қайта табу

1942 жылы Болон-сюр-Сендегі одақтастардың бомбалауларының бірі кезінде «Ойын ережелері» фильмінің түпнұсқалық негативін сақтаған G. M. Film Lab қирады. 1946 жылы 85 минуттық нұсқасы бір қораптан табылды және одан жаңа көшірме жасалды. Бұл нұсқа кейде кинокештерінде, кинотеатрларда және кинофестивальдерде көрсетіліп, оның абыройы бірте-бірте арта бастады. 1950 жылдың сәуірінде Нью-Йоркте алғашқы көрсетілімі болды, бірақ ол сынға ұшырады. «Нью-Йорк Таймс» газетінде оны «көк бөрілерге арналған» деп жазылып, «шебер өзінің жанкүйерлеріне белден төмен мәнсіз, күшті соққы берді» делінген. 1952 жылы 85 минуттық нұсқасы Sight & Sound журналының жасаған ең ұлы 10 фильмнің алғашқы тізіміне енді. Фильмнің қалпына келтірілген нұсқасы 1959 жылы Венеция кинофестивалінде көрсетілді, онда ол шедевр деп аталды. Арчер Винстен «Нью-Йорк Пост» газетінде фильмді «француз қоғамының жоғарыдан төменге дейінгі сыбайлас жемқорлығын көрсеткені үшін» мақтады, ал «Нью-Йорк Herald Tribune» газетінің шолуы оны «француз қоғамына сатира, әлеуметтік мақтанды өткір сынға алады» деп сипаттады. Фильмнің қайта құрастырылған нұсқасы 1965 жылдың 23 сәуірінде Францияда көрсетілді. Ол 1966 жылы Данияда «Ең үздік америкалық емес фильм / Ең жақсы еуропалық фильм» (Bedste europæiske film) номинациясы бойынша Bodil сыйлығын жеңіп алды.

Тақырыптар

"Ойын ережесі" Еуропаның жоғарғы топтары мен олардың қызметшілерінің соғысқа дейінгі моральдық салқындығын бейнелейтін туынды ретінде есте сақталады. Ренуар фильмді түсірген кезде жаңа дүниежүзілік соғыс жақындап келе жатқанын сезінді; ол кейін фильмде осы сезімнің болғанын айтып, "Бұл соғыс туралы фильм, бірақ онда соғысқа тікелей сілтеме жоқ" деді. Осы күйзеліс қаңтарда Барселона Франконың қолына түскен кезде басталып, Франция премьер-министрі Эдуард Даладье Франконың Испаниясын мойындағанда, Италия Албанияны аннексиялағанда және Адольф Гитлер Польшаға шабуылға дайындалғанда жалғасты. Ренуар фильмнің жасырын тақырыбын былай түсіндірді: "Бұл фильмнің ең қызықты тұсы, нәрсесі – оның жасалған уақыты. Ол Мюнхен келісімінен кейін, соғысқа дейін түсірілді. Мен француз қоғамының, ағылшын қоғамының, жалпы әлемдік қоғамның бір бөлігінің көңіл күйіне қатты әсер етіп, алаңдап түсірдім. Мен бұл жағдайды әлемге түсіндірудің ең дұрысы – осы жағдай туралы сөйлемей, керісінше, жеңіл-жеңіл әңгіме айту деп ойладым. Мен шабытты Бомаршеден, Мариводан және классикалық комедия авторларынан алдым." Ренуар сол кездегі адамдарды шынайы бейнелеуді қалаған; ол "Ойын ережесі" – "бір сәттегі қоғамның жағдайын көрсететін құжатты фильм, қайта құрастырылған деректі фильм" деді. Ол осы бейнелеу фильмнің сәтсіз премьерасына себеп болды деп сенді, "көрермендердің реакциясы – менің ашықтығыма байланысты болды". Фильмге шабыт берген "Фигароның үйленуі" де әлеуметтік теңсіздікке сын бағыттағаны үшін даулы саналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін "Ойын ережесі" француз жұртшылығы арасында қайтадан тыйым салынды. Ренуардың өмірбаян авторы Рональд Берган фильмнің "әлемді қалыптастыруға ықпалы бар, бірақ фашизмнің өршуіне қарсы тұрмаған, тіпті кейбіреулері оны құптаған адамдарды" көрсету арқылы көпшіліктің жанына тигенін айтты. Қоян аулау көрінісі соғыстағы мағынасыз өліммен салыстырылады; Ренуар белгілі бір топтың себепсіз өлтіруін көрсеткісі келді. Ренуар өзі ешқашан жануарды өлтірмеген және аң аулауды "қатыгездіктің жиренекі түрі" деп атады. Ренуар Андренің "өзіне жат дүниеге енуге тырысып, ойын ережелерін сақтамайтын құрбан" екенін айтты, сондай-ақ Андре әлемді шарлап, ережелерді бұзуға тырысса, Кристин жүрегінің соңынан еріп солай істей алады деп ойлады. Фильм атауындағы "ережелер" – оның жалғыз қарсыласы. Ренуар "әлем түрлі топтардан тұрады. Әр топтың өз әдет-ғұрыптары, моральдық нормалары, тіпті өз тілі бар. Қысқасы, әр ойынның өз ережесі бар, және осы ережелер ойынның қалай өрбитінін анықтайды" деді.

The Rules of the Game is remembered as a commentary on the moral callousness of the European upper class and their servants just before World War II. While making the film, Renoir knew a new world war was coming; he later said there was a sense of it in film, and wrote "it is a war film and yet there is no reference to the war". This sense of doom began just before shooting started in January when Barcelona fell to Franco and throughout the production when Prime Minister of France Édouard Daladier recognized Francoist Spain, Italy annexed Albania and Adolf Hitler prepared his Invasion of Poland. Renoir articulated this unmentioned theme of the film by saying:

what is interesting about this film, perhaps, is the moment when it was made. It was shot between Munich and the war, and I shot it absolutely impressed, absolutely disturbed by the state of mind of a part of French society, a part of English society, a part of world society. And it seemed to me that a way of interpreting this state of mind, to the world hopefully, was not to talk of that situation, but tell a frivolous story. I looked for inspiration to Beaumarchais, to Marivaux, to the classical authors of comedy. Renoir wanted to depict people as they truly were at that point in history; he said The Rules of the Game was "a reconstructed documentary, a documentary on the condition of a society at a given moment". He believed this depiction was the reason behind the film's disastrous premiere, saying "the audience's reaction was due to my candour". The Marriage of Figaro, an inspiration for the film, had also been considered controversial for its attack on the class system. The Rules of the Game remained controversial with the French public shortly after World War II when it was once again banned. Renoir's biographer Ronald Bergan said the film hit a raw nerve with the public by depicting "people, who might have had an influence in shaping the world, [but] did nothing to prevent an advance of Fascism; some of whom, indeed, actually welcomed it". The rabbit hunt scene is often compared to the senseless death that occurs during war; Renoir said he wanted to show a certain class of people killing for no reason. Renoir himself had never killed an animal and called hunting "an abominable exercise in cruelty". Renoir said André was "the victim, who, trying to fit into a world in which he does not belong, fails to respect the rules of the game", and that André thought he could shatter the rules by a world flight, while Christine thought she could do the same by following her heart. The "rules" of the film's title are its only villain. Renoir said "the world is made up of cliques Each of these cliques has its customs, its mores, indeed, its own language. To put it simply, each has its rules, and these rules determine the game."

Мұра

Қайта қалпына келтірілгеннен бері «Ойын ережелері» көптеген кино сыншылары мен режиссерлер тарапынан барлық уақыттағы ең ұлы фильмдердің бірі деп есептеледі. Rotten Tomatoes сайтында фильм 59 рецензияға негізделген 97% рейтингке ие, ал орташа бағасы 9.50/10 құрайды. Сайттың консенсусы былай деді: «Оның гениальдығы сол кезде көптеген көрермендерден қашып кетті, бірақ кейіннен «Ойын ережелері» Жан Ренуардың және киноның ең жақсы туындыларының бірі болып табылады». Sight & Sound журналының халықаралық киносыншылардың он жылдық сауалнамасы оны 1952 жылы 10-орынға қойды. Le Figaro журналының 2008 жылғы ең ұлы фильмдер тізімінде ол «Citizen Kane» фильмінен кейін «The Night of the Hunter» фильмімен бірге екінші орынды бөлісті. 2018 жылы фильм BBC-нің 43 елден келген 209 киносыншысы дауыс берген 100 ең ұлы шетелдік фильмдер тізімінде бесінші орынға ие болды. Ричард Пенья, Мишель Циммент, Дэвид Денби, Лоуренс Касдан, Стив Маккуин және Пол Шредер сыншылары мен режиссерлері «Sight & Sound» тізіміне енгізді. Мартин Скорсезе оны «Жас режиссер үшін 39 маңызды шетелдік фильм» тізіміне қосты. Француз киносыншысы Андре Базин фильмнің мобильді кинематографиялық стилін жоғары бағалады; оның тереңдік және терең фокуспен салынған сахналары «Citizen Kane» және «Біздің өміріміздің ең жақсы жылдары» фильмдеріндегідей болды деді. Көптеген қазіргі заманғы киносыншылары фильм туралы жағымды пікір білдірді. Кент Джонс, Адольф Хайнцльмайер, Берндт Шульц және Пенелопа Гиллиат оны шедевр деп атады, сондай-ақ «бұл фильм жасау шедеврі ғана емес, кемелді рококо стиліндегі ұлы гуманистік туынды, сонымен қатар тарихи куәлік актісі» деді. Фильмтанушы және Ренуардың өмірбаянын жазған Лео Брауди фильмнің тақырыптарын талдап, оның «ережелер бар, бірақ құндылықтар жоқ әлеуметтік әлемді бейнелейтінін» айтты. «Егер сіз ережелерді білмесеңіз, құлап қаласыз; бірақ егер сіз ережелерді білсеңіз, өз табиғатыңыздан алыстайсыз». Дадли Эндрю фильмнің «күрделі әлеуметтік сын» екенін айтса, Кеннет Браузер мен Питер Коуи оның адамгершілік сезімі туралы жазды. Басқа сыншылар фильмнің қараңғы тақырыптары туралы жазды; Эндрю Саррис оның сыныптық айырмашылықтарды бейнелеуін мақтады. Роджер Эберт Ренуардың әңгімелеу техникасының күрделілігін зерттеді, оны «осылай қарапайым және лабиринтті, өте адал және ашулы, өте кінәсіз және өте қауіпті деп сипаттады, сондықтан оны қарап қана қоймай, сіңіру керек». Люси Санте оны «тығыз сағат механизмі» деп атады. Сыншылар оның фарс элементтерін мақтады: Паулин Каэл оны «ұлы сатирикалық комедия, өлім биі» деп сипаттады, ал Джеральд Маст «[осы] махаббаттың сәтсіздігін, қоғамның сәтсіздігін және ер адамдардың күлкіліліктен жоғары көтеріле алмауын бейнелейді. Олардың жалғыз жетістігі – олар тырысып, қамқорлық көрсетеді». Дэвид Томсон Ренуардың өнерін мақтап, «Ренуардың режиссердің, яғни билік пен манипуляция фигурасы, жағдайлардың құрбаны екенін мойындауы» туралы айтты. Эми Таубин: «Мен басқа ешбір фильмнің өз көрермендеріне, кейіпкерлеріне, актерлеріне, ортасына және өнеріне осындай жомарттықпен қарағанын еске түсіре алмаймын». Дж. Хоберман Вуди Аллен, Роберт Альтман және Майк Лиге оның тигізген әсері туралы жазды. Фильмді француз жаңа толқыны қозғалысына байланысты кинорежиссерлер мен киносыншылары жоғары бағалады. Базин «әдеттегі махаббат тарихы ретінде, фильм сценарий кино ойынының ережелерін сақтаған жағдайда табысқа жете алатын еді. Бірақ Ренуар өзінің драманың ерекше стилін жасағысы келді, ал жанрлардың араласуы көпшілікті алаңдатты». Фильм сыншысы Клод Бейли оны «Жан Ренуардың жұмысының бұрышты тасы, француз киносының отызыншы жылдардың жетістігі және аққу әні» деп атады. «Ойын ережелері» сатира, водевиль және трагедияның сирек кездесетін үйлесімі. Ол Ален Ресне үшін үлкен шабыт көзі болды, ол фильмді көру «кинодағы ең керемет тәжірибем» деді; және Луи Малле «барлығымыз үшін, менің француз кинорежиссерлері ұрпағы үшін, La Règle du jeu абсолютті шедевр болды» деді. Франсуа Труфо фильмнің зор ықпалын атап өтіп, «Ойын ережелері» фильм түсіруші ретінде өздерін білдіруді ойлаған көптеген жастарды кино түсіруші ретінде мансап құруға шабыттандырған оқиға емес» деді. Ол сондай-ақ «Бұл кино сүйерлердің кредосы, фильмдердің фильмі, оны түсірген кезде ең жек көретін және кейіннен бағалайтын фильм, ақыр соңында ол коммерциялық табысқа жетті» деді. Сатьяжит Рэй оны «инновацияларын жеңінде кимейтін фильм» деп атады. «Гуманист пе? Классикалық па? Авангардтық па? Заманауи ма? Оған белгі беруге ешкімнің батылдығы жоқ. Міне, менің қызықтыратын инновацияның түрі осы». Бернардо Бертолуччи сияқты басқа да көрнекті режиссерлер оны жоғары бағалады. Итальян киносыншысы Фрэнсис Ванойе «Ойын ережелері» фильмдерге үлкен әсер еткенін айтты, олар кейіпкерлердің тобы қысқа уақытқа бірге жиналатын, көбінесе аң аулау кезінде, олардың бір-біріне деген нағыз сезімдері ашылатын фильмдер. «Gosford Park» пен бірге, бұл фильмдерге Жан Гремильонның «Summer Light», Ингмар Бергманның «Smiles of a Summer Night», Карлос Саураның «The Hunt», Петер Флейшманның «Hunting Scenes from Bavaria», Никита Михалковтың «An Unfinished Piece for a Player Piano», Тео Ангелопулостың «The Hunters» және Денис Арканның «The Decline of the American Empire» фильмдері жатады. Пол Бартелдің «Scenes from the Class Struggle in Beverly Hills» және Лоуренс Касданның «The Big Chill» фильмдері де «Ойын ережелерімен» салыстырылды.

Since its restoration, The Rules of the Game has come to be regarded by many film critics and directors as one of the greatest films of all time. On Rotten Tomatoes, the film has a rating of 97% based on 59 reviews, with an average rating of 9.50/10. The website's consensus reads, "Its genius escaped many viewers at the time, but in retrospect, The Rules of the Game stands as one of Jean Renoir's—and cinema's—finest works." The decennial poll of international critics by Sight & Sound magazine ranked it #10 in 1952, In Le Figaro 2008 list of the greatest films ever made it tied for second with The Night of the Hunter, behind Citizen Kane. In 2018 the film ranked fifth on the BBC's list of the 100 greatest foreign language films, as voted on by 209 film critics from 43 countries. Critics and directors who have placed it on their Sight & Sound lists include Richard Peña, Michel Ciment, David Denby, Lawrence Kasdan, Steve McQueen and Paul Schrader. Martin Scorsese included it on a list of "39 Essential Foreign Films for a Young Filmmaker." French film critic André Bazin praised the film's mobile cinematographic style; he said its depth of field and deep focus mise en scène resembled that seen in Citizen Kane and The Best Years of Our Lives. Many contemporary film critics have written favorably about the film. It has been hailed as a masterpiece by Kent Jones, Adolf Heinzlmeier, Berndt Schulz and Penelope Gilliatt, who said it was "not only a masterpiece of filmmaking, not only a great work of humanism in a perfect rococo frame, but also an act of historical testimony." Its themes have been analyzed by film scholar and Renoir's biographer Leo Braudy, who observed that the film "embodies a social world in which there are rules but no values. If you don't know the rules, you are crushed; but if you do know the rules you are cut off from your own nature." Dudley Andrew described the film's "complex social criticism" while Kenneth Browser and Peter Cowie wrote about its sense of humanity. Other critics have written about the film's darker themes; Andrew Sarris praised its depiction of class differences. The complexity of Renoir's storytelling techniques have been examined by Roger Ebert, who called it "so simple and so labyrinthine, so guileless and so angry, so innocent and so dangerous, that you can't simply watch it, you have to absorb it", Lucy Sante, who labeled it "a dense clockwork mechanism" Critics have praised its farcical elements: Pauline Kael characterized it as "a great satirical comedy, a dance of death" and Gerald Mast wrote "[it] depicts the failure of love, the failure of society, and the failure of men to rise above the ridiculous. Their only success is that they try and they care." David Thomson praised Renoir's performance and remarked on "Renoir's admission that the director, supposedly the authoritative and manipulating figure, is as much victim as originator of circumstances." Amy Taubin said "I can think of no other film that is as unfailingly generousto its audience, its characters, its actors, the milieu and the medium." J. Hoberman wrote about its influence on Woody Allen, Robert Altman and Mike Leigh. The film especially was appreciated by filmmakers and film critics associated with the French New Wave movement. Bazin said "as a conventional love story, the film could have been a success if the scenario had respected the rules of the movie game. But Renoir wanted to make his own style of drame gai [merry drama], and the mixture of genres proved disconcerting to the public." Film critic Claude Beylie called it "the cornerstone of the work of Jean Renoir, the point of arrival and the swan song of the French cinema of the thirties The Rules of the Game is a rare combination of satire, vaudeville and tragedy." It was a major source of inspiration for Alain Resnais, who said seeing the film was "the single most overwhelming experience I have ever had at the cinema";and Louis Malle, who said "for all of us, my generation of French filmmakers, La Règle du jeu was the absolute masterpiece." François Truffaut articulated the film's enormous influence and said "it isn't an accident that The Rules of the Game inspired a large number of young people who had first thought of expressing themselves as novelists to take up careers as filmmakers." He also said "It is the credo of movie lovers, the film of films, the film most hated when it was made and most appreciated afterwards, to the extent that it ultimately became a true commercial success." Satyajit Ray called it "a film that doesn't wear its innovations on its sleeve Humanist? Classical? Avant Garde? Contemporary? I defy anyone to give it a label. This is the kind of innovation that appeals to me." Other notable filmmakers who have praised it include Bernardo Bertolucci, Italian film critic Francis Vanoye stated The Rules of the Game has influenced numerous films that feature a group of characters who spend a short time together at a party or gatheringoften while hunting animalsduring which their true feelings about each other are revealed. Along with Gosford Park, these films include Jean Grémillon's Summer Light, Ingmar Bergman's Smiles of a Summer Night, Carlos Saura's The Hunt, Peter Fleischmann's Hunting Scenes from Bavaria, Nikita Mikhalkov's An Unfinished Piece for a Player Piano, Theo Angelopoulos's The Hunters and Denys Arcand's The Decline of the American Empire. Paul Bartel's Scenes from the Class Struggle in Beverly Hills and Lawrence Kasdan's The Big Chill have also been compared to The Rules of the Game.