Кіріспе

Террасса (кат. Terrassa) – Испанияның Каталонияның шығыс-орталық бөлігінде орналасқан қала. Сабадельмен бірге Vallès Occidental округінің екі астанасының бірі. Террасса атауы латынша Terracia сөзінен туындаған, бұл ежелгі Terracium castellum ("топырақтан салынған қамал") немесе "терраса", "жазық жер" деген мағынаны білдіреді. Бұл қала – Рим және бұрынғы вестготтар епископтығының орны, кейіннен латын католиктерінің титулярлық орындығына айналды. 2004 жылдан бері ол қайтадан епископтық орын болып табылады. Қала Каталонияның Прелиторальдық төмендігінде (Depressió Prelitoral), Прелиторальдық таулардың етегінде орналасқан және қаланың орташа биіктігі теңіз деңгейінен 277 метрді құрайды. Барселонадан 20 шақырым және Монсерраттан 18 шақырым қашықтықта жатыр. Террасса – Барселона, L'Hospitalet de Llobregat және Бадалонадан кейін Каталонияның төртінші ірі қаласы.

Тарих

Табылған қалдықтар Террасса орналасқан аймақта тарихқа дейінгі дәуірден бері адамдар қоныстанғанын көрсетеді. 2005 жылы қаланың теміржол желілерінің бірі үшін тоннель қазу кезінде Валльпарадис саябағында тастан жасалған құралдар мен ауланған жануарлардың қаңқалары табылды. Бұл қалдықтар 800 000 – 1 000 000 жылға дейін соққандығы анықталды, бұл оны Еуропадағы ең көне тарихқа дейінгі ескерткіштердің біріне айналдырады. Террасса римдік Эгара қаласы (Municipium Flavium Egara) ретінде пайда болды, ол император Веспасианның (69–79 ж.с.) тұсында, Валльпарадис арнасының (қазіргі уақытта қалалық парк) жанында, Ибериялық Эгоса қаласына жақын жерде орналасқан. Онда керамика және монеталардың фрагменттері табылды. 17 ғасырда Террассада әйелдерге қарсы сиқыршылыққа байланысты сот процесі болды, онда 6 әйел тұтқындалып, азапталды және сиқыршылықпен айыпталды. Олардың бесеуі 1619 жылғы 27 қазанда қазіргі теміржол көпірінің жанында дарға асылды. Орта ғасырдан қалған маңызды ескерткіштердің қатарында бұрынғы собор, Валльпарадис қамалы (1344–1413 жылдары картуздық монастырь, ал қазіргі күні – қалалық мұражай) және граф-корольдің сарай мұнарасы бар. 19 ғасырда қала өнеркәсіптік революцияда маңызды рөл атқарды, жүн маталарын өндіруге маманданған, және қаланың сол кездегі маңыздылығының нәтижесінде бүгінде көрнекті Модерн мұрасын қалдырды. Ерекше атауға лайық Модерн ғимараттарына Masia Freixa (1907), Vapor Aymerich, Amat i Jover тоқыма фабрикасы (1907) (қазіргі Каталония ғылым және өнеркәсіп мұражайы), Principal театры (1920), қалалық әкімшілік ғимараты (1902), Alegre de Sagrera үйі/мұражайы (1911), өнеркәсіптік мектеп (1904), Gran Casino (1920), Parc de Desinfecció (1920) және Independència базары (1908) жатады. Террасса Art Nouveau желісінің серіктес қаласы болып табылады, бұл 1999 жылы құрылған және Art Nouveau өнерін зерттеу, сақтау және дамытуға бағытталған еуропалық ынтымақтастық желісі. Террасса Еуропадағы танымал кино өндіріс орталығы және ЮНЕСКО-ның «Кино қаласы» атағын алды. Қалада Каталония мен Пиреней түбегіндегі ең ірі киностудиясы – Каталонияның Аудиовизуалдық паркі орналасқан, онда көптеген фильмдер мен телешоулар, мысалы, REC, A Monster Calls және Operación Triunfo түсірілді.

Апат

1962 жылдың 25 қыркүйегінде, ұзақ құрғақ жаздан кейін, үш сағат ішінде бір шаршы метрге 212-252 литр жаңбыр жауды. Бұл Ллобрегат және Бесос өзендерінің, сондай-ақ олардың салаларының тасып кетуіне себеп болды, нәтижесінде 700 адам қаза тауып, көптеген материалдық шығындар туды. Ең көп зардап шеккен аймақ – Батыс Валлес аймағы. Атап айтқанда, Террассада 327 адам қаза тапты. Мұндай қайғылы оқиғаға себеп – Ллобрегат өзеніне жаңбыр суын жеткізетін екі құрғақ арнаның маңындағы құрылысқа рұқсат беру болды. Олар үшбұрыш тәрізді қиылысып, тиісінше арнаға бағытталмаған. Арналар тасығанда "өлген үшбұрыш" деп аталатын аймақ пайда болды, оның нәтижесінде Эгара ауданында ғана жүзден астам адам қаза тапты.

Дін тарихы

Эгара епископтығы шамамен 450 жылы Барселона Рим-католик епархиясынан бөлініп алынған аумақта, Таррагона митрополиясының архиепархиясы бағынысында құрылды. Папа Илариус 469 жылы, алғашқы епископы Иринейдің басшылығымен Барселонамен біріктіру туралы өтінішті қабылдамау арқылы оның тәуелсіздігін растады. Ол Каталонияның келесі аймақтарын (Каталония облыстары) қамтыды: Альт-Пенедес, Анойя, Baix Llobregat, Vallès Occidental және Vallès Oriental. 615 жылы Таррагона провинциялық кеңесі осы жерде өтті. 8 ғасырда ол арабтардың (мұсылмандардың) жаулап алуына түсті және, мүмкін, тоқтатылып, оның аумағы (негізінен формалды түрде) Барселона епархиясына қайтарылды. Мариан соборы 718 жылға дейін, Умаядтардың Испанияны басып алу кезінде, қолданыста болды, бірақ 12 ғасырда қайта салынды және қазіргі кезде Сант-Пере-де-Терраса және Сант-Микельдің ежелгі визигот роман стиліндегі шіркеулердің монументалды кешенінің бір бөлігі болып табылады. 10 ғасырда аймақтың католиктердің қайта басып алуынан кейін епископтық қайта құрылмады, оның аумағы Барселонаның (негізгі) епархиясына қосылды. Таррагона митрополиті Цезарионың епископтықты қайта орнату туралы өтініші Папа Иоанн XII (955–964) тарапынан қабылданбауының себебі белгісіз. 2004 жылы Папа Иоанн Павел II Барселона архиепархиясынан бөлінген аумақта Террасса епархиясын құрды. Оның орталығы – Қасиетті Рух соборы.

Көлік

Террасса Барселона порты мен әуежайымен тас жол және темір жол арқылы жақсы байланыста. C 58 және C 16 жолдары қаланы (Манреса), (Жирона, Франция) және (Таррагона) қалаларымен байланыстырады. Темір жол 1856 жылы Террассаға келді, қазіргі таңда қалаға екі бағыт қызмет көрсетеді. Біріншісі, Renfe компаниясының желісі Барселона мен Ллейдамен, ал екіншісі, FGC компаниясының желісі Барселонамен байланыс құрады. Жақында FGC өз желісін қаланың солтүстігіне дейін ұзартты, үш жаңа станция салды; олардың бірі Renfe желісімен теміржол торабы ретінде жұмыс істейді. Бұл ұзарту «Террасса метросы» деп аталады. Бірнеше қалааралық автобус бағыттары Террассаны Сабадель, Кастеллар-дель-Валлес, Марторель, Руби, Сант-Кугат-дель-Валлес және Вакариссе сияқты жақын қалалармен және кенттермен байланыстырады. Қала ішіндегі көліктерді муниципалдық компания (Transports Municipals d'Ègara) басқаратын 14 автобус бағыты қамтамасыз етеді. Болашақта, FGC-нің үш жаңа станциясы және Renfe желісіне жоспарланған екі станциясы пайдалануға берілген соң, темір жол қалалық көлік ретінде де қолданылады.

Музыка және театр

Көптеген музыканттар мен актерлер Террасса қаласында тұрады, себебі қалада көптеген музыка мектептері, ұзақ тарихы бар әуесқой театр және Драма университетінің бөлімшесі бар. 1982 жылдан бері Террасса джаз фестивалі ерекше көзге түсіп келеді, оған Стан Гетц, Чет Бейкер, Декстер Гордон, Тете Монтолиу, Диззи Гиллеспи сияқты қонақтар келді. Доктор Пратс сияқты жергілікті топтар да ел ішінде және халықаралық деңгейде жанкүйерлерге ие болды.

Бұқаралық ақпарат құралдары

Террасада жергілікті газет, «ca», сейсенбіден сенбіге дейін күн сайын жарияланады, сондай-ақ бірнеше радиостанция бар: 828 AM және 89.4 FM-де Ràdio Terrassa / Cadena SER Vallès, 75 жылдан астам тарихы бар, Каталония мен Испаниядағы пионерлік радиостанциялардың бірі; қалалық радио (Noucincpuntdos, 95.2 FM); және 100.5 FM-де қаланың мәдени станциясы Radio Star de Terrassa, 1984 жылы құрылған және Каталонияның тарихи жергілікті радиостанцияларының бірі. Сонымен қатар, қалада бірнеше жергілікті телеарналар бар – TV20 Locàlia Vallès және Canal Terrassa, олардың көрермендері 50 000-нан астам. Бұған қоса, ай сайын 50 000 данамен шығатын «Terrassa Societat» тегін газеті және дүйсенбіден жұмаға дейін жарияланатын «Terrassa Month» газеті, жергілікті оқиғаларды қамтиды. 2005 жылдан бері қалалық цифрлық газет «e newsterrassa.com» каталон тілінде онлайн режимінде жұмыс істеді (2013 жылы бұл цифрлық газет тоқтатылды). Қалалық веб-сайт www.terrassa.cat ай сайын 150 000-нан кем емес келушіні қабылдайды.

Спорт

Террасса Каталонияда хоккей мен корфболды енгізудің алғашқы қадамын жасады және баскетболды дамытуда маңызды рөл атқарды. Қаладағы ең маңызды спорт түрі – далалық хоккей. 1992 жылы Барселонада өткен Олимпиада ойындарында далалық хоккей турнирі Террасса қаласында өтті. Жылдар бойы Олимпиада ойындарына қатысқан террассалық хоккейшілердің көп саны Террассаның «әлемдегі ең олимпиадалық қала» деп аталуына себеп болды. 1928 жылдан 2004 жылға дейін Террасса Олимпиада ойындарына 124 спортшы жіберді, олардың басым бөлігі хоккейшілер еді. Үш жергілікті далалық хоккей клубы – «Атлетик Террасса», «Клуб Эгара» және «Клуб Депортиу Террасса» – «División de Honor de Hockey Hierba» және «Copa del Rey de Hockey Hierba» турнирлерінде жеңіс одіс. «Атлетик Террасса» және «Егара» клубтары «EuroHockey Club Champions Cup» турнирін де жеңіп алды. Басқа жергілікті спорт командалары: «Club de Rugby Carboners de Terrassa» (регби), «CN Terrassa» (су добы), «Terrassa FC» (футбол), «CP San Cristóbal» (футбол) және «Sferic Terrassa» (баскетбол). Террасса – «Барселона» футбол клубының және Испания құрамасының жартылай қорғаушысы Хавидің туған жері және үйі. Қаланың кастель командалары – «Minyons de Terrassa» және «Castellers de Terrassa». 2015 жылдың 22 қарашасында Террассаның «Plaça Vella» алаңында «Minyons» командасы әлемдегі алғашқы сәтті «4 de 10 amb folre i manilles» көрсетті.