Жер иесіздерге қарсы көтеріліс (1839–1845)

Кіріспе

Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі халық көтерілісі (1839–1845)

«Жалға қарсы соғыс» (кейде «Хелдерберг соғысы» деп те аталады) – 1839 және 1845 жылдар аралығында Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі шаруалардың жалға алушыларға қарсы көтерілісі. «Жалға қарсылар» патрондар жүргізетін помещиктік жүйеден тәуелсіздіктерін жариялап, салық жинаушыларға қарсылық көрсетті және жер реформасын талап етті. Бұл қақтығыс феодалдық жер иеленуді заңсыз деп жариялаған және 12 жылдан асатын мерзімге жалға беруді тыйым салған заңдар қабылдануына әкелді. Сол кездегі аймақтың патроны Ван Ренсселер «ыстыққан және мейірімді жер иесі» деп сипатталды. Өзінің кең алқаптарын дамыту мақсатында Ван Ренсселер шаруаларға орташа бағамен өмір бойына жалға беру құқығын берді. Өмірінде шаруалар қаржылық қиындыққа тап болғанда, ол ақша орнына тауар мен қызмет түрінде жалдама алуды, жалдаманы жинақтауға рұқсат беруді немесе шығарып тастаудың орнына жартылай төлемді қабылдауды жөн көрді. Алайда, оның жалға беру шартында «төрттен бірін сату» ережесі де болды, ол жалдаманы сатушылардың сату бағасының төрттен бірін немесе бір жылдық жалдаманы қосымша төлеуін талап етті. Патрондар Гудзон өзені бойында тұратын шаруалардың барлық жеріне иелік етті және аймақты бақылау үшін осы феодалдық жалдама жүйесін пайдаланды. Ол қайтыс болған кезде 1837 жылғы экономикалық дағдарыс кезінде оның байлығы азайды, сондықтан Ван Ренсселердің өсиеті оның мүлігінің қарыздарын өтеу үшін төленбеген жалдаманы және төрттен бірін сатудан түскен төлемдерді жинауды тапсырды. Мұрагерлер жинауға тырысқанда, Ван Ренсселердің өлімінен кейін қарыздары кешірілетініне сенген шаруалар талап етілген соманы төлей алмады, мұрагерлерден қолайлы төлем кестесін алуға мүмкіндік таппады және соттан көмек ала алмады, сондықтан олар көтеріліс жасады. «Жалға қарсы соғысқа» әкелген шаруалардың алғашқы жаппай жиналысы 1839 жылдың 4 шілдесінде Нью-Йорктің Берн қаласындағы Хелдерберг тауларының басында өтті. Олар тәуелсіздік декларациясын жариялап, былай деді: «Біз әкелеріміз тоқтаған Революцияның туын қайтадан көтеріп, оны халықтың бостандығы мен тәуелсіздігінің толық жемісіне жеткіземіз». Олардың тактикасының бірі – жалдаманы төлеуден бас тарту, егер Ван Ренсселердің мұрагерлері мен басқа патрондар келіссөздер арқылы келісімге келмесе. 1839 жылдың желтоқсанында «Жалға қарсылар» Олбани округінің шерифі Майкл Арчер басқаратын 500 адамнан тұратын жасақты, соның ішінде Уильям Марси мен Джон Ван Бюренды жеңіп алды. Губернатор Уильям Сьюард бүлікшілерге 700 әскери қызметкер жіберіп, олардың қарсы тұруын талап етті. Алайда, көтеріліс жалғасты. «Калико үндістері» кейде қарсыластарына қараңғылап май жағып, құқық қорғау органдарына, салық жинауға және қуғын-сүргінге қарсылық көрсетті. Бұл қақтығысты патрондар жүйесіндегі шамамен 300 мың шаруаның 25 000-60 000-ы қолдады. 1845 жылдың қаңтар айында он бір округтен келген жүз елу делегат Берндегі Сент-Пол лютеран шіркеуінде жиналып, өз наразылықтарын жою үшін саяси шаралар қабылдауға шақырды.

The Anti Rent War (also known as the Helderberg War) was a tenants' revolt in upstate New York between 1839 and 1845. The Anti Renters declared their independence from the manor system run by patroons, resisting tax collectors and successfully demanding land reform. The conflict resulted in the passage of laws that made feudal tenures illegal and outlawed leases greater than 12 years. Van Rensselaer, who was described as a "lenient and benevolent landowner" was the patroon of the region at the time. As a way to develop his vast landholdings, Van Rensselaer granted tenants lifetime leases at moderate prices. During his life, when tenants were in financial constraints, he preferred to accept rent in the form of goods and services in lieu of cash, allow rents to accumulate, or accept partial payment rather than evict them. However, his leases also included a "quarter sale" provision, which required tenants who sold their leases to pay Van Rensselaer one fourth of the sale price or one additional year's rent. The patroons owned all the land on which the tenants in the Hudson Valley lived, and used this feudal lease system to maintain control of the region. When he died, his wealth had been reduced in the economic downturn known as the Panic of 1837, so Van Rensselaer's will directed his heirs to collect outstanding rents and quarter sale payments to apply to his estate's debts. When the heirs attempted to collect, tenants who believed their debts would be forgiven at Van Renselaer's death could not pay the amounts demanded, could not secure a favorable payment schedule from the heirs, and could not obtain relief in the courts, so they revolted. The first mass meeting of tenant farmers leading to the Anti Rent War was held at the top of the Helderberg mountains in Berne, New York on July 4, 1839. They issued a declaration of independence, promising: "We will take up the ball of the Revolution where our fathers stopped it and roll it to the final consummation of freedom and independence of the masses." Among their tactics was the rent strike, with tenants refusing to pay on their leases unless Van Rensselaer's heirs and the other patroons agreed to a negotiated settlement. In December 1839 the Anti Renters repulsed a 500 man posse led by Albany County sheriff Michael Artcher and including William Marcy and John Van Buren. Governor William Seward threatened the rebels with 700 militiamen and obtained their surrender. However, an insurrection continued to smolder. Disguised "Calico Indians" resisted eviction, tax collection, and law enforcement, sometimes tarring and feathering their enemies. The conflict gained the support of somewhere between 25,000 and 60,000 of the approximately 300,000 tenants in the patroon system. In January 1845, one hundred and fifty delegates from eleven counties assembled at St. Paul's Lutheran Church in Berne to call for political action to redress their grievances.

Нәтижелер

Анти-аренда соғысы Антирента партиясының құрылуына әкелді, ол 1846 жылдан 1851 жылға дейін Нью-Йорк штатының саясатына зор ықпал етті. Жаңадан сайланған губернатор Сайлас Райт 1845 жылы «Калико үндістерін» таратуға кірісіп, маскировканы заңсыз жасайтын заңға қол қойды. 1845 жылдың қыркүйегінде қайта сотталу кезінде екі адвокат ашық сотта төбелес шығарды. Екеуі де төраға судья Джон В. Эдмондс тарапынан «каунты түрмесінде 24 сағатқа жеке камераға» сотталды. Сот аяқталғаннан кейін бір айыпталушы, Смит А. Боутон, өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Джон Янг Анти-рентерлердің қолдауымен губернатор болып сайланғаннан кейін Боутонды кешірді. Джон Ван Стинбург пен Эдвард О'Коннор шериф орынбасары Осман Стилді атқылауға қатысқандары үшін асылып өлім жазасына кесілді. Оқиға Нью-Йорк штатының Андс қаласындағы Мозес Эрлдің фермасында, Эрл жалға төлей алмағаннан кейін шериф сатуы кезінде болды. Эрл және тағы екі адам өмір бойына түрмеге кесілді. Джон Ван Бюрен Анти-рентер көтерілісін тоқтатуға тырысқан жасаққа қатысты, Анти-рентер көшбасшыларының ісінде прокурор болды. Лоренс Ван Дюсен, Нью-Йорк штатының Олбани округінің Анти-аренда қауымдастығының президенті. Стивен Ван Ренсселер IV, Ренсселерсвик иелігінің мұрагері. Оның төленбеген аренда ақысын өндіруге тырысуы және Анти-рентерлермен келіссөздер жүргізуден бас тартуы даудың басты себебі болды. Джон Ван Стинбург, шериф орынбасары Осман Стилді өлтіргені үшін сотталған Анти-рентер. Ол өлім жазасына кесілді, бірақ кейін ол өмір бойына түрмеде отыру жазасына ауыстырылды. Сайлас Райт, Джон Янгтан бұрынғы губернатор, демократ, оның Анти-рент көтерілісін тоқтатуға жасаған әрекеттері Виг партиясының үміткері Янгтың сайлануына әкелді. Джон Янг, Анти-рент көшбасшыларының ісінен кейін губернатор болып сайланған, Смит Боутонға кешірім берді және басқа қатысушылардың жазаларын жеңілдетті.