Кіріспе

Шекара арқылы өтуге кедерілес, дербес тұрған құрылым – қоршау. Қоршау – әдетте сыртқы кеңістікте орналасқан белгілі бір аумақты шектеуге арналған, бағаналардан тұратын және тақталар, сым, рельстер немесе тор арқылы жалғастырылған құрылым. Қоршау қабырғадан айырмасы – оның бойымен тұтас және берік негізі болмайды. Қоршаудың басқа нұсқаларына – сумен толтырылған (кейде бекініс ретінде пайдаланылатын) канавка жатады.

Құқықтық мәселелер

Көптеген дамыған аймақтарда қоршаудың қолданылуы коммерциялық, тұрғын және ауыл шаруашылығы аймақтарында әртүрлі реттеледі. Биіктігі, материалы, орналасуы және эстетикалық талаптар реттеуге жататын факторлардың қатарында.

Тарих

Сервитуттер – жеке келісімдер негізінде туындайтын жерді пайдаланудың құқықтық шарттары. Феодалдық жүйе кезінде Англиядағы жердің көп бөлігі жалпы егістік алқаптарында өңделді, онда шаруаларға жергілікті ауыл немесе поместье қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын егістік жердің жолақтары берілді. XVI ғасырда халық санының өсуі және өркендеуі жер иелеріне өздерінің жерлерін тиімдірек пайдалануға мүмкіндік берді, бұл шаруаларды жерсіз қалдырды. Жалпы егістік алқаптары ірі және белсенді шаруалармен біріктіріліп, бір-бірімен келіссөздер арқылы немесе жер иесінен жалға алынып, қолда бар жердің өнімділігін арттырып, мал жаюға қолайлы жағдай жасалды. Қоршаулар жерді пайдалану тәсілдерін қайта анықтады, нәтижесінде қазіргі заманғы сервитуттар заңы қалыптасты. АҚШ-та алғашқы қоныс аударушылар жерді жай ғана қоршаумен қоршап иеленді. Кейін, АҚШ үкіметі құрылғаннан кейін, игерілмеген жерлер техникалық тұрғыдан үкіметке тиесілі болды және жер иелігін тіркеу бағдарламалары жасалды. Әдетте, егер жер иесі мүлікті жақсартса, оның ішінде қоршаулар салса, шикі жерді төмен бағаға немесе тегін алуға болады. Дегенмен, қалған үлкен игерілмеген жерлер көбінесе жалпы пайдалануға берілді, немесе АҚШ батысында "ашық дала" ретінде пайдаланылды. Орын-жайдың нашарлауына байланысты және жалпы пайдалану трагедиясы туындағандықтан, жалпы аумақтар жеке жер иелеріне Homestead Act және Desert Land Act сияқты механизмдер арқылы беріліп, қоршалды, немесе егер мемлекеттік меншікте болса, жеке пайдаланушыларға шектеулі мақсаттар үшін жалға берілді, ал мемлекеттік және жеке жер учаскелерін бөлу үшін қоршаулар салынды.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарының шығысы мен батысында жер меншігі және қоршау үлгілері айқын түрде ерекшеленеді. Шығыс жағалауындағы алғашқы қоршау заңдары британдық ортақ құқық жүйесіне негізделген, ал халық санының жылдам өсуі малдарды қоршауды талап ететін заңдардың қабылдануына әкелді. Батыста жер меншігінің үлгілері мен саясаты испан заңдары мен дәстүрінің күшті ықпалын көрсетті, сонымен қатар аумақтың үлкендігі кеңейтілген қоршауды халық санының өсуіне және жер иелері арасындағы жанжалдарға дейін тиімсіз етті. "Ашық дала" дәстүрі, жер иелерінен қажетсіз малдарды қоршауды талап ету, 20-ғасырдың соңына дейін батыстың ауылдық аймақтарында басым болды, тіпті бүгінгі күні батыстың кейбір шалғай аймақтарында ашық дала заңдары сақталып қалған. Соңғы уақытта қоршаулар әдетте жердің шекарасына мүмкіндігінше дәл орнатылады. Бүгінде бүкіл елде әрбір штат қоршауға қатысты өз заңдарын жасауға еркін. Көп жағдайда, ауылдық және қалалық жер иелері үшін заңдар көршілес жер иелерінен ортақ шекаралық қоршауды күту жауапкершілігін бөлісуді талап ету үшін жасалды. Алайда, қазіргі таңда тек 22 штат бұл ережені сақтап қалды. АҚШ-тың кейбір штаттары, оның ішінде Техас, Иллинойс, Миссури және Солтүстік Каролина штаттары, қоршауларда (немесе ағаштарда) қызғылт бояу белгілері "Кіруге тыйым салынған" белгілерімен заңды түрде теңестірілетін заңдарды қабылдады. Бұл заңдар жер иелерін, әсіресе ауылдық жерлерде, жиі ұрланып немесе табиғаттың әсерінен жойылатын басылған белгілерді үнемі ауыстырудан қорғауға бағытталған.