Кіріспе
Дінін ұстанбайтын католик – дінін ұстанбайтын католик. Мұндай адам өзін католик деп санауы мүмкін, және католиктік канондық құқық бойынша солай болып қалады.
A lapsed Catholic is a Catholic who is non practicing. Such a person may still identify as a Catholic, and remains one according to Catholic canon law.
Түсіндірме
Мерриам-Вебстер сөздігі "дінінен қол үзген католик" терминін "енді діннің үйретіктеріне сенбейтін немесе оларды сақтамайтын адам" деп түсіндіреді. Оксфорд америкалық жазушының сөздігі "дінінен қол үзген католик" терминін кері тартушылықпен байланыстырады. Осылайша, дінінен қол үзгенің себебі міндетті түрде сенімсіздік емес. Дегенмен, автор Дэниел Форд дінінен қол үзген католикті католик үйретігін толығымен немесе "қалауынша таңдайтын католик" ретінде қабылдамаумен байланыстырады. Басқа көздер бұл терминді католик дінінің доктринасын емес, оның сақталуынан бас тартумен байланыстырады. Сондықтан Кембридждің озық білім алушылар сөздігі "дінінен қол үзген" деген сөзді, қайтадан "дінінен қол үзген католик" контекстінде, "ешқандай қызметке немесе ұйымға қатыспайтын" деп түсіндіреді, ал Оксфорд сөздігі тек "діннің немесе ілімнің ережелері мен тәжірибелерін енді сақтамайтын" деп айтады. Ричард Джон Нойхаус Г.К. Честертонның "протестант әдетте өзін жақсы протестант десе, католик әдетте өзін жаман католик дейді" деген сөздерін келтіре отырып, "дінінен қол үзген" деген ұғымды католиктер мен протестанттардың түсінуінше ажыратты. Көптеген адамдар үшін дінінен қол үзгенің өзі – католик болудың бір жолы.
Католик шіркеуінің мүшелігіне қатысты ілімі
Католик дінінің сенімі бойынша, крещение "христианды Мәсіхке қатыстылығының өшпес рухани белгісімен таңбалайды. Ешқандай күнә осы белгіні жоя алмайды, тіпті күнә құтқарылу жемісін алуға кедергі келтірсе де". Экскоммуникация деп аталатын жазалау түрі де олардың крещениесінің осы қасиетті сипатын жоймайды; бірақ екскоммуникацияға ұшыраған адамдар "Шіркеуден бөлінеді", Евхаристия мен басқа барлық қасиетті рәсімдерді қабылдаудан және діни қызметтерге (оқу, алтарьда қызмет ету, т.б.) белсенді қатысудан айырылады.
Тарих
Рим империясында христиандарды қудалау кезінде көптеген христиандар, оның ішінде дін қызметкерлері, тіпті кейбір епископтар "ласси" (қателесіп, құлап кеткендер) деп аталды, ал оларға қарсы тұрғандар "стантес" (тұрып қалғандар) деп аталды. Шіркеуде құлап кеткендерге қатысты түрлі көзқарастар қалыптасты: біреулері оларды өмір бойы шіркеуге қайта қабылдамау керек деді, енді біреулері оларды қайта қабылдамас бұрын ауыр тәубе етуді талап етті, ал үшіншілері оларға көбірек кешірім жасады. Никейлік бірінші собор дін қызметкерлерінің құлап кеткен жағдайда дін қызметіне қайта оралмауы керек екенін қабылдады. 1983 жылдан бастап Католик шіркеуінен ресми түрде бас тарту актісі 1983 жылғы Канондық құқық кодексінде мойындалды, бұл бас тартқандарды шіркеу мүшелігінің артықшылықтарынан, мысалы, шіркеуде үйленуден айырды. Мұндай бас тарту түрі 2009 жылы Кодекстен алынып тасталды. Ирландия Республикасының халық санағындағы дін туралы сұрақта "құлап кеткен (рим) католиктері" (алдын ала басылған тіктөртбұрыш емес, жазу арқылы жауап беру мүмкіндігі) 2011 жылы алғаш рет бөлек жинақталды, нәтижесінде 1268 адам тіркелді ("рим католиктерінің" жалпы санының 0,033%); 2016 жылғы санақ 8094 адамды (0,21%) тіркеді.
Атаулы атаулар
Кейбір католиктер Рождество мен Пасха сияқты ерекше жағдайларда ғибадатқа қатысады. Мұндай дінінен безген католиктерді көбінесе, кейде оларды кемсіте берушілікпен "Мәдени католиктер" немесе "A&P католиктері" (Күл сәрсенбісі мен Пальма жексенбісі үшін) деп атайды. "Мәдени католик" термині тарихи түрде католик болған ұлттардың – мысалы, венгрлер мен поляктардың дінге сенбеуші мүшелерін де сипаттау үшін қолданылады.