Кіріспе

U 166 – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияның Кригсмарине әскери-теңіз күштерінің IXC типіндегі U қайығы. Су асты кемесі 1940 жылдың 6 желтоқсанында Везермюндеде (қазіргі Бремерхавен) орналасқан Seebeckwerft (Deutsche Schiff und Maschinenbau AG, Deschimag) кеме құрылыс алаңында 705 нөмірмен салынды, 1941 жылдың 1 қарашасында суға түсірілді және 1942 жылдың 23 наурызында Oberleutnant zur See Ханс Гюнтер Кульманның басқаруымен қолданысқа берілді. 4-ші U қайық флотилиясында оқудан өткеннен кейін, U 166 1942 жылдың 1 маусымында 10-шы U қайық флотилиясына майдандық қызметке ауыстырылды. Бұл су асты кемесі тек екі рет соғыс патруліне шығып, барлығы төрт кемені батырды.

Дизайн

IXC типті неміс су асты қайықтары бастапқы IXB типті су асты қайықтарына қарағанда сәл үлкен болды. U 166 су бетінде болғандағы ығысуы және су астында болғандағы ығысуы құрады. U қайығының жалпы ұзындығы , қысым корпусының ұзындығы , ені , биіктігі және суға батып тұру тереңдігі құрады. Су асты қайығы екі MAN M 9 V 40/46 суперчарджталған төрт тактілі, тоғыз цилиндрлі дизельдік қозғалтқыштарымен жабдықталған, олар су бетінде пайдалану үшін жалпы қуаты , ал екі Siemens Schuckert 2 GU 345/34 екі жақты әрекет ететін электр қозғалтқыштары су астында пайдалану үшін жалпы қуаты құрады. Онда екі шахта және екі винт болды. Су асты қайығынің ең жоғары су бетіндегі жылдамдығы және ең жоғары су астындағы жылдамдығы құрады. Су астында жүзгенде, қайық ; су бетінде жүзгенде, ол сағатқа дейін жүре алды. U 166 алты торпеда түтігімен (төрт алдыңғы және екі артқы бөлігіне орнатылған), 22 торпедамен, бір SK C/32 теңіздік зеңбірегімен, 180 оқпен және бір SK C/30, сондай-ақ C/30 зениттік зеңбірегімен жабдықталған. Қайықта 49 адам экипаж болды.

Бірінші қарауыл

U 166 алғаш рет 1942 жылдың 30-31 мамырында Кильден Норвегияның Кристиансан қаласына бағыт алды.

Тағдыр

SS Robert E. Lee 1942 жылғы 30 шілдеде U 166 торпедамен шабуыл жасаған кезде Миссисипи өзенінің дельтасынан оңтүстікке қарай 45 миль (72 км) жерде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ПК 566 сүйемелдеуімен жүрді. ПК 566 дереу шабуылға көшті, U 166 перископының көру қабілетінен тыс бағытпен жақындады және тереңдік зарядтарымен U қайығын батқан деп мәлімдеді. Роберт Лидің аман қалғандарымен портқа оралғаннан кейін Әскери-теңіз күштері ПК 566 капитаны, USNR ЛКР Герберт Г. Клаудиус берген мәлімдемеге сенбеді. Клаудиус тактикасы сынға ұшырады, нәтижесінде ол сөгіс алып, теңіз командасынан алынды. 1942 жылғы 30 шілдеде АҚШ Жағалау күзетінің J4F 1 Widgeon десанттық ұшағы Луизиана штатының Хума қаласының жағалауынан 100 миль (161 км) қашықтықта U қайығын байқады. Ұшақ шабуыл жасады және шабуыл кезінде U қайығына тигендей болды. U 166 1942 жылғы 30 шілдеде жоғалып кеткені хабарланды, бұл американдық ұшақтың "U қайығына" жасаған шабуылымен сәйкес келді, нәтижесінде ұшақ U 166 қайығын батырғаны үшін марапатталды, осы оқиғада 52 экипаж мүшесі қаза тапты. Екі ұшақ экипажы да осы іс-қимылы үшін марапатталды.

2001 жылы табылған кеме сынықтары

2001 жылы Роберт Э. Ли кемесінің құлау орыны 5000 футтан (1524 м) астам тереңдікте анықталғанда, U 166 кемесі де шабуыл жасаған жерінен 2 мильдей қашықтықта табылған еді. Табиғи газ құбырын салуға байланысты теңіз түбіндегі археологиялық зерттеулерді C & C Marine археологтары Роберт А. Черч пен Дэниел Дж. Уоррен жүргізді. Сонарлық сигналдар U қайығының бар екенін көрсететін қираған бөліктердің екі шетінде, шамамен 500 фут қашықтықта орналасқан екі үлкен бөліктен тұрды. Мексика шығанағының континенттік шельфінде жұмыс істейтін мұнай компаниялары археологиялық зерттеулерге қатысты аймақтардағы сонарлық деректерді ұсынуға міндетті. BP және Shell су асты кемесінің басқару мұнарасының артындағы палубадағы қаруды қоса, толыққанды суреттерді түсіру үшін қосымша далалық жұмыстарды қаржыландырды. Houma қаласынан шыққан Чарльз "С.Ж." Хруст өмірінің көп бөлігін U 166 іздеумен өткізді және U қайығын анықтауға қатысты. U 166 жатқан орын соғыс қабірі деп жарияланды, себебі оның 52 экипажы сол жерде мәңгілікке көмілген. Оны құтқаруға бағытталған кез келген әрекетке қарсы қорғау шаралары қолданылады. 2014 жылдың жазында мұхитты зерттеуші және National Geographic Explorer резиденты Роберт Баллард қашықтан басқарылатын аппараттармен кеме апатын зерттеп, картаға түсірді. Олар су асты кемесінің алдыңғы бөлігінің үзіліп кеткенін және негізгі корпустан 100 фут қашықтықта теңіз түбінде жатқанын байқады. Олар су асты кемесінің алдыңғы бөлігіне түскен тереңдік зарядының жарылысынан ішкі торпедалардың жарылуына себеп болғандығын анықтады, нәтижесінде алдыңғы бөлік үзіліп кеткен. Егер осылай болса, бұл тереңдік зарядының тікелей соққысынан су асты кемесін жоюдың сирек кездесетін жағдайларының бірі болар еді, өйткені әдеттегі шабуылдар су асты кемесінің қысым корпусын жарылуға жеткізетін қайталамалы гидравликалық соққыларды тудыру үшін жақын жерде жарылатын тереңдік зарядтарына тәуелді болды. U 166 батыруына Grumman G 44 Widgeon ұшағы кінәлі деп есептелгенімен, апат орны PC 566 су асты кемесінің осы оқиғаға қатысқандығын анық көрсетті. 2014 жылдың 16 желтоқсанында Теңіз күштерінің хатшысы Рэй Мабус PC 566 капитаны Герберт Г. Клаудиусқа (кейін CAPT USN), қаһармандық ерлігі үшін "V" таңбасы бар "Құрмет легионымен" марапаттады және U қайығын батырудағы еңбегі үшін оны марапаттады. "70 жыл өткен соң, [Клаудиус] шайқастан кейінгі есебінің толығымен дұрыс екенін білеміз", - деді ол. "[Клаудиус кемесі] осы су асты кемені батырды, және шындықты орнатуға ешқашан кеш емес". 2019 жылдың ақпан айында жарияланған зерттеу нәтижелері U 166 апатының 2010 жылғы Deepwater Horizon мұнай төгілуінен зардап шеккенін көрсетті. Мұнайға қоректенетін теңіз түбіндегі бактериялар зақымдануға себеп болды.

Рейд тарихының қысқаша мазмұны

КүнКеме атыҰлттықТоннаж (GRT)ТағдырыОрныҚайтыс болғандар11 шілде 1942Кармен84Батып кетті113 шілде 1942Oneida2,309Батып кетті616 шілде 1942Гертруда16Батып кетті030 шілде 1942Роберт Э. Ли5,184Батып кетті25

Ескерту

Бұл мәселедегі ең көрнекті сарапшылардың бірі – Чарльз "С.Ж." Кристос, ол өмірінің көп бөлігін U166 су асты қайығын іздеумен өткізді. Оның іздеу туралы жеке тәжірибесі және су асты қайықтың табылып, анықталуы туралы мәліметтер жергілікті газетте, The Houma Courier-де жарияланған: C. J. Christ "Корықшылық соғысы: U166 неміс су асты қайығы Мексика шығанағында табылды" (Мақаланы басқа жергілікті газет, The Daily Comet онлайн нұсқасынан қайта басылым түрінде табуға болады).