Кіріспе
II типті U қайығы нацистік Германия тарапынан жағалау аймағындағы қолдануға арналған U қайығы ретінде жобаланды, ол CV 707 суасты қайығының үлгісімен салынды. CV 707 суасты қайығы голландтық NV Ingenieurskantoor voor Scheepsbouw Den Haag (I. v. S) компаниясымен (Германия Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін неміс суасты кемелерінің технологиясын сақтау және дамыту мақсатында, сондай-ақ Версаль келісімімен белгіленген шектеулерді айналып өту үшін құрылған) жобаланып, 1933 жылы Финляндияның Турку қаласындағы Crichton Vulcan кеме құрылыс шеберханасында салынған болатын. Ол өздеріне жақын қолдау көрсету орталықтарынан шалқары орналасқанда ұзаққа созылатын операцияларды жүргізуге тым кішкентай болды. Оның басты міндеті – жаңа неміс теңіз офицерлерін командалық қызметке дайындау үшін оқу орталықтарында қолданылуы еді. Ол төрт түрге бөлінді.
The Type II U boat was designed by Nazi Germany as a coastal U boat, modeled after the CV 707 submarine, which was designed by the Dutch dummy company NV Ingenieurskantoor voor Scheepsbouw Den Haag (I. v. S) (set up by Germany after World War I in order to maintain and develop German submarine technology and to circumvent the limitations set by the Treaty of Versailles) and built in 1933 by the Finnish Crichton Vulcan shipyard in Turku, Finland. It was too small to undertake sustained operations far away from the home support facilities. Its primary role was found to be in the training schools, preparing new German naval officers for command. It appeared in four sub types.
Өмірбаян
Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында Версаль келісімшарты бойынша Германия U-боттарынан айырылды, бірақ 1920 жылдардың аяғы мен 1930 жылдардың басында қарулы күштерін қайта құруға кірісті. Адольф Гитлер кезінде қайта қарулану қарқыны күшейді, ал бірінші II типті U қайығы 1935 жылдың 11 ақпанында салына бастады. Әлемнің бұл қадамды қайта қарулануға бағытталғандықтан көретінін білген Гитлер Ұлыбританиямен келісімге келді: су үсті кемелерінің көлемі бойынша Корольдік теңіз күштерінің 35%-ына дейін, ал су асты кемелерінің саны бойынша британдықтармен тең әскери-теңіз күштерін құруға. Бұл келісім 1935 жылдың 18 маусымында қол қойылды, ал U 1 қайығы 1935 жылы суға түсіріліп, 11 күннен кейін қолданысқа берілді.
Дизайн
II типтің ерекшелігі – оның шағын мөлшері, су бетіндегі шұғынасы VII типтің жартысынан үштен біріне, ал IX типтің үштен бірінен төрттен біріне дейін (салыстыру үшін қолданылған варианттарға қарай) болатын. "Қаңқа қайық" (Einbaum) деп аталған бұл қайықтың үлкен кемелерге қарағанда бірнеше артықшылықтары болды, ең бастысы – оның тереңдігі аз суларда жұмыс істеуге, жылдам суға батуға және төменгі турельдің арқасында жасырындығын арттыруға мүмкіндік берді. Дегенмен, оның максималды тереңдігі аз, қашықтығы қысқа, тұру жағдайлары тар және тасымалдайтын торпедалардың саны шектеулі болды. Кемеде бір ғана корпус болды, су өткізбейтін бөлімдер жоқ еді. Барлық үш торпеда түтігі алдыңғы бөлігінде орналасқан, ал қысым корпусы ішінде екі қосалқы торпедаға орын болды. Кемелерде техникалық түрде палубалық қару болғанымен, ол 20 мм-лік қару болатын және көбінесе ұшақтарға қарсы қорғану үшін қолданылатын. Ішкі кеңістік шектеулі болды. Екі қосалқы торпеда торпеда түтіктерінен кейін және басқару бөлмесінен бұрын орналасқан. 24 адамдық экипаждың көп бөлігі 12 төсек-орынмен бөлісіп, торпедалардың маңындағы алдыңғы бөлікте тұрды. Сондай-ақ, қозғалтқыш бөлімінің экипажы үшін қозғалтқыштардың артында төрт төсек-орын қарастырылған. Тамақ дайындау және санитарлық жағдайлар қарапайым болды, сондықтан ұзақ мерзімді патрульдер өте қиын болды. Көптеген II типті кемелер соғыстың басында ғана операциялық қызметте болды, содан кейін оқу базаларында қалды. Алты кеме тек корпустарынан тазартылып, өзен және жүк көлігімен Дунайдағы Линцке жеткізіліп, Кеңес Одағына қарсы Қара теңізде пайдалану үшін қайта құрастырылды. Басқа неміс су асты кемелерінің түрлеріне қарағанда, II типті кемелердің жоғалған саны аз болды. Бұл олардың оқу кемелері ретінде пайдаланылуын көрсетеді, бірақ бірнеше кеме апатқа ұшырады. Бұл кемелер Германияға су асты кемелерін құрылыс және пайдалану тәжірибесін беруге, сондай-ақ үлкен кемелерді салу үшін негіз қалауға бағытталған қайта қаруланудың алғашқы қадамы болды. Осы су асты кемелерінің тек біреуі ғана сақталған – CV 707 прототипі, оны кейіннен сатып алған фин теңіз күштері Vesikko деп атады. 2008 жылдың 3 ақпанында The Telegraph газеті түрік инженері Селчук Колайдың Түркияның Зонгулдак қаласының жағалауында 24 метр тереңдікте U 20 кемесін тапқанын хабарлады. Хабарламаға сәйкес, Колай U 23 және U 19 кемелерінің қайда екенін біледі, олар U 20 кемесіне жақын жерде терең суға батырылған.
Финляндиялық Crichton-Vulcan CV-707 ((U2A) неміс Type II-мен салыстыру
CV 707 (U2A) мен II типті CV 707 IIA U1 U6-ның салыстырылуы 11 мамыр 1933 жыл 1939–1940 жылдар Суырылмалы тоннажы 254 254 Су астындағы тоннажы 303 303 Жалпы тоннажы 381 381 Өлшемдері (метр) Ұзындығы 40.90 40.90 Ені 4.10 4.10 Драфты 4.20 3.80 Жылдамдығы (толық түйін) Су бетінде 13 13 Су астында 8 6.9 Қозғалыс қашықтыгі (теңіз милі) Су бетінде - - Су астында - - Жетегі Дизельдік-электрлік Дизельдік-электрлік Дизельдік 2 × MWM Дизельдік 2 × MWM Дизельдік-электрлік 2 × SSW Электрлік 2 × SSW Электрлік
IIА типті
IIА типті кеме бір қабықты, толығымен дәнекерленген, ішкі балласттық резервуарлары бар қайық болды. Басқа түрлерімен салыстырғанда, оның көпіршесі кішкентайрақ болды және неміс G7a, G7e торпедаларын, сондай-ақ TM типті торпедалық миналарды тасымалдай алатын болды. Алдыңғы бөлігінде жеке-жеке тор кескіштері орналасқан. Тор кескіштері Бірінші дүниежүзілік соғыс кемелерінен алынған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде пайдалану тоқтатылды. Киль қаласындағы Deutsche Werke AG компаниясы 1934 және 1935 жылдары алты IIА типті кемені құрастырды.
IIB түрі
IIB типі IIA типінің ұзартылған нұсқасы болды. Кеменің орта бөлігіне үш қосымша бөлімше салынды, олар бақылау бөлмесінің астында қосымша дизельдік отын бактерілерімен жабдықталды. Қашықтығы 12 түйінде 1800 теңіз миліне дейін арттырылды. Суға бату уақыты да 30 секундқа дейін жақсартылды. Киль қаласындағы Deutsche Werke AG 1935 және 1936 жылдары төрт IIB типіндегі кеме салды; Киль қаласындағы Germaniawerft 1935 және 1936 жылдары он төрт кеме салды; ал Любек қаласындағы Flender Werke AG 1938 және 1940 жылдары екі кеме салды. Барлығы жиырма кеме салынды.
IIB типті су асты кемелерінің тізімі
IIB типті 20 су асты кеме пайда болды. U 7 кемесі 1935 жылы ұшырылды. U 8 кемесі 1935 жылы ұшырылды. U 9 кемесі 1935 жылы ұшырылды. U 10 кемесі 1935 жылы ұшырылды. U 11 кемесі 1935 жылы ұшырылды. U 12 кемесі 1935 жылы ұшырылды. U 13 кемесі 1935 жылы ұшырылды. U 14 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 15 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 16 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 17 кемесі 1935 жылы ұшырылды. U 18 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 19 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 20 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 21 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 22 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 23 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 24 кемесі 1936 жылы ұшырылды. U 120 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 121 кемесі 1940 жылы ұшырылды.
IIC түрі
IIC типі – IIB типінің тағы да ұзартылған нұсқасы болып табылады, оның орта бөлігіне жақсартылған радио бөлмелеріне арналған екі қосымша бөлім салынған. Бақылау бөлмесінің астындағы қосымша дизельдік бактер одан әрі үлкейтіліп, 12 түйінде 1900 теңіз шақырымына дейін қашықтығы ұзартылды. Киль қаласындағы Deutsche Werke AG компаниясы 1937 және 1940 жылдар аралығында сегіз IIC типін салды.
IIC типті су асты кемелерінің тізімі
IIC типті сегіз суасты кемесі тапсырылды. U 56 кемесі 1938 жылы суға түсірілді. U 57 кемесі 1938 жылы суға түсірілді. U 58 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. U 59 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. U 60 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. U 61 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. U 62 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. U 63 кемесі 1939 жылы суға түсірілді.
IID түрі
IID типті ұшақтардың сыртқы корпусының екі жағына қосымша жанармай бактері орнатылды. Бұл бактер қосымша дизель отынын сақтау үшін пайдаланылды. Дизель отыны жанармай бактерінің үстінде қалады. Отын қолданылған сайын, оң қалықтауды өтеу үшін бактер сумен біртіндеп толады. Ұшу қашықтығы шамамен екі есеге артты, бұл Type II-ге Ұлыбритания аралдары маңында ұзақ операциялар жүргізуге мүмкіндік берді. Тағы бір жетістік – винттерге Kort соплолары орнатылды, олардың мақсаты жылдамдықты арттыру болды. 1939 және 1940 жылдары Киль қаласындағы Deutsche Werke AG компаниясы он алты IID үлгісін салды.
IID типті су асты кемелерінің тізімі
IID типті 16 су асты кемесі қолданысқа енді. U 137 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 138 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 139 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 140 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 141 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 142 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 143 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 144 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 145 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 146 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 147 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 148 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 149 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 150 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 151 кемесі 1940 жылы ұшырылды. U 152 кемесі 1940 жылы ұшырылды.
Сыныптағы кемелер
Неміс II типті шағын су асты кемелерінің тізімінен әрбір кеме туралы толық мәліметтерді қараңыз.