Кіріспе

Неміс типті үлкен мұхитқа жүретін су асты кемелері

IX типті U қайығы 1935 және 1936 жылдары нацистік Германияның Кригсмаринесімен үйден алыс қашықтықтағы ұзақ мерзімді операцияларды жүргізуге арналған үлкен мұхитқа жүретін су асты кемесі ретінде жобаланды. IX типті қайықтар қысқа мерзімге АҚШ-тың шығыс жағалауындағы патрульдеуге қолданылды, мақсаты – Еуропаға бағытталған әскерлер мен жабдықтар ағынын тоқтату болды. Ол IA типінен туындаған және әртүрлі қосалқы типтерде кездесті. IX типті кемелерде алты торпеда түтігі болды: төрт алдыңғы бөлігінде және екеуі артқы бөлігінде. Олар ішінде алты торпеданы, ал бес сыртқы торпеда контейнерінде (үшеуі артқы бөлігінде, екеуі алдыңғы бөлігінде) қосымша он торпеданы сақтай алатын. Барлығы 22 торпеда U қайығының командирлеріне конвойді ұзақ уақыт бойы қадағалап, түні бойы шабуылдауға мүмкіндік берді. IXC типті кейбір қайықтар мина орнатуға бейімделген; мина тасушы ретінде олар 44 TMA немесе 66 TMB минасын тасымалдай алатын. Екіншілік қару ретінде 180 оқтан тұратын бір палубалық зеңбірек берілді. Ұшаққа қарсы қару-жарақ соғыс барысында өзгеріп отырды. Олардың мұнарасында екі перископ болды. IXA және IXB типтерінде басқару бөлімінде қосымша перископ болды, ол IXC типінде және одан кейін алынып тасталды. Бұл алыс қашықтыққа жүретін кемелер жиі Focke Achgelis Fa 330 роторлы желкенді, сүйретілетін айналмалы қанатты ұшақтармен жабдықталған.

IXA типті су асты кемелерінің тізімі

ДешиМАГ АГ Везер (Бремен) компаниясы сегіз IXA типті U қайығын құрды. U 37 кемесі 1938 жылы суға түсірілді. 1945 жылғы 8 мамырда батырылды.
U 38 кемесі 1938 жылы суға түсірілді. 1945 жылғы 5 мамырда батырылды.
U 39 кемесі 1938 жылы суға түсірілді. 1939 жылғы 14 қыркүйекте батырылды.
U 40 кемесі 1938 жылы суға түсірілді. 1939 жылғы 13 қазанда минадан батырылды.
U 41 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. 1940 жылғы 5 ақпанда тереңдік зарядтарынан батырылды.
U 42 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. 1939 жылғы 13 қазанда тереңдік зарядтарынан батырылды.
U 43 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. 1943 жылғы 30 шілдеде батырылды.
U 44 кемесі 1939 жылы суға түсірілді. 1940 жылғы 13 наурызда минадан батырылды.

IXB түрі

IXB типі – қашықтығы арттырылған, жақсартылған модель болды. Бұл нұсқа ең табыстысы саналды, әрбір қайық шамамен батып кеткен кемелерді құлатты. Атақты IXB қайықтарының ішінде 1940 жылы суға түскен U 123, Рейнхард Хардегеннің басқаруымен 1942 жылдың басында АҚШ суларында "Драмбит" операциясы деп белгілі шабуылды бастаған, сондай-ақ, торпедаланған кемеден аман қалғандарды құтқару кезінде (Лакония оқиғасы) қызыл крест туын көтеріп, американдық ұшақпен бомбаланған U 156 және 1940 жылы суға түскен, Гүнтер Гесслердің басқаруымен Фритаун, Сьерра-Леоне жағалауында жұмыс істеген, соғыс тарихындағы ең табысты жеке миссияны орындаған U 107 бар.

IXB типті су асты кемелерінің тізімі

Бремендегі DeSchiMAG AG Weser 14 IXB типті U қайығын салған. Соғыс барысында 13 кеме батып кеткен. U 64 қайығы 1939 жылы суға түсірілді. U 65 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 103 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 104 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 105 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 106 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 107 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 108 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 109 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 110 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 111 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 122 қайығы 1939 жылы суға түсірілді. U 123 қайығы 1940 жылы суға түсірілді. U 124 қайығы 1940 жылы суға түсірілді.

IXC түрі

IXC типті қайық класын одан әрі жетілдіріп, қосымша 43 тонна отын сақтау мүмкіндігі берді, бұл қайықтың қашықтығын арттырды. Бұл серияда басқару бөлмесіндегі перископ алынып тасталды, нәтижесінде қайықтарда екі мұнара перископы қалды. Олар мина тастағыш ретінде 44 TMA немесе 66 TMB минасын тасымалдай алатын, бірақ U 162 (1941 жылы суға түсірілген) U 170 және U 505 (сондай-ақ суға түсірілген) миналық операцияларға жабдықталмаған. Мексика шығанағында батып кеткен жалғыз U қайығы – U 166 (1941 жылы суға түсірілген) IXC типті болды. U 505 Чикагодағы Ғылым және өнеркәсіп мұражайында сақтаулы және 2004 жылы арнайы салынған жабық тұраққа көшірілгеннен кейін толығымен жаңартылды.

IXC типті су асты кемелерінің тізімі

DeSchiMAG AG Weser және Seebeckwerft of Bremen, сондай-ақ Deutsche Werft of Hamburg 54 IXC типті су асты кемесін салған. Соғыстан тек төрт кеме аман қалды, олардың біреуі АҚШ-та сақталған. U 66 1940 жылы суға түсірілді. 6 мамыр 1944 жылы батып кетті. U 67 1940 жылы суға түсірілді. 16 шілде 1943 жылы батып кетті. U 68 1940 жылы суға түсірілді. 10 сәуір 1944 жылы батып кетті. U 125 1940 жылы суға түсірілді. 6 мамыр 1943 жылы батып кетті. U 126 1940 жылы суға түсірілді. 3 маусым 1943 жылы ұшақпен батып кетті. U 127 1941 жылы суға түсірілді. 15 желтоқсан 1941 жылы батып кетті. U 128 1941 жылы суға түсірілді. 17 мамыр 1943 жылы ұшақтар мен су үстіндегі кемелермен батып кетті. U 129 1941 жылы суға түсірілді. 4 шілде 1944 жылы қызметтен шығарылды. U 130 1941 жылы суға түсірілді. 12 наурыз 1943 жылы батып кетті. U 131 1941 жылы суға түсірілді. 17 желтоқсан 1941 жылы суға батырылды. U 153 1941 жылы суға түсірілді. 1942 жылғы шілдеде кемемен батып кетті. U 154 1941 жылы суға түсірілді. 3 шілде 1944 жылы батып кетті. U 155 1941 жылы суға түсірілді. Соғыстан кейін британдықтармен суға батырылды. U 156 1941 жылы суға түсірілді. 8 наурыз 1943 жылы батып кетті. U 157 1941 жылы суға түсірілді. 13 маусым 1942 жылы батып кетті. U 158 1941 жылы суға түсірілді. 30 маусым 1942 жылы батып кетті. U 159 1941 жылы суға түсірілді. 28 шілде 1943 жылы батып кетті. U 160 1941 жылы суға түсірілді. 14 шілде 1943 жылы батып кетті. U 161 1941 жылы суға түсірілді. 27 қыркүйек 1943 жылы батып кетті. U 162 1941 жылы суға түсірілді. 3 қыркүйек 1942 жылы батып кетті. U 163 1941 жылы суға түсірілді. 12/13 наурыз 1943 жылы батып кетті. U 164 1941 жылы суға түсірілді. 6 қаңтар 1943 жылы батып кетті. U 165 1941 жылы суға түсірілді. 27 қыркүйек 1942 жылы батып кетті. U 166 1941 жылы суға түсірілді. 30 шілде 1942 жылы батып кетті. U 171 суға түсірілді. 9 қазан 1942 жылы минаға отырып батып кетті. U 172 суға түсірілді. 13 желтоқсан 1943 жылы батып кетті. U 173 суға түсірілді. 16 қараша 1942 жылы батып кетті. U 174 суға түсірілді. 27 сәуір 1943 жылы ұшақпен батып кетті. U 175 суға түсірілді. 17 сәуір 1943 жылы батып кетті. U 176 суға түсірілді. 15 мамыр 1943 жылы Куба теңіз күштерімен батып кетті. U 501 суға түсірілді. 10 қыркүйек 1941 жылы эскорт кемелерімен батып кетті. U 502 суға түсірілді. 6 шілде 1942 жылы ұшақпен батып кетті. U 503 суға түсірілді. 15 наурыз 1942 жылы батып кетті. U 504 суға түсірілді. 30 шілде 1943 жылы батып кетті. U 505 суға түсірілді. 4 маусым 1944 жылы АҚШ теңіз күштеріне түсті. Музейде сақталған. U 506 суға түсірілді. 12 шілде 1943 жылы ұшақпен батып кетті. U 507 суға түсірілді. 13 қаңтар 1943 жылы ұшақпен батып кетті. U 508 суға түсірілді. 12 қараша 1943 жылы ұшақпен батып кетті. U 509 суға түсірілді. 15 шілде 1943 жылы ұшақпен батып кетті. U 510 суға түсірілді. Соғыстан кейін француз теңіз күштеріне берілді. U 511 суға түсірілді. 16 қыркүйек 1943 жылы Жапонияға берілді. U 512 суға түсірілді. 2 қазан 1942 жылы ұшақпен батып кетті. U 513 суға түсірілді. 19 шілде 1943 жылы ұшақпен батып кетті. U 514 суға түсірілді. 8 шілде 1943 жылы батып кетті. U 515 суға түсірілді. 9 сәуір 1944 жылы батып кетті. U 516 суға түсірілді. Соғыстан кейін британдықтармен суға батырылды. U 517 суға түсірілді. 21 қараша 1942 жылы ұшақпен батып кетті. U 518 суға түсірілді. 22 сәуір 1944 жылы батып кетті. U 519 суға түсірілді. 31 қаңтар 1943 жылы жоғалып кетті. U 520 суға түсірілді. 30 қазан 1942 жылы батып кетті. U 521 суға түсірілді. 2 маусым 1943 жылы батып кетті. U 522 суға түсірілді. 23 ақпан 1943 жылы батып кетті. U 523 суға түсірілді. 25 тамыз 1943 жылы батып кетті. U 524 суға түсірілді. 22 наурыз 1943 жылы ұшақпен батып кетті.

IXC/40 типті

IXC/40 типі IXC типінің жақсартылған нұсқасы болды, оның қашықтығы және беттік жылдамдығы сәл артты. U 534 қайығының қалдықтары Вудсайд паромдық терминалында, Биркенхедте көрсетілімде тұр.

IXC/40 типті су асты кемелерінің тізімі

DeSchiMAG AG Weser және Seebeckwerft of Bremen және Deutsche Werft of Hamburg 87 осындай үлгіде жасады. U 167 кемесі 1942 жылы суға жіберілді. U 168 кемесі суға жіберілді. U 169 кемесі суға жіберілді. U 170 кемесі суға жіберілді. U 183 кемесі суға жіберілді. U 184 кемесі суға жіберілді. U 185 кемесі суға жіберілді. U 186 кемесі суға жіберілді. U 187 кемесі суға жіберілді. U 188 кемесі суға жіберілді. U 189 кемесі суға жіберілді. U 190 кемесі суға жіберілді. U 191 кемесі суға жіберілді. U 192 кемесі суға жіберілді. U 193 кемесі суға жіберілді. U 194 кемесі суға жіберілді. U 525 кемесі суға жіберілді. U 526 кемесі суға жіберілді. U 527 кемесі суға жіберілді. U 528 кемесі суға жіберілді. U 529 кемесі суға жіберілді. U 530 кемесі суға жіберілді. U 531 кемесі суға жіберілді. U 532 кемесі суға жіберілді. U 533 кемесі суға жіберілді. U 534 кемесі суға жіберілді. U 535 кемесі суға жіберілді. U 536 кемесі суға жіберілді. U 537 кемесі суға жіберілді. U 538 кемесі суға жіберілді. U 539 кемесі суға жіберілді. U 540 кемесі суға жіберілді. U 541 кемесі суға жіберілді. U 542 кемесі суға жіберілді. U 543 кемесі суға жіберілді. U 544 кемесі суға жіберілді. U 545 кемесі суға жіберілді. U 546 кемесі суға жіберілді. U 547 кемесі суға жіберілді. U 548 кемесі суға жіберілді. U 549 кемесі суға жіберілді. U 550 кемесі суға жіберілді. U 801 кемесі суға жіберілді. U 802 кемесі суға жіберілді. U 803 кемесі суға жіберілді. U 804 кемесі суға жіберілді. U 805 кемесі суға жіберілді. U 806 кемесі суға жіберілді. U 841 кемесі суға жіберілді. U 842 кемесі суға жіберілді. U 843 кемесі суға жіберілді. U 844 кемесі суға жіберілді. U 845 кемесі суға жіберілді. U 846 кемесі суға жіберілді. U 853 кемесі суға жіберілді. U 854 кемесі суға жіберілді. U 855 кемесі суға жіберілді. U 856 кемесі суға жіберілді. U 857 кемесі суға жіберілді. U 858 кемесі суға жіберілді. U 865 кемесі суға жіберілді. U 866 кемесі суға жіберілді. U 867 кемесі суға жіберілді. U 868 кемесі суға жіберілді. U 869 кемесі суға жіберілді. U 870 кемесі суға жіберілді. U 877 кемесі суға жіберілді. U 878 кемесі суға жіберілді. U 879 кемесі суға жіберілді. U 880 кемесі суға жіберілді. U 881 кемесі суға жіберілді. U 889 кемесі суға жіберілді. U 1221 кемесі суға жіберілді. U 1222 кемесі суға жіберілді. U 1223 кемесі суға жіберілді. U 1224 кемесі суға жіберілді. U 1225 кемесі суға жіберілді. U 1226 кемесі суға жіберілді. U 1227 кемесі суға жіберілді. U 1228 кемесі суға жіберілді. U 1229 кемесі суға жіберілді. U 1230 кемесі суға жіберілді. U 1231 кемесі суға жіберілді. U 1232 кемесі суға жіберілді. U 1233 кемесі суға жіберілді. U 1234 кемесі суға жіберілді. U 1235 кемесі суға жіберілді.

IXD түрі

IXD типі IXC/40 типінен едәуір ұзын және ауыр болды. Ол IXC-ден жылдам болды, бірақ маневрлеу қабілеті сәл төмендеді. Оларда үш жұп Daimler Benz дизельдері болды: екі жұпі круиз үшін, ал біреуі жоғары жылдамдыққа немесе батареяны зарядтауға арналған. Үш нұсқасы болды: IXD1, IXD2 және IXD/42. IXD1-нің қозғалтқыштары сенімсіз болды және кейіннен олар жер үстілік көлік кемелерінде пайдалану үшін қайта жарақталды. IXD2 кластың басым бөлігін құрады және IXD/42 дерлік бірдей болды, бірақ қозғалтқыш қуаты жоғарырақ болды ( ). 1943 және 1944 жылдары бірқатар IXD қайықтарынан торпедалық түтіктер алынып тасталды, олар көлікке пайдалану үшін қайта жарақталды. Жаңа қызметтерінде олар 252 тонна жүк тасымалдай алды. Қашықтығы кеңейтілді.

IXD типті су асты кемелерінің тізімі

DeSchiMAG AG Weser of Bremen компаниясы 30 IXD типті U қайығын салған. U 177 қайығы, U 178 қайығы, U 179 қайығы, U 180 қайығы, U 181 қайығы, U 182 қайығы, U 195 қайығы, U 196 қайығы, U 197 қайығы, U 198 қайығы, U 199 қайығы, U 200 қайығы, U 847 қайығы, U 848 қайығы, U 849 қайығы, U 850 қайығы, U 851 қайығы, U 852 қайығы, U 859 қайығы, U 860 қайығы, U 861 қайығы, U 862 қайығы, U 863 қайығы, U 864 қайығы, U 871 қайығы, U 872 қайығы, U 873 қайығы, U 874 қайығы, U 875 қайығы, U 876 қайығы суға түсірілді. Демичег Весер АГ Бременмен бірнеше IXD/42 типті U-кемелер жасап беруге келісім шарт жасалды, бірақ тек екеуі ғана пайдалануға берілді. Олар: U 883 қайығы 1944 жылдың 28 сәуірінде суға түсіріліп, 1945 жылдың 27 наурызында пайдалануға берілді. Оның қызметі Операция Deadlight операциясында аяқталды. U 884 қайығы 1944 жылдың 17 мамырында суға түсірілді, бірақ 1945 жылдың 30 наурызында АҚШ бомбаларынан зақымданып, кеме құрылыс алаңында қалды. U 885 қайығы, U 886 қайығы, U 887 қайығы және U 888 қайығы құрылысы басталды, бірақ барлық IXD/42 келісімшарттары тоқтатылғандықтан 1943 жылдың 30 қыркүйегінде құрылыс тоқтатылды.